نهاد ریاست جمهوری - معاونت امور زنان و خانواده

گزارش ارزیابی سریع مشارکتی مسایل خانواده‌ها در دوره خانه نشینی کرونا



اعمال محدودیت رفت و آمد و تأکید بر قرنطینه خانگی باعث گردیده تا ساختار و کارکردهای خانواده در دوران قرنطینه تغییر یافته و به همان نسبت شاید عوارض و پیامدهایی برای هر یک از اعضای خانواده داشته باشد.

ایجاد شده در تاریخ: یکشنبه 05 مرداد 1399 - 8:09
آخرین ویرایش:یکشنبه 05 مرداد 1399 - 8:49

گزارش ارزیابی سریع مشارکتی مسایل خانواده‌ها در دوره خانه نشینی کرونا

 

کمیته دفاتر انجمن جامعه شناسی ایران

 

تیم تحقیق:

فاضل الیاسی

علی یار احمدی

حسین تقوی رشید‌ ‌زاده

سیامک زند‌ رضوی

زهرا قاسم زاده

اسدالله نقدی

مریم یارمحمد توسکی

 

 

تدوین: مجتبی ترکارانی

ویراستار: بیدا میرحسینی

 

تیرماه 1399

 

 

فهرست

 

 

مقدمه 2

اهداف کلی پژوهش: 3

روش شناسی: 3

مکان ها ومجریان تحقیق: 3

یافته های تحقیق. 24

پیوست‌ها: 27

 

 

 

 

 

 

مقدمه

      بیماری کرونا در ایران مانند سایر کشورها نه تنها سیستم پزشکی که سایر حوزه‌های جامعه را تحت تاثیر قرار داده است. پیامدهای این بیماری جدای از یک امر پزشکی، تبدیل به امری اقتصادی، سیاسی، روانی، اجتماعی و فرهنگی شده است. در حقیقت بیماری کرونا تاثیراتی فراتر از امری پزشکی و بهداشتی از خود برجا گذاشته و وارد زندگی روزمره مردم شده و زندگی خانوادگی، روابط اجتماعی و فعالیت‌های اقتصادی آنها را تحت تاثیر قرار داده است.

یکی از حوزه‌هایی که به شدت تحت تاثیر این بیماری قرار گرفته، خانواده است. با توجه به اعمال محدودیت رفت و آمد و تأکید بر قرنطینه خانگی از اسفندماه 1398، این امر باعث گردیده تا ساختار و کارکردهای خانواده در دوران قرنطینه تغییر یافته و به همان نسبت شاید عوارض و پیامدهایی برای هر یک از اعضای خانواده داشته باشد. شاید بتوان گفت که همه‌گیری ویروس کرونا، خانواده را بیش از سایر نهادها تحت تاثیر قرار داده است.

فکر اولیه انجام تحقیق در روزهای قرنطینه خانگی و دریک جلسه اسکایپی کمیته دفاتر انجمن، طرح گردید و بعد از تایید آن توسط اعضای محترم کمیته، مقرر گردید که با استفاده از ظرفیت بالقوه دفاتر و وجود شبکه گسترده‌ای از آن‌ها در سراسر کشور، یک ارزیابی سریع از وضعیت کرونا در خانواده و تاثیر آن و پیامدهای خانه‌نشینی در خانواده‌ها صورت پذیرد. به این منظور پرسشنامه اولیهای توسط آقای دکتر زند رضوی طراحی شد و پس از جرح و تعدیل و اعتیار سنجی توسط اعضاء در گروه مجازی دفاتر انجمن جامعه شناسی ایران، پرسشنامه نهایی گردید. با آماده شدن پرسشنامه که شامل سوالات باز و بسته بود، قرار شد که این پرسشنامه در هر دفتر انجمن،حداقل به 20 نفر شامل ده زن وده مرد ارائه گردد.

روش انجام این پژوهش مصاحبه با افراد در دسترس و البته موافق با مصاحبه و با شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی متفاوت تعیین گردید، بدین صورت که پرسشنامه محقق ساخت توسط اعضای کمیته دفاتر انجمن جامعه شناسی ایران از طریق مدیران دفاتر انجمن و یا مجری/ تسهیل گران طرح ملی گفتگوی خانواده و در برخی شهرها با کمک تسهیلگران سطح دوم، در میان 58 شهر تحت پوشش طرح ملی گفتگو، تکمیل و تحلیل گردید. گزارش حاضر،  نتایج حاصل ازپژوهش ارزیابی سریع مشارکتی در شرایط کرونا می‌باشد که در این گزارش جمع بندی، تحلیل و ارایه شده است.

 

اهداف کلی پژوهش:

1-توصیف مختصری از وضعیت شیوع کرونا درخانواده درمناطق مورد مطالعه

1-بررسی مسایل، خواسته‌ها و نیازهای خانواده‌ها در دوره زمانی خانه‌نشینی اجباری کرونا از آغاز اسفندماه تا نیمه اول فروردین

2-بررسی پیامدها و تاثیرات خانه نشینی مردم در کوتاه مدت و میان مدت در صورت تداوم شیوع کرونا

3-بررسی و ارزیابی اقدامات و راهکار انجام شده توسط نهادهای مختلف دولتی و غیر دولتی درمورد کرونا

4-ارایه راهکارها ، پیش بینی نیازها در آینده

روش شناسی:

روش کار مبتنی برجمع آوری اطلاعات با استفاده از اخبار و گزارش‌های رسانه‌ها و آمارهای رسمی، مصاحبه تلفنی و اینترنتی با افراد مطلع کلیدی، مسئولان دولتی، خبرنگاران، اعضای سمن ها وخانواده ها و نیز انجام بحث‌های گروهی مجازی و تحلیل محتوی این مصاحبه؛ در قالب معرفی شده، می‌باشد. این پژوهش در میان 800 پاسخگو شامل 380 زن و 420 مرد، در دو هفته آخر فروردین و دو هفته اول اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ انجام شده است.

روش مورد استفاده در این تحقیق پیمایش بوده و جهت گردآوری داده‌ها از پرسش نامه نیمه‌ساختاریافته استفاده گردیده است. واحدهای مشاهده جهت تکمیل پرسشنامه حاضر، با توجه به شرایط و محدودیت‌های موجود؛اعضای خانواده   بصورت غیر تصادفی و نمونه در دسترس و در میان اقشار مختلف مردم در شهرهای دارای دفاتر انجمن بوده یا طرح گفتگوی خانواده اجرا شده وبه صورت مصاحبه تلفنی ، حضوری ویا باارسال پرسشنامه تکمیل شده است.

مکان ها ومجریان تحقیق:

اصفهان، خمینی شهر، نجف آباد(مریم بیضایی)؛  گنبد کاووس، گرگان(علی رضا قربانی، زهرا قزل سفلی و خانم محجوبه نجفی نژاد)؛ البرز(معصومه کمالی)؛ بجنورد(نازمحمد اونق،رحمت الله دهش،عذرا مجردی،مریم باقرپور)؛ رشت(یعقوبی)؛ قزوین(بیدا میرحسینی)؛ بیرجند(محمدعلی طالبی)؛ زابل(مرضیه دری)؛ زاهدان(بهروز روستاخیز)؛ سمنان(حبیب کریمیان و آذر درویش)؛ شهریار و قدس(زهرا قاسم -زاده، زهرا گنجعلی)؛ قائن(محسن غلامی)؛ قم(عبدالله باقری)؛ کاشان(مینا هلالی ستوده)؛ کرمان(زهرا قاسم زاده)؛ مشهد (حسین اکبری)؛ یزد(لیدا هاتفی‌راد)؛ دورود(ابراهیم خدایی)؛ خرم‌آباد(علی‌رضا طهماسبیان)؛ معمولان(ولی بهرامی)؛ پلدختر(مراد طولابی)؛ چگنی(اکبر سبزوار)؛ دلفان(علی رضاییان)؛ ارومیه(محبوبه رویین‌تن)؛ همدان(اسدالله نقدی)؛ اراک( مریم یارمحمد توسکی)؛ تهران، پاکدشت، ورامین و اسلامشهر(عالیه شکربیگی)؛ خمین و دلیجان(حمیدرضا سلیمانی)؛ شازند( محمد الحسینی، معصومه عسگری)؛ محلات( حسین رضایی)؛ کمیجان(ابوالفضل موسوی)؛ خنداب و میلاجرد(جواد اتابکی و اکرم مددی)؛ ساوه(رضوان درخشنده ، پانی بابک نیا و محمد الحسینی)؛ سرپل ذهاب( فاضل الیاسی ومحسن شبستر)؛ رفسنجان(رضا اکبری ، جواد اکبری ، ملیحه موحدی،  هاجر فصیحی )؛ کرمانشاه(مهسا تیزچنگ، راضیه یگانه،هایده مهدی)؛ اهواز(حسین ملتفت)؛ بوشهر(اسماعیل حسام مقدم)؛ بندرعباس(یاسر رستگار)؛ یاسوج(آرمان حیدری)؛ سبزوار(حسین قدرتی)؛ شیراز(علی یار احمدی و اصغر میرفردی)، ایلام(زینب خوشرو).

-یافته های تحقیق

1-توصیف شرکت کنندگان(سئوالات عمومی):

در این پرسشنامه در ابتدا سوالات عمومی از قبیل موقعیت فرد در خانواده، سن، تحصیلات و شغل پاسخگو پرسیده شده است.

 مطابق با نظر پاسخگویان متوسط تعداد اعضای خانوار 3.5 نفربوده است، به این صورت که پاسخگویان غالبا خانواده‌های شهری بین سه تا 4 نفر جمعیت داشته اند. تحصیلات مصاحبه‌شوندگان در طیف گسترده‌ای از بی‌سواد تا دکتری را شامل می‌شده است و از نظر رنج سنی 16 تا 60 سال بوده‌اند. وضع فعالیت‌ها  وضعیت شغلی نیز از تنوع بسیاری برخوردار بوده به طوری که از خانه‌دار، کارگر ساختمانی، بازیافتی، مدیر مدرسه، شغل‌های آزاد، کارمند، دندانساز، هیات علمی، راننده تاکسی و ... را شامل می باشد.

