نهاد ریاست جمهوری - معاونت امور زنان و خانواده

طرح گفتگوی ملی خانواده و جنبه های نوآورانه آن از نگاه مجری



موضوع "خانواده" همچنان دارای اهمیت در همه جوامع خواهان پایداری و پیشرفت است. این در حالیست که عوامل مختلفی البته با شدت و ضعف متفاوت، روندهای ناپایداری خانواده را دامن می زند...

ایجاد شده در تاریخ: دوشنبه 23 اردیبهشت 1398 - 16:43
آخرین ویرایش:ﺳﻪشنبه 24 اردیبهشت 1398 - 12:12

موضوع "خانواده" همچنان دارای اهمیت در همه جوامع خواهان پایداری و پیشرفت است. این در حالیست که عوامل مختلفی البته با شدت و ضعف متفاوت، روندهای ناپایداری خانواده را دامن می زند. معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده، تلاش در این حوزه را از وظایف خود می داند و از همین رو در دولت دوازدهم پیگیر طرح گفت وگوی ملی خانواده با پشتوانه ای علمی و اجتماعی بوده است.

در این زمینه همکاری این معاونت و انجمن جامعه شناسی ایران مسیر جدیدی را گشوده است. به مناسبت روز جهانی خانواده با دکتر سیامک زند رضوی عضو هیات مدیره و مدیر کمیته دفاتر استانی انجمن جامعه شناسی ایران و عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان درباره ویژگی های طرح گفت و گوی ملی خانواده صحبت کردیم.

زند رضوی ابتدا با اشاره به اینکه امروزه خانواده و گروه های خویشاوندی دیگر نمی‌توانند یگانه پناهگاه افراد جامعه باشند، گفت: جامعه پر از رسانه ها و پیام هاست و با انواع مشکلات و تعارضات دست به گریبان است. چنین وضعیتی بسیاری از خانواده ها را در حمایت از اعضایشان درمانده می کند.

وی افزود: در چنین شرایطی شهروندان در گروه های مختلف سنی، جنسیتی، اجتماعی و درآمدی انتظار دارند خود و فرزندانشان در همه ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی در سلامت زندگی کنند و از طرف دیگر دستگاه های سیاست گذاری و اجرایی مرتبط با امور خانواده، به شدت بخشی و مرکز گرا بوده و در شناسایی، اولویت بندی و جستجوی راه حل و مداخله، نگاهی از بالا به پایین و یکسان ساز دارند؛ مشکلی که تلاش شد در طرح گفت و گوی ملی خانواده از آن فاصله بگیریم.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر تاکید کرد که بنا بر یافته های دانش جامعه شناسی موثرترین راه  شناسایی و حل بنیادی مسائل اجتماعی از جمله امور خانواده در ایران امروز، ایجاد بستر دائمی برای گفتگوی چهره به چهره، مهربان، متین و مستدل در میان گروه ها اجتماعی گوناگون است.

سیامک زند رضوی خاطرنشان کرد: ما نیازمند گفتگویی در مقیاس محلی و محله ای میان والدین و فرزندان، زنان و شوهران، مربیان وکودکان، معلمان و دانش آموزان، سالخوردگان وجوانان و... هستیم و اولین گام اساسی این بود که به مسئله یابی مشارکتی برای شناسایی و اولویت بندی مسائل خانواده در مراکز استان ها بپردازیم.

این استاد دانشگاه با اشاره به تفاهم نامه انجمن جامعه شناسی ایران با معاونت رییس جمهور در امور زنان و خانواده  از ابتدای سال 1397، گفت: مرحله اول طرح در سی و یک مرکز استان و دو شهرستان سرپل ذهاب و سقز به پایان رسیده و مرحله دوم آن در سال جاری انجام می شود.

زند رضوی این طرح را صاحب جنبه های نوآورانه دانست و در توضیح آن به پنج دلیل اشاره کرد. وی اولین دلیل  را "شفافیت" دانست و گفت: سایت انجمن جامعه شناسی ایران صفحه ای به طرح اختصاص داده و تمام اسناد طرح شامل، اسناد مالی، پروتکل واسناد اجرایی، فهرست مجریان، یافته ها، گزارش ها وکتاب های منتشر شده، برای همگان در دسترس است.

