نهاد ریاست جمهوری - معاونت امور زنان و خانواده

چالش های پژوهشی




توسعه و ساماندهی پژوهش های زنان در کشور   گذری بر وضعیت پژوهش در حوزه زنان یکی از مهمترین منابع راهبردی  در عصر فراصنعتی، دانش است که ماحصل پژوهش می باشد بنابر این برنامه ریزی و سرمایه گذاری در امر تحقیق به عنوان تقویت کننده منبع راهبردی  می تواند هر کشوری را در عرصه رقابت جهانی ،رشد اقتصادی و رفاه ملی ,ارتقاءتوان رقابت بین المللی  در توسعه دانش بنیان یا دانایی محوربه طور موثر یاری نماید . نگاه اجمالی به درصد در آمد ملی کشورهای صنعتی که در بخش تحقیقات سرمایه گذاری می شود و نتایج حاصل از آن که مولد ثروت و درآمد نیز می گردد و مقایسه آن با سایر کشورها نمودی از اهمیت پژوهش ،ساماندهی و توسعه  این مطالعات طی سالهای اخیر بوده است . تحقیق طبق تعریف سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه به کار خلاقانه ای گفته می شود که به طور سیستماتیک انجام می شود تا به دانش موجود بیافزاید و این دانش را برای ابداع کاربردهای تازه به کار ببرد.  بررسی سیر تکاملی تحقیقات در جوامع پیشرو نشان می دهد که عوامل مختلفی در ساماندهی و توسعه فعالیتهای تحقیقاتی آنها دخیل بوده است. برخی از این عوامل عبارتند از :سیاستها و خط مشی ها ،برنامه ریزی ,کمیت و کیفیت نیروی انسانی ،ساختارها ،منایع اطلاعاتی و اطلاع رسانی ,مدیریت ،ضوابط و آیین نامه ها ی اجرایی منابع مالی و سهیم شدن بخش غیر دولتی در تامین آن ،انتشار و استفاده از نتایج تحقیقات ،فراهم شدن تجهیزات مورد نیاز ... (درویشی ،1381). مروری بر وضع تحقیقات در ایران نشان می دهد که موقعیت و نقش تحقیقات آن طور که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته و در وضع موجود نیز پراکندگی ،عدم هماهنگی ،بی هدفی ،بهره دهی کم و دوباره کاری و موازی کاری وجود دارد.هرچند در حال حاضر متولی امر تحقیقات در کشور وزارت علوم است و نقشه جامع تحقیقات کشوردر دست تدوین می باشد ،لیکن اقتصاد تک محصولی ، هزینه بر بودن تحقیقات ،سهم ناچیز بودجه پژوهشی از درآمد ناخالص ملی ،عدم جایگاه اجتماعی تحقیق و محقق ،کمبود نیروی انسانی کارآمد،مدیریت ضعیف و کمبود آگاهی مدیران از نقش و اهمیت تحقیقات در توسعه کشور ،عدم آگاهی از نیازهای واقعی جامعه ,بکارگیری منابع مختص تحقیقاتی در فعالیتهای غیر پژوهشی ،نارسایی در منابع اطلاعاتی ،بی توجهی به نتایج پژوهش و عدم استفاده ازآنها در بخش های ذی ربط ،عدم ارتباط بین واحدهای تحقیقاتی از جمله موانع سا ما ندهی و توسعه تحقیقات در کشورهستندو لذا تازمانی که سیاست و استراتژی مشخصی در تدوین اهداف و برنامه های پژوهشی نداشته باشیم و برنامه ریزی و ساختار سازمانی مناسب ،نیروی انسانی کارآمد و ... نباشد ، هر گونه سرمایه گذاری و افزایش بودجه در این راستا,جز اتلاف منابع محدود کشور نتیجه ای در برنخواهد داشت (خوانین زاده و مبین , 1381) برای تبیین بهترجایگاه تحقیقات در ایران نگاهی به چهارشاخص مهم و بین المللی در سایر کشور