2-در طول یک ماه اخیرکدام یک از اعضای خانواده شما به بیرون رفت و آمد داشته‌اند؟ در این صورت به چه دلایلی این رفت وآمد صورت گرفته است؟

در مورد وضعیت رفت و آمد در یک ماه مورد مطالعه، استخراج پاسخ‌ها بیانگر این می‌باشد که اکثر رفت و آمدها مربوط به پدر و مادر خانواده بوده و پاسخگویان چند دلیل را به ترتیب ذکر کرده‌اند: 

  1. رفت و آمد به محل کار؛ در اکثر موارد پدر و مادر یا فرزند خانواده بوده است، اگرچه در بسیاری از ادارات دورکاری رایج شد و بسیاری از کارمندان کارهای خود را درمنزل انجام می‌دادند، ولی در همه خانواده‌ها افرادی وجود داشت که بخاطر مشاغل خاص و ضروری مجبور به خروج ازمنزل بودند.
  2. خرید؛ در اکثر اوقات توسط پدر و مادر خانواده انجام شده و این خرید معمولا هفته‌ای یکبار صورت پذیرفته است.
  3. رسیدگی به پدر و مادر سالمند؛ که شامل رسیدگی به امور نظافتی و تعمیری کوچک منزل، ضدعفونی کردن، مراقبت در هنگام بیماری و بردن این افراد نزد پزشک بوده است.
  4. مراجعه به پزشک؛ که در مواقع بیماری حاد اتفاق افتاده است. بیماران خاص ناچار به مراجعه به مراکز درمانی بوده‌اند.
  5. انجام کارهای بانکی یا اداری ضروری
  6. شرکت در مراسم درگذشتگان وابسته یا خویشاوند؛ در جوامع قومی شرکت دراین مراسم اگرچه با فراز ‌‌و فرودی همراه بوده است ولی درحدحداقلی وجود داشت.به تدریج بسیاری به جای شرکت به یک تماس تلفنی یا پیام برای تسلیت اکتفا کردند.دربعضی از شهرستانها بسیاری از مراسم ترحیم حذف شد وفقط خاکسپاری با حضور افراد معدودی بر سر مزار ویا فاتحه خوانی در داخل کوچه انجام می گرفت. نتایج نشانگر این بوده است که در برخی شهرها، این مراسم حذف و خانواده درگذشته اعلان عمومی مبنی برعدم برگزار مراسم داشته اند و نیز در اکثر مواقع هزینه ها صرف امور خیریه می گردید و البته در برخی مواقع فاتحه خوانی در کوچه و درب منزل صورت گرفته است، اما در شهرهایی که هنوز هویت قومی وجود دارد، عدم شرکت در این مراسم ضروری بوده و مردم با یک فراز و فرودی در این مراسم شرکت نموده‌اند.
  7. سفرهای نوروزی؛ بخاطر تقارن نوروز و قرنطینه، گروهی ازافراد در شهرهای بزرگی که در ان کار می کردند به شهرستانهای کوچک ویا زادگاه خود برگشتند. برخی خانواده‌ها و افراد سفرهای خود و یا دیداراز اقوام و زادگاه‌های خود را به هرقیمتی انجام دادند.
  8. طبیعت گردی، کوه نوردی، گل گشت، اتراق و کمپ شبانه روزی در مناطق کوهستانی
  9. هواخوری به خاطر بی حوصلگی

لازم به ذکر است که مردان بیشتر از زنان از منزل خارج شده اند. و جوانان بیشتر از بزرگسالان و سالمندان نیز از منزل خارج شده اند.همچنین در روستاها نیز افرادی که دارای مشاغلی مانندکشاورزی ودامداری بوده همه روزه از منزل خارج شده اند.  نکته مهمی که بر اساس نتایج باید عنوان کرد این است که تردد مردان نسبت به زنان و جوانان نسبت به بزرگسالان و سالمندان بیشتر بوده است.

در واقع می توان گفت که :  

  1. برخی شغل‌ها امکان تعطیلی نداشته‌اند
  2. تعدادی از خانواده‌ها ذخیره آذوقه اندک در حد مصرف روزانه و یا نهایتا هفتگی داشته‌اند، بنابر این اجبار به بیرون رفتن جهت خرید این اقلام وجود داشته است.
  3. با توجه به این که بعد خانواده کوچک شده و اغلب با خانواده هسته‌ای روبرو می‌باشیم، هنوز هم سرکشی به سالمندان خانواده‌ها و رفع نیازمندی‌های آن‌ها؛ از اولویت‌های خانواده‌های جوان‌تر می‌باشد و در این ایام هم به دلیل ترس از ابتلای سالمندان، جوان‌ترها ترجیح می‌داده‌اند که رفع نیازهای آنان را خود به عهده بگیرند.
  4. متاسفانه اقلام بهداشتی از قبیل الکل، ماسک و دستکش کم‌یاب بوده‌اند و مردم مجبور گردیده‌اند که به مکان‌های متعدد مراجعه و حتی گاهی در صف‌های طولانی بایستند.
  5. به دلیل افزایش ساعت کار بانک ها مردم مجبور به مراجعه چند باره و خروج از خانه شده اند.، در واقع می‌توان گفت که متاسفانه دولت الکترونیک هنوز در حد شعار و ویترین است و برخی کارهای  عملیات بانکی را نمی توان در منزل انجام داد و یا این که در صورت امکان انجام آن‌ها در منزل، زیر ساخت‌های مناسب آن فراهم نمی‌باشد.
  6. در زمان قرنطینه و حتی بعد از آن بسیاری از مطب‌ها تعطیل بوده‌اند و بنابراین مردم مجبور به مراجعه به درمانگاه‌ها و یا بیمارستان‌ها می‌شده‌اند و همین خود باعث ایجاد ازدحام در این مکان‌ها بوده است.       

                                                                                                                                                    

 3-در طول مدت زمان خانه‌نشینی، اعضای خانواده شما با چه مشکلاتی درگیر بوده‌اند؟(مثال ابعاداقتصادی ، اجتماعی وفرهنگی، بهداشتی ،روانشناسی،...) درمورد هرکدام از این موارد توضیح بفرمایید.

 

 

۱ـ مشکلات اقتصادی:

  1. نداشتن درآمد و یا کاهش سطح درآمد
  2. گرانی مواد غذایی وبهداشتی و ناتوانی در خرید
  3. بیکاری،  تعطیل شدن کسب و کار و بسته شدن مغازه ها
  4. بالارفتن مصرف آب و برق و گاز و نگرانی از عدم توان پرداخت
  5. ناتوانی در پرداخت اقساط و به تعویق افتادن آنها و اجاره خانه و اجاره مغازه
  6. ناتوانی در پرداخت چک‌های کاری و دیگر موارد
  7. نداشتن پس انداز و اجبار به قرض کردن از وابستگان و دیگران ویا فروختن طلا
  8. عدم امکان خرید گوشی هوشمند و اینترنت جهت تداوم آموزش فرزندان در منزل

 

با توجه به پیمایش انجام گرفته و جمع بندی در مناطق نامبرده؛ بیشترین مشکل مردم، مشکل اقتصادی بوده است که خود موجب مشکلات دیگری همچون مشکلات فرهنگی، بهداشتی و روانی گردیده بوده است. البته باید اذعان داشت که میزان نرخ بالای تورم در سالیان اخیر، به اندازه کافی طبقه متوسط و پایین را تحت فشار قرار داده و متاسفانه این شرایط که موجب تعطیلی بسیاری از مشاغل موقت و آزاد گردید، مشکلات مضاعفی را برای مردم ایجاد نمود.

 

2-مشکلات اجتماعی و فرهنگی ناشی از کرونا

بعد از مشکلات اقتصادی، موارد فرهنگی - اجتماعی نیز به کرات در بین پاسخگویان اشاره گردیده است که می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  1. کاهش ارتباطات اجتماعی مانند نبود جمع‌های خانوادگی با توجه به ایام نوروز، دلتنگی، حضور طولانی مدت در خانه
  2. بروز برخوردها و نزاع‌های خانگی  مانند خشونت علیه زنان وفرزندان ، مشاجره بین اعضای خانواده
  3. مختل شدن فعالیت‌های روزمره و تعلیق مناسک و آداب و رسوم نوروز و مراسم ترحیم وشادی
  4. نبود فراغت و سرگرمی مخصوصا برای کودکان ( گوشی و کامپیوتر و تلویزیون تنها سرگرمی خانواده‌ها بوده و بسیاری از محتوای برنامه‌های تلویزیونی ناراضی بوده‌اند. در مواردی حتی کمبود گوشی‌های هوشمند نیز در خانواده‌ها باعث اختلاف گردیده است)
  5. عدم رعایت قرنطینه و فاصله گذاری فیزیکی  توسط همشهریان و همسایگان باعث ایجاد استرس در افراد دیگر
  6. نگرانی از عقب‌ماندن فرزندان از آموزش و تحصیل، هم در خود فرزندان و هم در والدین
  7. نبود زیرساخت‌های الکترونیکی و مخصوصا اینترنت در روستاها و مناطق فقیرنشین و عدم توانایی بعضی خانواده‌ها برای تامین گوشی‌های هوشمند برای آموزش فرزندان
  8. .بروز مشکلات  وتنش‌های بین اعضای خانواده بر سر رعایت اصول بهداشتی
  9. .جابجایی بعضی از اعضای خانواده بخصوص فرزندان در روستاهای فاقد پوشش اینترنت  به مناطق شهری جهت استفاده از اینترنت برای آموزش
  10. -عدم دسترسی به مراکز درمانی و پزشکی در زمان کرونا مخصوصا برای زنان باردار
  11. .خانواده‌های ایرانی به برپا نمودن مراسم عید نوروز پایبند هستند و امسال عدم برگزاری و عدم امکان بازدید و خبردار شدن از حال هم، موجب ناراحتی آن‌ها بوده است.
  12. .بسیاری از خانواده‌های جوان دور از خانه‌های پدری و در شهرهای دیگر به سر می‌برند و تمام سال به امید تعطیلات عید سپری نموده که متاسفانه قرنطینه این امکان را از آن‌ها گرفت
  13. خانواده‌های آپارتمان نشین که امکان برخورداری از حیاط و یا فضاهای بازی و تفریح نداشته‌اند، به دلیل سرو صدای کوچک ترها، گاها با هم دچار مشاجره شده‌اند.
  14. در بسیاری از شهرها شرکت در مراسم عزاداری بسیار مهم می‌باشد و عدم شرکت به معنای بی‌احترامی به خانواده عزادار قلمداد می گردد و همین امر در برخی شهرها موجب شرکت در مراسم و دخالت پلیس جهت متفرق نمودن، گردیده است.
  15. .انگ اجتماعی بیماری نیز از مواردی است که در شهرهای کوچک و در برخی طبقات باعث منزوی شدن خانواده متوفی گردیده است.
  16. .مورد دیگری هم که اشاره گردیده است برملا شدن برخی رفتارهای خارج از عرف اعضای خانواده می باشد به طور مثال ارتباط نامتعارف زوجین با دیگران و خارج از چارچوب خانواده، برملا شدن اعتیاد به برخی مواد مخدر، مشکلات عاطفی و رفتاری فرزندان و حتی والدین، داشتن برخی بیماری‌های روانی و یا جسمانی و پنهان نمودن آن‌ها از دیگر اعضا به هر دلیلی و ..

