نهاد ریاست جمهوری - معاونت امور زنان و خانواده

گفت و گوی بین نسلی در باب حجاب و عفاف



نشست گفتگوی بین نسلی و میان نسلی با عنوان "زن و کرامت انسانی" با محوریت عفاف و حجاب و با حضور جوانان فعال در امور اجتماعی از طیف های مختلف فکری به مناسب دهه کرامت و هفته عفاف و حجاب در معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده برگزار شد.

ایجاد شده در تاریخ: ﺳﻪشنبه 01 مرداد 1398 - 14:06
آخرین ویرایش:چهارشنبه 06 آذر 1398 - 11:57

در این نشست خانم ها نرگس کریمی مشاور امور ایثارگران، کبری روشنفکر دبیر کارگروه مطالعات زنان و اشرف گرامی زادگان مشاور حقوقی و پارلمانی معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده نیز برای گفتگو با جوانان حضور داشتند.

محسن محبی، کارشناس گفتگوی بین نسلی و درون نسلی که مدیریت نشست را بر عهده داشت، با اشاره به تضارب آرا در جامعه که گاه به صورت بحران های میان نسلی بروز می یابد، گفت: امروز ما با پدیده ای روبرو هستیم که اختلافات پیش آمده در جامعه را گاه تبدیل به گسست می کند. در این حال گفت‌وگو را عامل انسجام و یکی از بهترین راهها برای همبستگی ملی می‌دانیم. 

محبی ادامه داد: جلسه امروز درباره زن و کرامت انسانی است و ما نمی‌خواهیم با بحث و جدل روبروی یکدیگر بنشینیم، بلکه انتقادات و اعتقادات خود را با نسل قبلی بیان می کنیم تا ببینیم به چه میزان با یکدیگر اشتراک و اختلاف داریم.

در ادامه جلسه به هر یک از جوانان حاضر فرصتی برای طرح مسایل داده شد و سپس مشاورین معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده تلاش کردند در قابل گفتگو و تشریک مساعی به ارایه پاسخ بپردازند.

زهرا میرزایی یکی از جوانان شرکت کننده در نشست با اشاره به مبارزات و فعالیت سیاسی زنان قبل از انقلاب که در به ثمر رسیدن آن نقش کلیدی داشته و پس از پیروزی انقلاب حتی فرمانده سپاه از میان بانوان معتقد و محجبه داشتیم پرسید چرا به تدریج در طول زمان حس شد دیگر این زنان نیستند که برای خودشان تصمیم می گیرند، بلکه مردان هستند که برای آنها تصمیم می گیرند و این روند با توجه به اینکه هر گاه به حضور زنان نیاز است مورد توجه بوده و بالعکس نشان می دهد که به زنان نگاه ابزاری می شود. سوال من از نسل قبل از خودم این است که چه شد که این اتفاق افتاد.

فاطمه صالحی دیگر شرکت کننده در این نشست به موضوع حجاب و مباحث اجتماعی و حقوقی آن پرداخت و دیدگاههای نسل انقلاب و نسل جوان را مورد تحلیل قرار داد.

شبنم مقدسی از دیگر جوانان حاضر در نشست با طرح اینکه از نظر من کرامت به دو ساحت کرامت ذاتی و اکتسابی تقسیم می شود، گفت: کرامت ذاتی یعنی هر انسان به دلیل ماهو انسان بودن دارای آن کرامت ذاتی است و کرامت اکتسابی در زن با توجه به طرح مباحث مذهبی خلاصه می شود در تقوا، حجاب، همسرداری و... بنابراین بنظرم ما در مورد زن دچار یک خلط مبحث بین کرامت ذاتی و اکتسابی شده ایم.

فاطمه دولت آبادی نیز در این نشست گفت: شما نسل اولی ها به عنوان افرادی که در بروز انقلاب در جریان سیاستگذاری ها و قوانین از ابتدا حضور داشتید نظرتان در مورد قوانینی که ایجاد شده چیست؟ آیا به نظر شما قوانینی که تصویب شده، قوانین حمایتی در راستای حقوق زنان بوده؟ زنان را برابر با مردان دیده اید یا اینکه در طول این سال ها در حق زنان اجحاف شده است؟

در این نشست گفت و گو میان دو نسل و نیز طیف های مختلف فکری از یک نسل ادامه یافت. نرگس کریمی، مشاور ایثارگران معاونت در بخشی از این جلسه گفت: دو نگاه در حوزه زنان وجود دارد، یک نگاه متحجرانه و دیگری نگاه انسانی به زن که همیشه هم در طول تاریخ با شدت و ضعف های مربوط به خود بوده است. در دهه اول به خاطر فراز و نشیب های آن روزها و مثلا درگیر شدن کشور با جنگ نتوانستیم بر روی مسایل زنان آن طور که باید متمرکز شویم چون اولویت ما حفظ تمامیت ارضی کشور بود. اما برخورد آن دو نگاه با هم جاری بود. به طور مثال یکی از علما که قبل از انقلاب کتابی در حوزه زنان داشت نامه ای به امام نوشت که الان در اسناد مرتبط با امام موجود است و گفته بود حالا که انقلاب پیروز شده شما دستور دهید که زنان به خانه برگردند و از بیت امام هم پاسخ نامه را پیگیر بود. امام پاسخی به این نامه ندادند تا در اسفند سال 62 که به مناسبت روز زن عده ای از خانم ها به دیدار امام رفتند، ایشان حتی به حضور زنان در بخش صنعت هم اشاره کرده و فرمودند: بانوان‏ ‏ایران در همه جا فعالیت کردند، چه فعالیت های فرهنگی و چه فعالیت های اقتصادی، که قشر‏ ‏کثیری از آنها در کشاورزی دخالت دارند، و قشر کثیری از آنها در صنعت دخالت دارند‏ ‏و قشر کثیری در فرهنگ و ادب و علم و هنر و همۀ اینها پیش خدای تبارک و تعالی‏ ‏مشکور است...