هاخواهیم داشت :               1- اعتبار تخصیص یافته به امور پژوهشی   4 تا 7  دهم درصد تولید ناخالص ملی کشور است. 2- تعداد پژوهشگران حرفه ای به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت کشور شش هزار نفر می باشد. 3- سرانه پژوهشی بین 80 تا 120 هزار دلار است. 4- تعداد مقالات و تولیدات علمی پژوهشی 70 در صد مقالات تولید شده می باشد. برآورد اعتبارات تحقیقاتی کشورهای پیشرفته جهان حاکی از آن است که این کشور ها به طور میانگین حدودپنج درصد تولید ناخالص ملی خود راصرف انجام تحقیق و توسعه می کنند(جلال آبادی و طاهری، 1383). پژوهشهای مربوط به زنان نیز متاثر از وضعیت کلی تحقیقات در کشور است . نگاهی به پژوهشهای انجام شده در این حوزه نشان می دهد که هرچند بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و به ویژه در دو دهه گذشته به دلیل توجه خاص به مسائل زنان ،پژوهش در این حوزه به خصوص از نظر کمیت رشد چشمگیری داشته است(نایینی،1385) ، اما وجود مشکلاتی از قبیل عدم اشراف به اطلاعات روزآمد از نیازهای اساسی و اولویت‌های مطالعات زنان ، فقدان برنامة جامع میان‌مدت و یا درازمدت پژوهش دراین حوزه ،فقدان ارتباط روشمند میان متولیان امور و محققان حوزه زنان، فقدان مخازن و شبکه‌های اطلاعاتی کافی، فقدان ارتباطو هماهنگی میان مؤسسات علمی و پژوهشی کشور و تبادل تجارب و اطلاعات مراکز تحقیقاتی مطالعات زنان(ناظر زاده کرمانی ,1380) نشان می دهد که تحقیقات انجام شده نتوانسته است به نیازهای اساسی مخاطبان خود پاسخ گوید. بررسی اسناد و مدارک و پژوهشهای انجام شده نشانگر آن است که پژوهشهای مربوط به زنان نظام مند نیست . چراکه این پژوهشها در راستای برنامه منسجم و سیاستگزاری معین انجام نشده است . موازی کاری و پراکندگی در حوزه های مطالعاتی ،رشد کمی مطالعات در برخی حوزه ها مانندحوزه علوم انسانی و بهداشت و کمبود مطالعات در حوزه های بین المللی ،سیاسی و اقتصادی (مکنون ،1386 ) نشان دهنده فقدان برنامه ریزی نظام مند در پژوهشهای مربوط به زنان می باشد . ب- تبیین وضع موجود ب-1) عوامل روش شناختی -       پژوهش های مسائل زنان نسبت به سایر تحقیقات اجتماعی دارای ابعاد دقیق تر و پیچیده تر و متفاوت تری است. این پیچیدگی و تفاوت از مرحله کسب اطلاعات اولیه برای انجام پژوهش آغازوتاآخرین مرحله یعنی استفاده از نتیجه پژوهش ادامه می یابد.به عبارت دیگر محقق نمی تواند عینا همان روش های تحقیقاتی را که در سایر مسائل اجتماعی استفاده می کند، به کار گیرد . او در عمل با موانع ، مشکلات و مسائل پیش بینی نشده ای مواجه خواهد گردید و لازم است برای مقابله با آن، مهارت ها ، تجربیات و آموزش های لازم را از قبل کسب نماید (ناظر زاده کرمانی، 1383 ) . -       وجود محدودیتهای اجتماعی خاص در حوزه پژوهشهای زنان (گاهی زنان از دادن پاسخ صحیح و حتی پاسخ طفره می روند) خصوصاً وقتی پرسشگران مرد باشند  این محدودیت ها شدت بیشتری می یابد[1] . -       برخی موانع روش شناختی درحوزه مطالعات زنان