۳ـ مشکلات سلامت وبهداشت:

  1. کمبود مواد شوینده و بهداشتی مانند عدم دسترسی به مواد ضدعفونی کننده، ماسک و دستکش
  2. افزایش قیمت محصولات بهداشتی و استفاده کمتر اعضای خانواده
  3. مصرف بیش از حد مواد شوینده و به موجب آن بروز مشکلات تنفسی و روانی
  4. عدم  امکان مراجعه به پزشک مربوطه و مراکز درمانی و پیشرفت بعضی از بیماری‌ها
  5. چاقی وبالارفتن فشار خون و قند به دلیل عدم تحرک و افزایش مصرف برخی مواد غذایی
  6. افزایش اعتیاد اینترنتی در میان اعضای خانواده
  7. افزایش آگاهی‌های بهداشتی و رعایت بیشتر و البته  بروز
  8. وسواس بیشتر در بین اعضای خانواده (کارکرد دوگانه)
  9. بوجود آمدن مشکلاتی دربرآورده کردن نیازهای جنسی زوجین بخاطر ترس از ابتلابه کرونا (مخصوصا از طرف زنان مقاومت‌هایی در برقراری رابطه جنسی صورت گرفته بوده است)
  10. موارد مرتبط با بهداشت موجب ایجاد مشاجرات در خانواده ها بوده و به دلیل عدم رعایت برخی از اعضا و یا عدم رعایت قرنطینه، موجب مشاجره در خانواده گردیده که اغلب بین مادرها با پدرها و فرزندان و بویژه فرزندان پسر بوده است. مورد مهم دیگر کمبود شدید اقلام بهداشتی مثل الکل و ماسک و دستکش بوده است که مردم مجبور بودند در شهر تردد داشته باشند تا اقلام را حتی با مبالغ غیر واقعی تهیه نمایند و حتی در صف‌های طویل بایستند.

یکی از مواردی که شاید لازم باشد به آن اشاره نمود، وضعیت افرادی است که درگیر بیماری مزمن (افراد دیالیزی، سرطانی، ...) بوده‌‌اند و جهت معالجات نیازمند خدمات مستمرو حضور فیزیکی در بیمارستان‌ها و یا کلینیک‌ها بوده‌اند ولی حضور فیزیکی این افراد در بیمارستان‌ها نگرانی ابتلا به بیماری را در بین این افراد و متعاقبا بین اعضای خانواده آنها را بیشتر کرده بوده است، مساله مهمتر زمانی اتفاق می‌افتد که مسائل مختلف در کنار هم رخ دهند. به عبارت دیگر، فرد مورد نظر ما (حمید 36 ساله و متاهل و دارای 2 فرزند) که دچار بیماری مزمن است سرپرست خانوار هم باشد و از سوی دیگر مجبور به بستن مغازه خود وقطع منبع درآمد خود بوده، علی رغم آن مجبور به پرداخت اجاره  و از طرف دیگر همانطور که عنوان شد نگرانی ابتلا به بیماری به خاطر حضور در بیمارستان به خاطر بیماریش را نیز داشته است و تمامی این موارد زمینه های تنش و تشویش او و کل خانواده را به همراه داشته است.

مورد دیگر که باید اشاره کرد بطور مشابه، وضعیت خانواده‌هایی است که دارای کودکان اوتیستی و یا بیماری‌های دیگری که در کشور ما برخوردار از حمایت‌های بیمه ای و درمانی رسمی نیستند، می‌باشد که در این مدت مشکلات این خانواده ها پیچیده‌تر بوده است.

۴ـ مشکلات روانشناختی:

  1. بالارفتن اضطراب و وسواس و استرس ناشی از امکان ابتلا به کرونا و به نوعی فوبیای کرونا
  2. وجود نوعی سردرگمی و بی‌اعتمادی  ناشی از انبوه اخبار و اطلاعات روزانه در مورد کرونا
  3. تشدید مشکلات روحی و روانی مانند افسردگی بخاطر ماندن بیش از حد و کاهش ارتباطات اجتماعی
  4. کاهش آستانه تحمل افراد و اعضای خانواده‌ها و تشدید خشونت در درون خانواده
  5. عدم برگزاری مراسم ترحیم درگذشتگان مخصوصا فوت شدگان کرونایی و تبدیل آن به نوعی عقده و گره روانی در بین خانواده‌ها

علاوه بر موارد بیان شده، موارد روانشناختی از قبیل استرس و اضطراب‌های زیاد و ترس از ابتلا به کرونا، بررسی علائم بیماری و بالا رفتن میزان اضطراب، شنیدن اخبار ضد و نقیض و متاسفانه نبود مرجعی واحد و قابل اعتماد جهت بیان حقایق، شنیدن خبر فوت وابستگان و اندوه حاصل از آن و عدم امکان شرکت در مراسم، ترس از تداوم این وضعیت و مبهم بودن شرایط پیش رو چه از نظر معیشتی، تحصیلی، بهداشتی و ... همه و همه؛ کمپلکسی از دغدغه های مختلف برای خانواده ها بوده اند و البته نکته ای هم که باید اشاره نمود، وسواس بیش از حد برخی افراد در استفاده زیاد از مواد شوینده بوده است که بسیاری از افراد بویژه بانوان را درگیر نموده و هنوز هم ادامه دارد که خود موجب گسترش حساسیت‌ها و یا مشکلات پوستی و تنفسی خواهند گشت.

 

 

 

 

 

 

 4-آیا فکر می‌کنید بیشترهمشهریان شما قرنطینه خانگی ویا فاصله‌گذاری فیزیکی را جدی گرفته‌اند و اگرجواب منفی است، دلیلشان چه می‌باشد؟

در مورد رعایت فاصله فیزیکی توسط همشهریان، اکثر پاسخگویان بر این نظر هستند که افراد در ابتدا آن را زیاد جدی نگرفته اما توجه به آن بعدها به مرور بیشتر شده است. در این زمینه می‌توان دلایل پاسخگویان درباب عدم رعایت قرنطینه را به چند دسته تقسیم کرد:

1-دلایل روانی و شناختی

  1. پایین بودن اطلاعات و آگاهی مردم درباب مواجهه مناسب با کرونا
  2. عدم اعتقاد به وجود بیماری کرونا و دست کم گرفتن آن و عدم باور به کرونا بخاطر عدم مواجه با افراد مبتلا به کرونا و یا این نظر که تنها افراد با بیماری‌های زمینه‌ای دچار می‌گردند و هرکسی فکر می‌کند خودش کرونا نمیگیرد و کرونا مال دیگران است!(غلبه نوعی تجربه گرایی و استقرای خام بر اذهان )
  3. غلبه تفکرات تقدیرگرایانه  و توطئه انگارانه در بین مردم وحتی متخصصین (عموم پاسخگویان چنین تصور می نمودند که مرگ دست خداست و بعضی مردم عادی ومتخصصین نیز این بیماری را محصول توطئه قدرت‌های بزرگ می دانسته‌اند)
  4. بمباران اطلاعاتی در مورد کرونا باعث سردرگمی، تشویش، بی‌اعتمادی  و شایعه سازی می‌گردید مثلا هرروز توصیه جدیدی ارائه می گردید؛ یک روز ماسک تجویز می‌شد و روز بعد ماسک را غیر لازم می دانستند.
  5. پایین بودن درک از خطر در مواقع بحران و جدی نگرفتن آن و حتی به نوعی تمسخر بیماری کرونا

 

2-دلایل اقتصادی

  1. نیاز به تامین نیا‌زهای خانواده‌ها و خرید مایحتاج
  2. نیاز به کسب درآمد و تامین معیشت بویژه  برای مشاغلی که  بیمه نبوده و درآمد پایداری نداشته‌اند.
  3. اجبار از سوی کارفرما مبنی بر حضور در محل کار و عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی در محل کار که باعث افزایش مبتلایان در بعضی فضاها مانند بانک‌ها و کارگاه‌ها گردید.
  4. عدم حمایت‌های دولتی در تامین معیشت  و درآمد اقشاری که بخاطر کرونا مجبور به تعطیلی بودند.
  5. وجود مشاغلی که نیاز به حضور در محل کار داشتند مانند کادر درمانی و خدماتی که باعث آسیب پذیری این خانواده‌ها و ایجاد استرس در آنها شده بود.