کریمی ادامه داد: برای درک کرامت زن باید به قرآن کریم رجوع کنیم. در سوره نساء، خداوند به پیغمبر می فرماید از تو در مورد زنان سوال می کنند و تو حق نداری در مورد آنها نظر بدهی، بلکه خدا نظر می دهد. قرآن کریم حضرت مریم را به عنوان یک برگزیده معرفی می کند و این مقامی است که به پیامبران داده است (ان الله اصطفی و...)  و قبل از معرفی عیسی مسیح (ع) از مریم و مادر مریم می گوید. این نگاه کتاب آسمانی ما به زن است. برگردیم به قرآن و مبنای کرامت زن را نگاه از قرآن بگیرم. چنانچه در قرآن برای دین داری، اجبار نفی شده است؛ لا اکراه فی الدین.

البته در جمهوری اسلامی نگاهها همواره رو به اصلاح بوده، به طور مثال ما در آموزش و پرورش چند سال با خانم جلودارزاده و خانم تندگویان تلاش کردیم تا بالاخره رنگ مانتوهای دانش آموزان به سمت روشنی و  شادی رفت. این یک مورد از تفاوت آن دو نگاه است.

وی سپس به تشریح ابعاد حجاب به عنوان مصونیتی برای حضور فعال زنان و دختران در جامعه پرداخت.

خانم کبری روشنفکر هم در این گفت و گو نکاتی را یاد آور شد و گفت: لازم می دانم به دو مطلب کلیدی اشاره کنم؛ یکی مبحث کرامت و دیگر گفت و گو. کرامت انسانی یک نعمت الهی است که خداوند به انسان عطا فرموده و هیچکسی نمی تواند آن را از انسان بگیرد. در بحث گفت و گو هم اگر در کل قرآن بررسی کنیم درمی یابیم که گفت و گو یک شیوه قرآنی است. خداوند در قرآن خطاب به حضرت موسی می فرماید با برادرت هارون برای گفت و گو نزد فرعون برو و با زبان نرم با او صحبت کن و اگر نپذیرفت به من بسپار.

روشنفکر ادامه داد: همه ما از عاقبت این داستان با خبر هستیم و می بینیم دستور قرآن بر این است که حتی اگر با خصم هم می خواهید برخورد کنید ابتدا با زبان گفت و گو و نرم برخورد کنید. توصیه دین و شرع ما گفت و گو است همراه با منطق و استدلال است. رویکرد اسلام با زن با کرامت کامل است. به تعبیر مرحوم دکتر آیینه وند اسلام را باید اسلام زن کرامتی بنامیم. ایشان دائما این حدیث را از پیامبر نقل می کرد که "ما اکرم النساء الا الکریم و ما اهان هن الا العین" فقط کریمان هستند که کرامت زن را در نظر می گیرند و در مقابل افراد لعین این کرامت را از زنان سلب می کنند. حقیقت دستورات اسلام این است و هرچه دیگر حتی به اسم اسلام گفته شود کذب است.

دبیر کارگروه مطالعات زنان افزود: با درک قرآن و سیره پیامبر متوجه می شویم اصل مطلب این است که انسانیت انسان به واسطه انسان بودن شریف است و کسی نمی تواند انسانیت انسان را در معرض تهدید قرار بدهد. در بحث حجاب هم که سوال بسیاری از شما بوده و مطرح کردید باید بگویم که در قبل از انقلاب اینطور هم نبوده که زنان و دختران محجبه کاملا راحت بوده باشند و بعد از انقلاب همه چیز در تنگا افتاده، خیر، واقعیت این نیست. اما انقلاب ماهیتش زیر و رو کردن و بروز و ظهور دیدگاههای مختلف است. برخی از این دیدگاهها باعث می شود رفتارهای افراطی و تفریطی به شکلی که نه مورد تایید اسلام و نه به اندازه کافی دارای اسناد دینی است و حتی در منظر عقلایی مورد تایید نیست، مطرح شوند. ولی حرکت جامعه همواره در مسیر توفق دیدگاههای دینی مبتنی بر عقل و منطق است.

اشرف گرامی زادگان، مشاور حقوقی و پارلمانی معاونت نیز در این نشست و در گفتگو با شرکت کنندگان گفت، به تشریح برخی قوانین پرداخته و از جمله با اشاره به قانون اساسی جمهوری اسلامی یاد آور شد که بحث کرامت انسانی در قانون اساسی تصریح شده و در بخش حقوق ملت نیز موضوع آزادی ها، حق کار و تحصیل و غیره برای همه از زن و مرد آمده است. اما مثلا می بینیم در مقطعی با سهمیه بندی در دانشگاه ها زنان در ورود به بعضی رشته ها دچار محدودیت شدند و یا در اعزام دختران به خارج از کشور گفتند باید متاهل باشد. اینها مواردی است که اگر بروز و ظهور بیابد باید حتما با همه مسئولین اعم از دولتی و حکومتی و مراجع و حوزه های علیمه و قوه قضاییه در میان گذاشته شود.

گرامی زادگان افزود: در قانون اساسی بحث مهمی آمده که استفاده از اجتهاد با توجه به زمان و مکان است. ما با بهره مندی از این اصل مهم بن بست نداریم و باید آن را در روند تغییر نسل ها دایم یاد آور شویم. گفت و گو و باب اجتهاد می توانند مشکلات بین نسلی را حل کنند.

 

 

 

 





دیدگاه شما

نام :
پست الکترونیکی :
دیدگاه شما :
کد امنیتی را وارد نمایید :
Captcha