عبارتند از: -       ابزارهای معمول مشاهده برای درک و استنباط برخی ازمسائل زنان و یافتن منطق درونی رفتار آنان کافی نیست. تحلیل درست و واقع بینانه در مورد زنان و یافتن گرایشها و برداشتهای واقعی آنان درباره یک موضوع ، در بسیاری از موارد از طریق پرسشنامه و مصاحبه و نظر خواهی قابل احراز نیست و به طریق اولی از طریق مطالعه اسناد و آمار کمی ،ادراک نمی شود . سبب آن ، این است که مسائل خاص زنان کمتر بروز عینی و خارجی دارد . کمتر فاش می شود. کمتر خود یا جامعه به آن اعتنا می کنند . کمتر به روی سطح می آید و غالبا در زوایای نیمه تاریک و پنهان جامعه باقی می ماند و به خصوص زنان خود مایل به گزارش و صحبت کردن در مورد آنها با یک فرد خارجی نیستند. -       کشف روابط علی میان متغیرها در مورد مسائل زنان چندان آسان نیست. در بسیاری از اوقات، ابعاد و علل مسائل زنان به حالت پیشداورانه ای مفروض گرفته می شود و درباره سوابق ، ریشه ها، علل و انگیزه های مسائل زنان به طور یک جانبه ، دلبخواهی و گاه کلیشه ای حکم می شود.بنابراین برای محقق دشوار است که از هنجارهای موجود و گزاره های فرموله شده و نظام اخلاقی - عرفی جامعه بتواند خود را رها ساخته و حقایق ناگفته را ( مخصوصا اگر برخلاف اصول مفروض گرفته باشد ) بازگو کند و با مقاومت جامعه مواجه نگردد. -       نارسایی در مسئله‌شناسی علمی نسبت به موضوعات، معضلات، آسیب‌ها در حوزه زنان، -       پیچیدگی، گستردگی فراوانی مسائل زنان و مساله محور نبودن آن (منبع قبلی)، -       فقدان عقبه علمی با رویکرد ارزش‌های دینی ( رجوع شود به پایگاه اطلاع رسانی شبکه زنان کارآفرین )، -       کمبود مستندات مرتبط با مبانی نظری در حوزه زنان، -       کمبود پژوهشهای علمی و قابل استناد در سطح منطقه‌ای ـ ملی- بومی - نگاهی به پژوهش مکنون(1386) که در مجموع حدود 5245 عنوان تالیف و پژوهش در حوزه زنان را از مراکز مختلف تحقیقاتی بین سالهای 1361 لغایت 1383 در سراسر کشور جمع آوری نموده است نشان می دهد که : ·        در بین موضوعات مختلف ، بیشترین فراوانی به موضوعات فرهنگی اختصاص یافته است . ·        میانگین طرح های سفارشی دانشگاه ها در مقایسه با طرح های سفارشی سازمان های دولتی از فراوانی کمتری برخوردار است . در صورتی که با توجه به رسالتی که دانشگاه ها بر عهده دارند ، عکس آن انتظار میرفت . ·        سازمان های غیر دولتی بیشتر طرح های خود را به زنان و سازمان های دولتی بیشتر طرح های خود را به مردان واگذار کرده اند . شاید بتوان چنین نتیجه گرفت که سازمان های دولتی در واگذاری طرح های پژوهشی خود به مردان اعتماد بیشتری دارند . ·        مطبوعات بیشترین سفارش طرح های پژوهشی را دارند. ·        تحقیقات در دو مقطع زمانی 1374 و 1380 به دلیل تقارن با برگزاری دو اجلاس جهانی زنان بالاترین فراوانی را نشان می دهد . ·        از سال 1378 که رشته مربوط به مطالعات زنان در دانشگاه ها ایجاد شده ، مطالعات مربوط به زنان از رشد فزاینده ای برخوردار شده است . ·        از کل 1618یافته چمع آوری شده در سطح جهانی 8/69 درصد ( 1243 مورد ) در باره مسائل فرهنگی ، 4/15 درصد ( 192 مورد ) درمورد مسائل سیاسی و 7/14 درصد ( 183 مورد ) در باره مسائل اقتصادی است . ·        از کل 435 یافته جمع آوری شده در سطح منطقه ای ، 9/52 در صد فرهنگی ، 9/23 در صد سیاسی ، و 2/23 در صد اقتصادی می باشد . ·        از کل 3587 یافته در سطح ملی ، 8/58 درصد فرهنگی ، 3/25 درصد اقتصادی و 9/15 در صد مربوط به مسائل سیاسی بوده است . ·        - همچنین در تحقیقات مربوط به حوزه بهداشت و سلامت از مجموع 3216 عنوان پژوهش اخذ شده از پایگاه اطلاع رسانی وزارت علوم ، تحقیقات و فن آوری نتایج زیر به دست آمده است : ·        الف : بیشترین فراوانی ( 2485 مورد ) پایان نامه و طرح پژوهشی تحقیقات انجام گرفته در سال های اخیر ، به حوزه بهداشت و درمان و سلامت زنان اختصاص یافته که این خود دلیلی بر رشد سریع اینگونه تحقیقات در جامعه می باشد. سرطان ، بیماری و نارسائی های خونی ، مشکلات مربوط به زنان و زایمان ، بهداشت دهان و دندان به ترتیب بالاترین فراوانی را به خود اختصاص داده اند. ب-2) موانع فرهنگی مشکلات پژوهش در حوزه زنان را می توان از منظر فرهنگی به شرح زیر دسته بندی کرد: -    از جمله موانع فرهنگی در حوزه مطالعات زنان این است که تا کنون مسائل زنان به عنوان یک رشته علمی- تخصصی لحاظ نشده است. این موضوع به اندازه‌ای عام فرض شده است که همواره بحث زنان به‌عنوان بحث فرعی محسوب می‌گردد و وجاهت علمی چندانی ندارد تا در پیکره مباحث آکادمیک و علمی مطرح شود(رجوع شود به پایگاه شبکه زنان کارآفرین) . -    تحقیق برای مسائل زنان حاوی دیدگاه‌های افراطی (حمایت بی‌دریغ و نسنجیده از زنان) و تفریطی (نادیده گـرفـتن مشـکلات جـامعه زنان) است که منجر به عدم ارائه دیدگاه‌های علمی فـارغ از تعـصبات جنـسیتی یا تـفکرات مـردسـالارانـه‌مـی‌شـود. گـاهی نویسندگان مـرد که‌به سـفارش بنـیادها و پژوهـشکده‌های زنان مطالبی می‌نویسند نیز به حمایت بی‌دریغ از زنانمی‌اندیشند و گاهی به مقولات نظری صرف نظر از کاربردهای اجتماعی و معضلات جاری روی می‌آورند . -    تولد نارس تحقیقات علمی زنان در ایران فاقد روش پژوهشی،نگاه سطحی و عوامانه به توسعه تحقیقات علمی زنان، قشری‌گرایی و شعارزدگی در عرصه مسائل زنان نیز از جمله این موانع بشمار می رود (رجوع شود به پایگاه اطلاع رسانی زنان کارآفرین ). -    پنهان ماندن مسائل زنان: پژوهشگر مسائل زنان قبل از ساختن مفاهیم و مدل تحقیقاتی بر اساس فرضیه اش ، نیازمند کسب اطلاعات اولیه برای پیدا کردن مشکل یا طرح سوال اولیه تحقیق است . اما در جوامعی که روند جامعه پذیری و اجتماعی شدن با پذیرش نظام قدرت مردان ، همزمان و همگام است ، طبیعی است که مسائل زنان در نیمه تاریک جامعه قرار گیرد. به عبارت دیگر در جوامعی که مردان مفسر تمام وجوه زندگی اجتماعی اند و زنان از ورود به عرصه های کلیدی و تعیین سیاستهای کلان جامعه معاف و ممنوعند ، مسائل واقعی آنها غالبا پنهان و مبهم باقی می ماند . پنهان ماندن مسائل زنان به سبب برخی محدودیتهای فرهنگی، ساختاری و کارکردی نیز می باشد که در زیر به آنها اشاره می شود : 1. زنان به دلایلی چون ترس از مواجهه با فقر ، عدم پذیرش مجدد در خانواده ، بی آبرویی ، گناه و ... مشکلات خود را گزارش نمی کنند و ترجیح می دهند با تحمل مصائب ، آنها را در معرض دید و قضاوت عمومی قرار ندهند. 