 3-دلایل فرهنگی و اجتماعی

  1. فشار هنجارها و آداب ورسوم محلی و قومی مبنی بر حضور در مراسم مخصوصا ترحیم‌ها
  2. وجود نوعی آسان‌گیری نسبت به رعایت اصول بهداشتی و رعایت پروتکل‌های لازم در بعضی فرهنگ‌های محلی
  3. تلاقی کرونا با مراسم نوروز هم وجه دوگانه داشته که هم باعث شد عده ای بخاطر تعطیلی در خانه بمانند و عده ای  دیگر به رغم تاکیدات زیاد از مسافرت و تفریح خود نگذرند.
  4. نبود فرهنگ و آموزش مناسب با قرنطینه
  5. ترس ازطرد اجتماعی بخاطر انگ و ننگ بودن کرونا
  6. عدم پذیرش قرنطینه خانگی از سوی سالمندان

4-دولتی و سیاستی:

  1. سیاست‌های متناقض دولت درباب اعمال محدودیت و باز کردن کسب و کارها
  2. عدم جدیت سازما‌ن‌های دولتی در اجرای قرنطینه و فاصله گذاری
  3. بی‌اعتمادی مردم به رسانه‌های رسمی و اطلاعات ارایه شده از این منابع در مورد آمار مبتلایان وفوت شدگان کرونا

در جمع‌بندی این سوال  با دو قول متفاوت روبرو می‌باشیم؛ یکی این که با این که فشار بر مردم زیاد بود و هشدا‌رهای لازم دیر اعلام گردید، اغلب مردم که امکانات در خانه ماندن را داشتند، قرنطینه را جدی گرفته بوده‌اند، اما بیان دیگر این است که مردم خیلی قرنطینه را به دلایل خرید و شاغل بودن و عدم سختگیری‌های دولت، عدم پیگیری سیاست مشخص و ثابت و حمایت‌های مکفی از سوی دولت و در برخی خانواده‌ها به دلیل فقر فرهنگی و جدی نگرفتن اقشار مختلف اجتماعی، این امر جدی گرفته نشد.

به نظر می رسد بر اساس جمع بندی می‌توان گفت که افراد ذیل کمتر توانسته‌اند قرنطینه خانگی را جدی بگیرند:

  1. شاغلینی که مجبور به حضور در محل کار خود بوده‌اند
  2.  نوجوانان و جوانان و بویژه پسرها که میزان اطاعت‌پذیری کمتری نسبت به دیگران دارند.
  3. افرادی که جهت تهیه مایحتاج و یا اقلام بهداشتی خانواده، بیرون می‌رفته‌اند.
  4. افرادی که نیاز به مراقبت‌ها و معالجات پزشکی داشتند و مجبور به بیرون رفتن جهت مراجعه به پزشک و یا تهیه دارو داشته اند.
  5. فرزندانی که والدین سالمند داشته و مجبور به سرکشی و تامین مایحتاج و یا انجام معالجات پزشکی آن‌ها بوده‌اند
  6. در برخی شهرهای سنتی اجبار در شرکت در مراسم عزاداری

5-آیا شغل و درآمد شما بخاطر کرونا دچار مشکل شده و این چه تاثیری در زندگی شما داشته است؟

غالب پاسخگویانی که دارای شاغل در بخش خصوصی به صورت روزمزد و غیردولتی بوده‌اند به دلیل کاهش درآمد، تعویق اقساط، عدم پرداخت اجاره منزل و مغازه؛ دچار مشکل و اما سایر پاسخگویان که دارای مشاغل دولتی بوده‌اند و به هر صورت منبعی جهت تامین نیا‌زهای خانوار فراهم بوده، طبق معمول رفتار کرده‌اند گرچه، گرانی برخی اقلام در همین ایام فشارهای خود را بر افراد وارد می کرده است و تمام کسانی که شغل‌های موقت و روزمزد و یا کارکنان مستقل داشته اند، دچار مشکلات عدیده بوده از قبیل امکان تهیه مایحتاج، نگرانی چک‌های برگشتی، اجازه‌خانه و یا اجاره ملک، نگرانی از عدم امکان فروش اقلام خریداری شده جهت فروش عید در فصول دیگر، عدم امکان تهیه گوشی‌های هوشمند جهت فرزندان دانش‌آموز یا دانشجو و بالا بودن هزینه اینترنت به دلیل انجام وظایف درسی فرزندان، عدم امکان دسترسی به اقلام بهداشتی ضروری مثل ماسک و ... ،عدم امکان انجام معالجات پزشکی و ...

بر طبق موارد گفته شده در گزارش‌ها مشاغل زیر به شدت تحت تاثیر کرونا قرار گرفته بوده‌اند:

  1. بیشتر کارگران موقت همچون کارگران ساختمانی و یا کارگران روزمزد کارگاه‌ها و کارخانجات و بویژه بدون بیمه
  2. افرادی که دست فروشی اقلام مختلف در بازا‌رهای موقت و یا کنار خیابان‌ها را داشته‌اند و به امید فروش عید، اجناس بیشتری خریداری و از چک استفاده نموده دغدغه و نگرانی‌های مضاعفی را تحمل نموده‌اند.
  3.  فروشندگان مغازه‌ها و یا حتی خود مغازه دارها که ملک در مالکیت خودشان نبوده است
  4. افرادی که از طریق جداسازی زباله‌ها و تحویل آن‌ها به گاراژهای بازیافت، امرار معاش می‌کرده اند که همه آن ها از اقشار بسیار کم درآمد می‌باشند و نیز حتی تعداد زیادی از آن‌ها با بیماری‌های عفونی ناشی از کارشان روبرو بوده‌اند از دیگر آسیب دیدگان جدی این تعطیلیها به حساب می‌آیند.
  5. کودکان و نوجوانانی که از طریق فروش برخی اقلام در خیابان‌ها و یا اماکن عمومی و یا از طریق شاگردی کردن در برخی مشاغل؛ کمک حال و یا حتی نان آور اصلی خانواده هایشان بوده‌اند.
  6. زنان سرپرست خانواری که از طریق انجام کارهای خدماتی همچون تمیز کردن منازل، نگهداری از کودکان و یا ناتوانان جسمی، کار در کارگاه‌های خانگی همچون شرینی پزی‌ها، خیاطی‌ها و ... امرار معاش می‌کردند.
  7. رانندگانی همچون رانندگان اسنپ و یا حتی بین شهری و داخل شهری که مجبور به تعطیلی و یا کمتر سوار کردن تعداد مسافر بوده اند.
  8. شغل‌هایی مثل آرایشگری، لیدرهای تور، غذاپزی‌ها، رستوران‌ها، قصابی‌ها، رانندگان و کارگران ساختمانی و فصلی و..

در واقع طیف وسیعی از مردم در معرض فشار تعطیلی مشاغلشان قرار گرفته داشتند.

 

6-آیا در خانواده و اطرافیان شما بیمار کرونایی وجود داشته است؟ چطور با آن برخورد داشتهاید؟ عکس العمل اطرافیان چه بوده است؟ تجربه آن را بفرمایید.

در میان پاسخگویان درصد بسیار اندکی با بیمار مبتلا به کرونا در خانواده و یا دوستان مواجه بوده‌اند، این افراد سعی کرده اند که میزان مراوده خود را با این عزیزان کم و یا حتی به صفر نزدیک نمایند. آنها سعی کرده اند تلفنی با بیمار و خانواده در تماس بوده و اگر نیاز به خرید یا تهیه مواد غذایی و ... برایشان فراهم نموده و به دستشان برسانند. همچنین در صورتی که خانواده این افراد نیاز مالی داشته‌اند در حد توان خود کمک نموده‌اند. با این حال استرس و نگرانی زیادی را تحمل نموده‌اند تا این افراد بهبود یافته‌اند.

بقیه افراد کم و بیش در اقوام، بیمار و حتی فوتی داشتند  که از افراد بیمار بصورت تلفنی و مجازی دلجویی و احوالپرسی می کرده‌اند و دو مورد فوتی که مراسم تشیع آن فقط با حضور خانواده اصلی برگزار شده است و دلجویی از خانواده‌های داغدار بصورت مجازی صورت گرفته است". یکی از مصاحبه کنندگان[1] در گفت و گو با خانم و آقای ... روایتی را نقل کرده اند که ذکر ان میتواندروشنگر باشد

"بیماری داماد بزرگ خانواده ابتدا با تب شروع شد که تشخیص کرونا بود و تحت قرنطینه خانگی قرارگرفتند. البته ایشان یکی از همکاران‌شان نیز دراثر کرونا مرحوم شده بودند، همسرم نیز با علائم تب بالا و هر دو خواهر شوهرم نیز، با علامت‌های سرفه‌های شدید روبرو شده بودند، در برخورد با بیماری به هرحال تا اندازه‌ای ترس همراه هست اما ما با توکل برخدا و شاید عادی سازی بیماری مثل هر بیماری دیگر، کمک به خودمان کمک کردیم. هر دستور پزشکی سنتی که می‌توانست کمک کند، انجام دادیم از بخور، آب لیمو عسل، خوردن به وفور مایعات گرم و سوپ‌هایی که سبک باشد تا استفاده از قطره‌ای که به ایمنی بدن کمک می کند.  تجربه دیگر برای همسرم بود که یک هفته مجبور شد داخل اتاق بماند و هفته دوم با محدودیت، داخل فضاهای مشترک شدند که خیلی کلافه کننده بود و گاهی سردرگم و گاهی شاید دلهره ونگرانی وحساسیت زیاد به علائم بیماری وگاهی هم رخوت وبی حوصلگی را پشت سرگذاشتند. گاهی اوقات تذکر‌های ما و حتی خودش جهت مراقبت بیشتر کلافه کننده می توانست باشد. اطرافیان واکنش خیلی عالی با همراهی ، همدلی و پیگیری و انجام توصیه‌های مختلف وحمایت وپشتیبانی در طی مدت بیماری داشتند. ما هم به خود بیمار با روحیه دادن و همراهی و رسیدگی و توجه بسیار زیاد از نظر روانی حمایت‌های لازم را داشتیم.شرایطی بوده که بدون همکاری خانواده‌ها و فامیل و کمک‌های مختلف، شرایط بسیار بدتری می‌توانست رخ دهد، از پختن غذا گرفته تا کمک های مالی، درمانی، همدلی و حمایت های روانی و .. ".