عضو هیات مدیره انجمن جامعه شناسی ایران دومین دلیل برای نوآورانه بودن این طرح را "هم افزایی حرفه ای" دانست که نزدیک به 40 جامعه شناس (اکثرا دکتری جامعه شناسی) شامل مدیران دفاتر انجمن و مجریان طرح، پس از حضور در دو کارگاه در سطح کشور، به طور مستقیم در همه فرایندها مشارکت فعال شدند  و در تهیه الگو ها و روش های کار و اجرا در تماس دایمی هستند.

وی همچنین "تحکیم همکاری، کار دانشگاهی با کار کارشناسان در میدان" در هر یک از 33 شهر مذکور را دلیل بعدی شمرد و گفت: جامعه شناس مجری به عنوان تسهیلگر اجتماعی در فرایندی کارگاهی کمک کرده است صدای حداقل 30 کارشناس میدانی مرتبط با خانواده در عرصه های گوناگون شنیده شود و در پژوهشی مشارکتی در هر شهر، دیدگاه های آنان در یک کتاب منتشر شود. از طرف دیگر، حقوق همه مشارکت کنندگان به عنوان نویسنده همکار به رسمیت شناخته می شود.

دکتر زند رضوی گفت: "ایجاد حداقلی از استاندارهای ضروری و الگویی عملی در اجرای فعالیت ها و پژوهش های مشارکتی اجتماع محور" دلیل چهارمی بر رویکردی جدید در این طرح است. سال ها است که طرح های اجتماع محور، توسط کارفرمایان دولتی و خصوصی سفارش داده می شود و مجریان آن ها در درون و بیرون دانشگاه کار را به سرانجام می رسانند. مجموعه فعالیت های چهارگانه فوق کمک می کند از این پس مرجعی برای سنجش صفر تا صد فعالیت های اجتماع محوری در دسترس همگان باشد.

وی افزود: دلیل پنجم هم ارائه الگویی موفق از گفتگو و همکاری صاحبنظران دانشگاهی، کنشگران حوزه عمومی و جامعه مدنی، و کارشناسان و مدیران دستگاه های اجرایی با محوریت و تسهیل گری یک انجمن علمی، برای چاره اندیشی مسائل اجتماعی در سطح محلی و ملی است.

این جامعه شناس در جمع بندی گفت و گو تاکید کرد: هر فعالیت انجمنی برای پایداری و شکوفایی نیازمند «برنامه عمل» است. طرح گفتگوی ملی خانواده، این فرصت را فراهم آورد که مدیران دفاتر انجمن و مجریان در سی و یک استان و چند دفتر خارج از مراکز استان ها، از تابستان 1397، حول این فعالیت مشترک و تفاهم نامه میان انجمن جامعه شناسی ایران و معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری، گرد هم آیند و تعاملی پایدار را برقرار سازند. همه دست اندر کاران در این فرایند می کوشیم اصولی را به دقت رعایت کنیم: مشارکت فعال در برنامه ریزی، اجرا، مدیریت، ارزیابی، تقسیم منابع و تقسیم منافع همراه با شفافیت مالی.

دکتر زند رضوی دستاورد اصلی این تلاش را اینگونه توضیح داد: از حدود 10 سال پیش موضوع ضرورت گفت و گو در کشور همواره مطرح می شد ولی این بار و در اجرای طرح گفت و گوی ملی خانواده برای اولین بار سازوکار عملی شدن آن با وجود یک انجمن علمی محقق و عملیاتی شد.

وی تاکید کرد برای ورود اقدامات به ساحت خانواده ابتدا برای ۳۳ مدیر دفتر یک کارگاه دو روزه برگزار کردیم و در قدم بعد مدیران دفاتر که آشنا به تسهیلگری بودند در شهر خودشان برای کارشناسان مرتبط با امور خانواده کارگاه های آموزشی با دو هدف برگزار کردند: ۱.آشنایی با اصول تسهیلگری، ۲.مسئله یابی مشارکتی. بر این اساس سندی تنظیم شد که نویسنده اش کارشناسان میدانی امور خانواده بودند. در مرحله بعد این کارشناسان که اصول تسهیلگری را آموخته اند وارد عرصه اجتماع شده و برای مادران، پدران و فرزندان شهر خودشان جلساتی را برگزار می کنند و کارگاهی را متشکل از افراد داوطلب آن سه گروه خواهند داشت برای آن که اعضای خانواده بتوانند صدای هم را بشنوند و تعاملی بین نسلی شکل گیرد.





دیدگاه شما

نام :
پست الکترونیکی :
دیدگاه شما :
کد امنیتی را وارد نمایید :
Captcha