از مسایل مهمی است که نیاز به نظارت و توجه جدی دارد، در دسترس نبودن امکانات دارویی و عدم توجیهات مناسب و نامطلوب بودن رفتار برخی پرسنل پزشکی، آینده نامعلوم بیماران و عدم پیگیری از طرف مسیولین بهداشتی از وضعیت بیمار بستری در منزل؛ از جمله مشکلات بیماران قرنطینه در منزل بوده است.

 

 

7-در یک ماهه اخیر وبخاطر خانه نشینی روابط بین اعضای خانواده شما دچار چه مشکلاتی شده است؟ لطفا طبق جدول زیر توضیح بفرمایید.

در جدول زیر  پاسخ‌های پرسش شوندگان در مورد مشکلات اعضای خانواده باهم ارایه شده است بنابر این داده ها می توان گفت:

در زمان قرنطینه و خانه‌نشینی به دلیل حضور اعضای خانواده در منزل و مختل شدن فعالیت‌های روزمره و برنامه‌های خانوادگی، اعضای خانواده با یکدیگر، مشکلاتی پیدا کرده که بیشتر به صورت لفظی، کلامی و گاه اقتصادی و درموارد بسیار نادری فیزیکی هم بوده است. این مشکلات  بین اعضای خانواده بدین صورت بیان گردیده است:

 

 

ردیف

روابط

آیا اختلاف و تنش وجود داشته است؟(نتایج غالب پاسخگویان)

علت اصلی ایجاد تنش چه بوده؟

نسبت به گذشته بیشتر شده یا کمتر؟

وجود تنش به کدام نوع خشونت (کلامی، عاطفی، اقتصادی[2] فیزیکی )  منجر شده؟

آیا امکان کنار آمدن با تنش ممکن  بوده یا نه؟

7-1

فرزندان با پدر

بله نسبتا زیاد

نارضایتی پدر ازساعت خواب  و تغذیه فرزندان

استفاده زیاد از گوشی و اینترنت وفضای مجازی ومصرف بالای اینترنت و آب و برق

عدم توجه به درس فرزندان

رفتن بیرون پدر و اعتراض فرزندان دختر

بله

کلامی-عاطفی-اقتصادی

تقریبا بله

7-2

فرزندان با مادر

کم تر

رعایت مسایل بهداشتی

تردد فرزندان مخصوصا جوانان پسر

موضوعات درسی

انتخاب نوع غذا و بی نظمی در داخل خانواده

بیماری فرزندان و نبود امکان معالجه

بله

کلامی- عاطفی

تقریبا بله

7-3

فرزندان با همدیگر

متوسط

حساسیت بهداشتی کرونا

اختلاف بر سر کانال تلویزیونی

اختلاف بر سر استفاده از لپ تاپ یا گوشی و اسباب بازی و گوشی پدر و مادر

خستگی و تنهایی و نبود تفریح

بله

کلامی-عاطفی

تقریبا بله

7-4

پدر- مادر

زیاد

رفت و امد با فامیل و وابستگان

زن به مرد بر سر رعایت کمتر مسایل بهداشتی

مرد به زن بر سر وسواس در رعایت بهداشت

اختلاف درشیوه برخورد با بچه ها در قرنطینه

بیکاری سرپرست خانواده و نبود درامد

وجود دایمی مرد در خانواده و غرزدن

بیرون رفتن مرد و نارضایتی زن

اختلال درروابط جنسی و عاطفی زوجین

اختلاف بر سر ارتباط با خویشاوندان

بله

عاطفی-کلامی-اقتصادی-فیزیکی

تقریبا بله

7-5

اعضای خانواده با همسایه‌ها وفامیل

کم

اختلاف بر سر رفت و امد و ارتباط با بستگان زن یا مرد

تمسخر و تحقیر اعضای خانواده توسط اطرافیان و همسایگان دررابطه با رعایت

 

بله

کلامی-عاطفی

تقریبا بله

۱ـ پدر و مادر: عدم توافق در مورد نحوه رعایت نکات بهداشتی، خروج از منزل در شرایط بحرانی، حضور مستمر پدر در منزل، بیکاری پدر و نداشتن درآمد، مشکلات مالی

۲ـ پدر و فرزندان: عدم رعایت اصول بهداشتی، دخالت پدر در همه امور به دلیل حضور زیاد در منزل، اختلاف عقیده و سلیقه پدر و فرزندان، بیکاری پدر و عدم توانایی تامین نیازهای فرزندان، سر و صدای فرزندان و عدم توجهشان به تکالیف درسی

۳ـ مادر و فرزندان: عدم رعایت اصول بهداشتی توسط فرزندان، به هم ریختگی منزل، عدم همراهی با مادر، عدم توجه به درس و تکالیف، بی‌حوصلگی و خستگی ناشی از در خانه ماندن

۴ـ فرزندان با یکدیگر: قطع ارتباط با همسالان، تعطیلی طولانی مدت، نداشتن تفریح و سرگرمی، عدم دسنرسی مناسب به اینترنت برای استفاده از برنامه های درسی، دخالت در کارهای یکدیگر، بی حوصلگی

5-خانواده با فامیل و همسایه‌ها: اختلاف بر سر رفت و آمد و ارتباط با بستگان زن یا مرد و تمسخر و تحقیر اعضای خانواده توسط اطرافیان و همسایگان دررابطه با رعایت اصول بهداشتی

بر اساس جمع‌بندی این قسمت  می‌توان عنوان کرد که تنش‌های موجود در خانواده‌هی مصاحبه شده بسیار حاد نبوده و یا حداقل بیان نگردیده است. برخی به تجربهِ بازی دسته جمعی، داستان و شعر‌خوانی اشاره  و البته افرادی نیز بیان کرده اند که به دلیل در خانه ماندن‌های زیاد و بی‌حوصلگی و احساس بی‌قراری و انزوا، به هر دلیل کوچکی با دیگر اعضا بگومگو داشته‌اند و بویژه بگومگوی والدین با فرزندان به دلیل بی‌توجهی به برنامه درسی و عدم انجام تکالیف، قابل توجه بوده است و نیز فرزندان نیز به دلیل مدون نبودن برنامه‌های درسی، دچار یاس و بی‌حوصلگی و زودرنجی گردیده‌اند. مورد دیگر بگومگوهای والدین با هم و یا فرزندان با والدین در خصوص مسائل اقتصادی و عدم امکان پاسخگویی والدین بوده است. برخورد با همسایگان تنها در صورت اعتراض به سرو صدای بازی کودکان صورت گرفته و مورد خاصی گزارش نگردیده است. البته مورد دیگری هم که چندین بار بیان گردیده وسواس برخی از افراد در خصوص دچار شدن به بیماری و یا نگرانی در خصوص دیگر اعضای خانواده بوده که منجر به سختگیری‌های کلافه کننده و گاهی موجب مشاجرات بوده است.

پس به طور کلی در درجه اول بگومگوهای والدین با فرزندان به خاطر مسائل درسی و بعد از آن والدین با هم به خاطر مسائل اقتصادی و یا جانبداری از فرزندان بوده است و البته میزان آن‌ها جدی بیان نگردیده است.

 

 

8-فکر می کنید اگر قرنطینه خانگی تا پایان فروردین99 و یا بیشترادامه داشته باشد با چه مشکلاتی مواجه خواهید شد؟

حضور افراد در منزل و قرنطینه، علاوه بر مشکلاتی که در بالا ذکر شد، در صورت ادامه تا پایان فروردین ماه ؛ مشکلات دیگری را هم به وجود خواهد آورد. جمع بندی نظر پاسخگویان در خصوص مشکلات ادامه قرنطینه موارد زیر می‌باشد:

  1. تداوم مشکلات اقتصادی اقشار آسیب پذیر و بنابر این احتمال ابتلای بیشتر این اقشار به دلیل تغذیه ناکافی
  2. عدم دسترسی به وسایل بهداشتی مورد نیاز و عدم تمکن مالی بستری شدن در بیمارستان
  3. افزایش شکایات ناشی از چک‌های برگشتی و به دردسر افتادن خانواده‌ها جهت رفع و رجوع مورد پیش آمده وبالارفتن جریمه‌ها
  4. بلاتکلیفی وضعیت تحصیلی فرزندان و نگرانی‌های حاصل از آن چه از سوی فرزندان و چه والدین، افت تحصیلی دانش آموزان، یاد نگرفتن مباحث درسی و نداشتن امکانات آموزشی از راه دور
  5. افزایش نزاع‌های خانوادگی به دلایل اقتصادی و یا عدم حمایت‌های خانواده‌های وابسته  و نیز به دلیل ترس از آینده و ابهام در خصوص تصمیم گیری‌های مهم خانوادگی
  6. دلتنگی و دوری و عدم ارتباط حضوری با بستگان بویژه اگر در شهرهای مختلف باشند
  7. افزایش مشکلات سالمندان به دلیل دسترسی کمتر آن‌ها به فرزندان و عملا از دست دادن حمایت‌های آنان در زمینه های مختلف
  8. تداوم بی‌برنامگی برخی نهادهای دولتی
  9. نایاب و یا گران شدن برخی اقلام ضروری مردم
  10. عدم دسترسی به مراکز فرهنگی، خارج از دسترس بودن امکانات رفاهی و شهری
  11. ادامه تنش با اطرافیان، مشکلات روحی، افسردگی و دلتنگی، خسته شدن از خانه نشینی، و نگرانی از ابتلا شدن به بیماری
  12. به هم خوردن برنامه‌های خانوادگی مانند عروسی و خرید خانه و مهاجرت و امورشخصی
  13. مشکل سلامتی و چاقی و بدخوابی فرزندان
  14. اضطراب جمعی و فرسایش اجتماعی

 

 

 

9-آیا در طول دوران قرنطینه خانگی از جانب نهاد، ارگان یا گروه خاصی به خانواده شما کمک شده است؟ نحوه کمک رسانی را نام ببرید؟

به جرات می‌توان بیان نمود که صد در صد پاسخگویان که تا تاریخ مصاحبه یعنی اوایل اردیبهشت به این سوال پاسخ داده‌اند از هیچ جایی چه دولتی و یا غیر دولتی، کمکی دریافت نکرده‌اند. همین امر احساس رها شدگی و عدم اهمیت سیستم دولتی به بدنه مردمی را تصویرگر بوده است.

  10-مهمترین نیاز و خواسته شما از نهادها و ارگان‌های دولتی چیست؟

مهمترین خواسته و نیاز پاسخگویان را می توان به چهار گروه تقسیم کرد:

  1. نیازهای اقتصادی: تامین مایحتاج خانواده‌های نیازمند، رسیدگی به اقشار کم درآمد و آسیب پذیر، توجه به حقوق و بیمه کارگران روزمزد، کاهش قیمت اقلام خوراکی، حمایت مالی از طرف دولت از جمله وام بانکی، ایجاد بسته‌های حمایتی مالی برای اقشار کم درآمد، امکان جبران خسارت برای مشاغل مولد، کنترل تورم، حمایت از حاشیه نشینان، جبران خسارت مشاغل آزاد

     2 -  نیازهای اجتماعی: قرنطینه کامل، لحاظ کردن قوانین سخت برای افراد متخلف، نظارت بیشتر بر رفت و آمدها، پرهیز از انجام اقدامات متناقض در راستای کنترل شیوع کرونا و عدم برخورد، حمایت از سالمندان و بازنشستگان

 

       3 - نیازهای فرهنگی: آگاهی‌دهی و اطلاع‌رسانی، تقویت برنامه‌های مجازی برای دانش‌آموزان و دانشجویان، تبلیغات فرهنگی از طریق رسانه ها

        4- نیازهای بهداشتی: توزیع رایگان مواد شوینده و بهداشتی، ضدعفونی کردن هر روزه شهر و مکان‌های عمومی، تامین تجهیزات بهداشتی با قیمت مناسب

        5-نیازهای سیاستی و سیاستگذاری:

  1. شناسایی صحیح و سریع خانوارهای نیازمند و ثبت صحیح آنها و اولویت‌بندی نیازهای آن‌ها و ارسال کمک فقط از یک کانال(هم افزایی نهادهای مدنی و دولتی)، تا از تراکم کمک در یک جا و عدم دسترسی مابقی نیازمندان جلوگیری بعمل آید.
  2. شناسایی خانواده‌هایی با بیماری‌های مزمن مثل دیابت شدید یا سرطان و همچنین شناسایی خانواده‌هایی که بچه های اوتیستی و بیماری های مشابه دارند و ارئه خدمات متناسب با نیاز این خانواده‌ها.
  3. بخشودگی اجاره بهای املاک چه منزل و چه مغازه‌ها و ... توسط مالکین و البته جبران ضرر آن‌ها توسط دولت
  4. مساله‌یابی چالش‌های آموزش مجازی آموزش و پرورش و اعطای آزادی و اختیار بیشتر به مدارس در زمینه ارائه آموزش مبتنی بر شرایط اجتماعی و اقتصادی هر استان.
  5. بهره‌مندی از معلمین و اساتید برتر و کارآمد در کلاس‌های درسی پخش شده در صدا و سیما و امکان بهره‌مندی همه دانش‌آموزان و دانشجویان از گوشی هوشمند و حجم اینترنت مورد نیاز
  6. شفاف سازی آمارها درشرایط کنونی و آتی در صورت تداوم
  7. بهره‌مندی از بدنه کارشناسی قوی در تصمیم گیری‌های مهم در این شرایط و به اطلاع عموم رساندن اطلاعات مورد نیاز
  8. بخشوده شدن هزینه آب و برق و گاز خانوارهای کم درآمد
  9. نظارت کامل بر قیمت اقلام مورد نیاز مردم و بویژه مایحتاچ اساسی و اقلام بهداشتی مورد نیاز شرایط کنونی مثل الکل و ...
  10. استفاده صدا و سیما از نویسندگان، شعرا و ... جهت تقویت و متنوع ساختن برنامه‌های صدا و سیما و افزایش برنامه‌های مفرح و شادی‌آور

11- فکر می کنید شرکت در کارگاه گفتگوی خانواده و یادگیری مهارت‌های گفتگو توانسته برایتان مفید باشد تا در شرایط  خانه نشینی بتوانید شرایط را بهتر مدیریت نموده و تنش‌ها را در زندگی خود کم کنید؟

افرادی که در کارگاه‌های طرح ملی گفتگوی خانواده شرکت کرده بودند آن را مفید اما ناکافی دانسته و ذکر کرده اند در صورت ادامه این کارگاه‌ها ما در حال حاضر بهتر می توانستیم با مسائل کنار بیاییم. اما در  حال حاضر هم با توجه به آن چه از کارگاه آموخته ایم، سعی می کنیم با اعضای خانواده گفتگو کرده و سعی کنیم با ملایمت و آرامش مسائل را حل کنیم. همچنین سعی می کنیم برای هر مشکل آن را ریشه یابی کرده و دلایل آن را پیدا کنیم و بعد از آن برای حل مشکلات اقدام نماییم.

متاسفانه این سوال در بیشتر شهرها پرسیده نشده است و دلیل آن هم شاید عدم دسترسی به پاسخگویان بوده است و البته در چند شهر که پرسیده شده؛ برخی یادگیری مهارت‌ها را در راستای افزایش صبر و تحمل شنیدن حرف‌های دیگران و بویژه همسرانشان مفید دانسته و برخی نیز مهارت‌ها را بر اثر گرفتاری‌های زندگی فراموش کرده بودند و به نظر می‌رسد این آموزش‌ها مداوم و با دامنه گسترده‌تری باید ادامه یابند. در اینجا چند نمونه از نظرات پاسخگویان در شهرهای اصفهان و گرگان و گنبد را بیان خواهیم نمود:

اصفهان؛ (زن 49 ساله): مطمئنا این کارگاه‌ها موثر است زیرا که از طریق گفت و گو نیازهای عاطفی تامین می‌شود و احساس زندگی و زنده بودن ایجاد می‌شود.

زن 53 ساله : مفید بوده ولی چون ادامه دار نبوده تاثیرش بین 40 تا 50 درصد بوده است.همچنین مرد 44 ساله می گوید:" کارگاه‌ها بسیار مفید بوده. با شرکت در این کارگاه‌ها دقیقا آنچه را می‌خواستم پیدا کردم و آنچه یاد گرفتم در این مدت به کار بردم."

بنابراین با توجه به اینکه گفت و گوی خوب و موفق حاصل مهارت طرفین است ولی مهارت یکی از طرفین هم بی تاثیر نیست و در نحوه ارتباط با اعضای خانواده و رفع چالش‌های موجود تاثیر گزار بوده است. مهارت مطالبه گری ، مدیریت موقعیت ها، نحوه  ارتباط در اجتماع افزایش داشته است و چندین مورد، اجرای این طرح توسط ارگان‌های دولتی برای عموم را پیشنهاد داده اند.به گفتگوی یکی از پاسخگویان:

      "شرکت درکارگاه آموزشی فاز دوم که برگزار شد خیلی بیشتر به من کمک کرد. این کمک فراتر از یادگیری مهارت گفتگو بود چرا که مهارت گفتگو زمان‌بر هست اما به من، ابتدا کمک کرد که وقتی حرف از جانب کسی زده می‌شود با نردبان استنباط درک بهتری از شرایط گفتگو داشته باشم و یا با یادآوری ده اصل زیربنا هر گفتگو؛ بتوانم درک کنم و درخودم بهتر جستجو کنم. اما شاید در کاربرد مهارت گفتگو فراز ونشیب بسیار است و هر بار که سعی می‌کنم بر اساس روش مارشال روزنبرگ گفتگو کنم، نمی توانم و کم می‌آورم. برای شنیده شدن دیگران، خیلی خوب استفاده می کنم، اما برای شنیده شدن خودم توسط اطرافیان هنوز نتوانسته ام"

همچنین شرکت کننده دیگری بیان کرده بود که:

" کارگاه گفتگوی خانواده برای این ایام مفید بود و یاد گرفته بودم که نداشتن موضوع برای گفتگو افراد خانواده روازهم دور کرده. برای تنوع بیشتر با اعضای خانواده  موضوعات جدید، بازی‌های جدید، ورزش خانوادگی وحتی آشپزیو درست کردن غذا به صورت گروهی که همه نقش داشته باشند، انتخاب می‌کردیم وتنوع بیشتری به این ایام دادم".

درمجموع اکثر افراد معتقد بودند کارگاههای گفتگوی خانواده در صورت فراگیر بودن در سطح کشور و طولانی بودن دوره آموزش میتوانست در شرایط کرونا موثر بوده واز مشکلات پیش آمده در ارتباط و تعامل اعضای خانواده جلوگیری کند.

12-درس آموخته‌های کرونا[3]

الف.کرونا و افزایش خشونت در خانه

 با توجه به شیوع کرونا در شرایط اضطراری و مخاطره‌آمیز به سر می‌بریم. نام این ویروس را جنگ برای بقا می‌توان گذاشت. قبل از شیوع کرونا میزان خشونت در خانواده‌ها روند افزایشی داشت، مشکلات و شکاف‌های معیشتی نیز در این زمینه را شاهد بودیم و در خانواده‌ها بحران وجود داشت. به دلیل شیوع کرونا و قرنطینه خانگی میزان خشونت علیه زنان و حتی کودکان نیز افزایش یافته و همین قضیه باعث بروز مشکلات شده است. افراد به دلیل فقدان مهارت‌های ارتباطی با یکدیگر مشکلات متعدد برای‌شان بروز می‌کند. در ضمن افراد در روزهای کرونایی باید در خانه مانده و از این زاویه به مساله نگاه کنند که در این روزها به حلقه‌های گمشده به دلیل کمبود وقت توجه کنند. مهمترین مساله زندگی مهارت گفت‌وگو در خانواده‌هاست. از سوی دیگر خشونت‌ورزی باعث بروز مشکلات در عرصه‌های مختلف می‌شود.(عالیه شکربیگی)

ب.تغییر خواهی مولود کرونا :

 شیوع این ویروس تنها یک بحران نبود، بلکه هشدارهای بسیاری را به صدا درآورد. شاید در آینده نسخه‌های دیگری از این ویروس را تجربه کنیم و نگرانی از همین مهم باعث می شود که جامعه انسانی با احتیاط رفتار کند. قطعا مردم به دنبال شناخت عامل بیماری، نوع تغذیه مناسب، نوع رفتار با محیط زیست و حیوانات و ... خواهند بود و سوالات زیادی در مواجهه با این ویروس ذهن‌ها را درگیر می‌کند. متعاقب این همه رخداد، نیاز به تغییرات گسترده و مناسب در همه سطوح فردی، گروهی و ساختاری  مطرح است. در حال حاضر کرونا و قرنطینه خانگی یک فرصت برای اعضای خانواده و زمینه‌ای برای در کنار هم بودن است. مشروط بر اینکه نظام اجتماعی جامعه، بُعد مادی و تسهیلات اولیه را فراهم شده باشد. در حال حاضر در همین شهر اراک هستند افرادی که مغازه آنها بسته شده، اما درجلو مغازه یا جای دیگری درحال دستفروشی هستند و نمی توان به این شرایط به راحتی خرده گرفت چراکه برای گذران زندگی و رفع نیازهای روزمره، نیاز مادی دارند و سیستم خدمات اجتماعی جامعه باید پاسخگوی این شرایط باشد تا پس از آن بتوان گفت که قرنطینه خانگی برای خانواده تبدیل به یک فرصت شده است. ( مریم یارمحمد توسکی)

ج.اپیدمی کرونا ویروس و همبستگی متقابل

اپیدمی کرونا ویروس که اکنون بیش از 60 کشور جهان را در برگرفته است، این امر را خاطر نشان می کند که هرچند بسیاری از کشورها استقلال یافته و به صورت مجزا و یا منطقه ای  به تکنولوژی‌های بسیار مهم و موثری دست یافته اند؛ اما کرونا ویروس این نکته را دوباره به جهانیان خاطر نشان کرد که وابستگی متقابل کشورها به یکدیگر امری ضروری و حتمی است و امروز برای مبارزه با این ویروس شاهد افزایش همگرایی و همبستگی جهانی بدون در نظر گرفتن اختلافات سیاسی در بسیاری از کشورها هستیم. ویروس کرونا به ما می آموزد که فرهنگ ریشه تفکر انسان ها و پارادایم حاکم بر آن، به عنوان ابر ماشین انسان ساز در این کره خاکی است؛ و همدلی ، حمایت و همکاری متقابل برای درک واقعی زندگی در این جهان هستی را امری مطلق و گریز ناپذیر می‌سازد.علاوه براین تغییرات فرهنگی و اجتماعی متعاقب کرونا کووید19 نیز، بسیار قابل توجه خواهد بود. مشخصا دیدیم در دنیا پس از بیماری همه گیر جهانی به نام طاعون، جنگ‌های بزرگ جهانی و منطقه ای، بلایای طبیعی و کنش‌های گسترده سیاسی که بر نوع ارتباط، آداب و رسوم، ارزش ها و هنجارها و قوانین تاثیر گذار بوده است.(محمد رضا سلیمانی )

د.درسهای انسانی و کرونا :

 کرونا به انسان می فهماند که پرکاهی بیش نیست اگر این فردیت‌ها را کنار نگذارد ، به هیچ پویایی ، نشاط و رشدی دست نمی‌یابد و این مشکل تبدیل به آسیب می‌شود ، آسیبی که عاطفه ندارد و حذف آن ناشی از عملکرد خودمان است ،مگر اینکه دست در دست هم نهیم به مهر و بدانیم که وجود تک تک ما به یکدیگر وابسته است. انسان پسا کرونایی باید بفهمد برای قضاوت مردم آفریده نشده، بلکه باید در وجود جسمی ، اقتصادی و فرهنگی خود همواره و مکرر باز اندیشی کند و به ذات و فطرت و تکلیف خود آگاه باشد و بفهمد او تنها نیست و همه چیز به همه کس مربوط است (سید محمد الحسیی)

ه.چهار درس آموخته تا کنونی از  کرونا برای برنامه ریزی فعالیت ها در  سال پیش

اول_  ایجاد اعتماد از دست رفته از طریق  ارایه  شفاف اطلاعات مربوط به گستره  شیوع بیماری، افراد دارای علامت،  بستری شده ها،  فوتی ها ،  و توزیع دقیق جغرافیایی آنان در مقیاس  هر شهرو روستا، وهر  محله مسکونی،  که بر پایه جزئیات آن،  مقامات محلی و سازمان‌های مردم نهاد مرتبط با آن محدوده،  بتوانند برنامه‌های دقیق زیست  روزانه را طراحی و با مشارکت شهروندان متشکل در انجمن‌های محلی محله‌ای و سازمان‌های  مردم نهاد به اجرا درآورند .

دوم_  ضرورت برقرای  بیمه بیکاری مکفی و همگانی که افراد بتوانند در مشاغل کمتر ضروری بیشتر در خانه بماند و جوانان بالای ۱۸ سال بیکار( دختر و پسر)   بتوانند با دریافت آن در خانه در آرامش و بدون حس سرباری زندگی کنند .

سوم _ ضرورت شناسایی،  دیدبانی و حمایت از کودکان در شرایط دشوار که در پنج ماه اخیر ، به درجات گوناگون: حق بقا، رشد ، امنیت و مشارکت شان در خطربوده  است و در سال پیش رو  باید با بسته های مشخص حمایت وبا همکاری افراد داوطلب زیر نظر سازمان های مردم نهاد حوزه کودک وخانواده   دیدبانی شوند.

 چهارم _ مهدها و مدرسه ها باید با تمهیداتی دقیق، گشوده شوند. کودکان را نباید  بیش ازاین در انزوای  خانه‌ها نگه داشت.

تمهیدات ضروری

۱_  کاهش جمعیت درمهد و  مدرسه به حدود یک ششم جمعیت معمول  ، کودکان هرگروه سنی و هر  پایه  تحصیلی در یک روز هفته در تمام طول روز در مدرسه حاضر می شوند. در این وضعیت  کمک به حفظ فاصله فیزیکی با ایجاد گروه بندی‌های مورد قبول کودکان اهمیت اساسی دارد.

۲_ این  حضور  با تأمین ناهار وبودن  در جمع های کوچک دوستی ۵ تا ۷ نفر  کاملاً مشخص شده  خواهد بود. که پیگیری های لازم در عرصه بیمارشدن  احتمالی هرکودک  آسان  خواهد بود .

در چنین  شرایطی  حق آموختن ، بازی و شادی برای کودکان  تامین می‌شود و از فشار به مادرهای خانه‌دار و شاغل  هم به درجه ای  کاسته می‌شود.

 ۳_ جلوگیری از حضور کادر اداری آموزشی و یا کودک  با علائم بیماری درمهد و مدرسه و انجام پیگیری های ضروری برای آغازروند درمان آن‌ها.

۴_  تبدیل الگوی آموزشی از وضعیت موجود معلم محوری و متکی به اطلاعات  و حافظه به مشارکتی، همراه با شنیدن صدای کودکان ، تأکید بر اهمیت بینش ،  مهارت و توانایی جستجوی اطلاعات که در گروه‌های کوچک و زمان طولانی تر امکانپذیز است .(سیامک زندرضوی)

و.کرونا و نهضت بیداری

در صد سال اخیر نهضت‌های بیداری زیادی شکل گرفته که هر کدام تلاشی در جهت رهایی، بازاندیشی و تعالی انسان‌ها بوده‌اند اما بندرت موفق به دگرگونی عظیم و نگاهی جهانی گردیده‌اند ، اما کرونا همچون نهضتی جهانی موجب چرخشی عمیق در نگاه ما انسان‌ها بود و هم‌سرنوشتی و جهان وطنی همگان را یادآورگردید. ورود به گفتگو و تعامل آگاهانه با دنیا ارزشمندترین درس آموخته کروناست و به قول باختین هر کدام از ما صدایی جدا از دیگران نیستیم، بلکه جهت شناخت بیشتر خود، نیازمند ارتباط آگاهانه و تعاملی پویا در جریانی مداوم و مستمر در بازتعریف دنیای پیرامونیم.(بیدا میرحسینی)

ز.کرونا و یکپارچگی بشریت

از همه گیری کرونا آموختیم که: به تعبیر سعدی شیرازی، «بنی آدم اعضاء یک پیکرند، که در آفرینش زیک گوهرند». پیکری به نام جامعه وجود دارد، که هست و نیست و بهروزی و بدروزی اعضای آن به هم گره خورده است. همه‌گیری کرونا تجربه تلخی بود تا بدانیم خطرات طبیعی و غیرطبیعی امری محتمل در زندگی بشری است، اما مدیریت عقلانی و به هنگام این مخاطرات امری لازم و گریزناپذیر است. کرونا مجسم‌ترین نمونه برای برجسته‌سازی ضرورت و اهمیت هم اندیشی، هماهنگی، هم افزایی و خردورزی در زندگی اجتماعی است. کرونا به ما آموخت که بشر، همه نه در دهکده جهانی، بلکه در یک خانه جهانی با یکدیگر زندگی می‌کنند، سرنوشت آنها به گونه‌ای به هم پیوند خورده است  که برای برون رفت از مخاطرات فراروی بشر، بهره‌گیری از خرد جمعی و تجربیات جهانی، در هر کجای این کره خاکی، ضروری است. پدیده کرونا، برتری عقل بر جهل و دانش بر افسانه‌سرایی را به ما یادآور گردید.(اصفر میرفردی)

 

 

ح.کرونا و تعمیق جهان بینی علمی

شیوع کرونا از سه طریق به رواج نگاه علمی در میان عموم مردم کمک کرد. اول از طریق جا انداختن منطق احتمال و عدم قطعیت. شما نمی دانید که ویروس ممکن است روی دستانت، روی میز و سایر سطوح و جاهای دیگر نشسته  باشد یا نه. اما باید مرتب آنها را بشویید چون احتمال دارد، چنین باشد و از آنجا که نادیده انگاشتن چنین احتمالی می تواند به قیمت جانت تمام شود، مجبور می شوی این عدم قطعیتِ حاصل از یک امرِ نادیدنی را بپذیری و با آن زندگی کنی. بدین سان کرونا بسیاری از یقین گرایان سنتی را از پیله‌شان بیرون کشید تا در خنکای احتمالات مدرن نفس بکشند. دوم از طریق آگاه سازی ما به نادانی‌مان،. کرونا مچ جهان بینی‌ای را که دانایی‌اش را از منابع گذشته می گیرد و آنرا برای زندگی دنیوی هم، کامل می داند، در پیش عوام باز کرد. وقتی حاکمیت دینی نیز، حرم‌ها و مساجد را بست اعتراف به چنین چیزی بود. به بسیاری از عوام آموخت که باید رو به آینده داشت و هیچ منبع و مرجع مدعی نیست که بتواند تمام آگاهی و دانایی لازم را برای مواجهه با مسایل زندگی، از گذشته فراهم کند هر چند چنین ادعایی قدمتش تا اعماق قرون باشد،سوم از طریق نشان دادن مراجع نجات کرونا به عوام نشان داد که درمان و واکسن از آزمایشگاه‌ها و دانشگاه‌ها بیرون خواهد آمد نه از کلیساها و حوزه‌های علمیه. آن بخش از طب اسلامی که ادعاهایش کم نبود به زودی با تمسخر مواجه گردید و بدین ترتیب حد و مرزهای میان علم و دین شفاف‌تر و واضح‌تر و انتظارات از هریک، معقول‌تر و واقع بینانه‌تر گردید.(حسین قدرتی)

و.کرونا و مناسکزدایی از جامعه

شیوع کرونا نوعی مناسک‌زدایی از زندگی اجتماعی انجام داده است. ما در زندگی عادی خود به آداب و مناسکی عادت کرده ایم که فکر می‌کنیم اینها بدیهیات زندگی هستند و باید حتما آنان را بجا آورد مانند دست دادن وروبوسی و شرکت در مراسم جمعی و....ولی بروز کرونا و توصیه‌های بهداشتی وعلمی امروز، قطعیت و اجتناب پذیری آن‌ها را زیر سوال برده است. متخصصان به شما می‌گویند نباید به دیگران دست بدهید یا نباید روبوسی کنید و یا نباید فاصله‌تان از دیگران از حدی کمتر باشد، مراسم‌ جمعی را باید تعطیل کرد، معلق نمودن مناسک‌ در جامعه‌ای که سخت دلبسته این مناسک است و عدول از بعضی از آن‌ها را گناهی نابخشودنی می‌داند، نوعی حس دوگانه ایجاد می‌کند. از یک‌طرف در ایجاد نوعی ناامنی هستی شناسی  وافزایش اضطراب می‌تواند موثر باشد ولی از ظرف دیگر پایه بسیاری از مناسک اجتماعی را برای ایجاد تغییراجتماعی، سست می کند و راه برای گذر از بعضی مناسک و اصلاح اجتماعی را باز خواهد کرد. مخصوصا در جوامعی که سایه سنت‌ها و مناسک بسیار سنگین است می‌تواند آثار اصلاحگرانه داشته باشد.(مجتبی ترکارانی)

 

 

پیوست‌ها:

 

1-پرسشنامه

2-پروتکل اجرایی طرح

********************************************************************

1-پرسشنامه ارزیابی سریع  وضعیت خانواده در شرایط کرونا

پاسخگوی محترم: با سلام

ضمن آرزوی سلامتی برای شما و خانواده محترم تان بنده یکی از اعضای انجمن جامعه شناسی ایران هستم. با توجه به اینکه این روزها ویروس کرونا باعث مشکلاتی برای خانواد ها شده و آنها را مجبور به خانه نشینی کرده است. میخواستیم چند تا سوال در مورد وضعیت خانه نشینی داشته باشیم.سپاسگزار خواهم بود فرصتی را در اختیار ما قرار دهید.

انجمن جامعه شناسی ایران

سوالات عمومی:

1-موقعیت فرد در خانواده:                 سن:            تحصیلات:           تعداد اعضای خانوار :         شماره تماس برای ادامه تحقیق:

2-در طول یک ماه اخیر،کدام یک از اعضای خانواده شما به بیرون رفت و امد داشته اند ؟در این صورت به چه دلائلی این رفت وآمد صورت گرفته است؟(لطفاً دلائل خود را ذکر کنید).

3- در طول مدت زمانی که در خانه نشینی اعضای خانواده شما با چه مشکلاتی درگیر بودهاند؟(مثلا ابعاداقتصادی ، اجتماعی وفرهنگی، بهداشتی ،روانشناسی،...)درمورد هرکدام از این ابعاد توضیح بفرمایید.

4-آیا فکر می کنید بیشنرهمشهریان شما قرنطینه خانگی ویا فاصله گذاری فیزیکی را جدی  گرفته اند و اگرجواب منفی است دلیلشان چه می باشد؟((مثال: عدم جدیت از طرف نهادهای دولتی، نیاز به کسب درآمد، اجبار از جانب کارفرما، آداب و رسوم و شیوه های قومی، نیازهای بهداشتی و درمانی و ..)

5- ایا شغل و درآمد شما بخاطر کرونا دچار مشکل شده و این چه تاثیری در زندگی شما داشته  است؟

6- آیا در خانواده و اطرافیان شما بیمار کرونایی  وجود داشته است؟ چطور با آن برخورد داشته اید؟ عکس العمل اطرافیان چه بوده است؟ تجربه آن را بفرمایید.

7- در یک ماهه اخیر وبخاطر خانه نشینی روابط بین اعضای خانواده شما دچار چه مشکلاتی شده است؟لطفا طبق جدول زیر توضیح بفرمایید.

ردیف

روابط

آیا اختلاف و تنش وجود داشته است؟

علت اصلی ایجاد تنش چه بوده؟

نسبت به گذشته بیشتر شده یا کمتر؟

وجود تنش به کدام نوع خشونت (کلامی، عاطفی، اقتصادی فیزیکی )  منجر شده؟

آیا امکان کنار آمدن با تنش ممکن  بوده یا نه؟

7-1

فرزندان با پدر

 

 

 

 

 

7-2

فرزندان با مادر

 

 

 

 

 

7-3

فرزندان با همدیگر

 

 

 

 

 

7-4

پدر- مادر

 

 

 

 

 

7-5

اعضای خانواده با همسایه‌ها وفامیل

 

 

 

 

 

 

8-فکر می کنید اگر قرنطینه خانگی تا پایان فروردین99  ویا بیشترادامه داشته باشد با چه مشکلاتی مواجه خواهید شد؟

9- آیا در طول دوران قرنطینه خانگی از جانب (نهاد، ارگان یا گروه خاصی) به خانواده شما کمک شده است؟ نحوه کمک رسانی را نام ببرید؟

10-مهمترین نیاز و خواسته شما از نهادها و ارگانهای دولتی چیست؟

   11-****** این سوال اختیاری است و برای شرکت کنندگان در کارگاه گفتگوی خانواده تکمیل شود:فکر می کنید شرکت در کارگاه گفتگوی خانواده ویادگیری مهارت های گفتگو توانسته  برایتان مفید باشد تا در شرایط خانه نشینی بتوانید شرایط را بهتر مدیریت نموده و تنش ها را در زندگی خود کم کنید؟

 

 

 

 

2-دستورالعمل اجرای طرح

مدیران محترم دفاتر انجمن جامعه شناسی ایران.

با سلام و سپاس از زحمات شما

لطفا در اجرای این طرح موارد زیر را رعایت فرمایید.

  1. سوالات به صورت مصاحبه تلفنی تکمیل گرددو درصورت رضایت طرف مقابل پاسخ ها ضبط شده ودر صورت عدم رضایت مکتوب گردد.
  2. نمونه گیری بر مبنای شیوه نمونه گیری شبکه ای ودر دسترس خواهد بود. یعنی هریکی ازتسهیلگران  سطح یک و دوو اعضای شرکت کننده   در کارگاه جامعه آماری ما هستند و از طریق انها و ارتباط آنها با دیگر  شرکت کنندگان و خانواده انها و آشنایان وبستگان  آنهاانجام می گردد.
  3. مصاحبه  با سرپرست خانواده انجام میشود. زیرا بیشتر معطوف به اطلاعاتی است که سرپرست خانواده از ان اطلاع دارد.
  4. هر دفترباید حداقل20 پرسشنامه  را با ترکیب نمونه ای نصف مرد و نصف زن با تنوعی از خانواده های طبقه پایین و متوسط و بالا تکمیل شود.
  5. هر دفتر میتواند بخاطرشرایط محلی چند پرسش دیگر به پرسشنامه اضافه نماید. مشروط به اینکه با سوالات دیگر همپوشانی نداشته و یا ساختارپرسشنامه را تحت تاثیر قرار ندهد.
  6. با توجه به اینکه این طرح در هفته های بعدی ادامه دارد ضرورت دارد ارتباط خوبی با پرسشگران و تسهیلگران برقرار شود و مشوق هایی در حد خرید بسته های مکالمه تلفنی جهت تداوم ارتباط در طرح های بعدی انجام شود.
  7. هردفتر در صورت داشتن  سوال یا پیشنهادی در روند کار میتواند با رابط مربوط به دفتر خود تماس برقرار نماید.

 

با سپاس

کمیته دفاتر انجمن جامعه شناسی ایران

 

 


[1] اقای قربانی از گرگان

[2] -خشونت اقتصادی به معنای ایجاد محدودیت در منابع مالی از طرف سرپرست خانوار می باشد. مثلا مرد خانواده زن خانه دار را با کنترل پول جهت مخارج روزانه کنترل می کند یا والدین پول تو جیبی فرزند را مشروط به براورده کردن خواسته های‌شان کنند.

[3] این قسمت بر مبنای تجربه و فهم خود محققان از پددیه کرونا و تاثیر ان بر زندگی اجتماعی نوشته شده ارتباط مستقیمی به یافته های گزارش ندارد





دیدگاه شما

نام :
پست الکترونیکی :
دیدگاه شما :
کد امنیتی را وارد نمایید :
Captcha