2.در بسیاری از فرهنگها ، " سوختن و ساختن " یک ارزش مثبت برای زنان تلقی شده و موجب تحسین عمومی قرار می گیرد. زنی که بخواهد علناً احقاق حق کند ، بی پرده و بی پروا خوانده می شود . 3. در فرهنگ سنتی – مذهبی برخی اقوام محلی ، مقابله زن با شرایط تحمیلی زندگی ، سرکشی و نافرمانی در برابر مقدرات الهی تفسیر می شود . در چنین شرایطی ، زنان مسائل خود را دیگر مساله تلقی نمی کنند و آن را امتحان الهی و از علایم تمکین به اراده خدا می شمارند . لذا برای رفع آنها عامداً اقدام نمی کنند . 4. به دلیل ازدواج های زودرس دختران دربرخی مناطق، زنان کمتر به حقوق اجتماعی خود آگاهی پیدا می کنند . به ویژه از مجاری و کانالهایی که بتوانند مشکلات و مسائل خود را از طریق آنها مطرح کنند ، اطلاعی ندارند. دست اندرکاران مسائل زنان در جامعه نیز( سازمان ها و مراکز دولتی و غیر دولتی ، اشخاص حقیقی ، مطبوعات ویژه زنان ... ) به دلیل شرایط خاص سیاسی و دینی ، در انعکاس مسائل زنان و گزارشهای خود جانب احتیاط را اعمال می کنند. -       ضعف اعتماد به نفس و خودباوری علمی پژوهشگران حوزه زنان ، -       ضعف شدید تخصص‌گرایی در ارتباط با قلمرو امور مرتبط با مسائل زنان، -    سازمانهای غیر دولتی زنان و تشکیلات و انجمنهایی که به نام زنان تاسیس و اداره می شود ، به دلیل مشکلات نظری ( فقدان انسجام تئوریکی و پشتوانه نظری مستقل) ، مالی ، تدارکاتی و سازمانی ونگرشی ,توان محدودی برای تهیه اطلاعات مورد نیاز دارند . به ویژه که ، اصولا تعداد این تشکیلات در سطح ملی اندک است و بعضا دارای گرایش های سیاسی خاصی هستند که پژوهش را دچار سوگیریهای شخصی و گروهی قرار می دهد. -    مراکز اطلاع رسانی و بانکهای اطلاعاتی خاص زنان و موسسات پژوهشی که مساعی خود را برای انجام پروژه های تحقیقاتی زنان مبذول می دارند ، در آغاز راه هستند . تغذیه اطلاعاتی این مراکز خود نیازمند فعالیت گسترده ای است که ابتکار عمل ، شجاعت ، تدبیر و مهارت فراوان می طلبد . به علاوه پژوهشگر مسائل زنان برای اکتشاف سوال اصلی تحقیق خود و ساختن فرضیه بر اساس آن ، اطلاعات لازم را در اختیار ندارد .  عدم دسترسی به اطلاعات ، به سبب وجود اشکال در سه سطح تحقیق است : 1.زنان به عنوان موضوع اصلی تحقیق و منبع نخستین تامین اطلاعات لازم ، به دلایل فرهنگی ، اعتقادی و معرفتی از گزارش مسائل خود ابا می کنند . 2.اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی به دلیل فقدان پشتیبانی ، کمبود بودجه و امکانات و شرایط اجتماعی و سیاسی قادر به تهیه این اطلاعات نیستند . 3.سازمانها و مراکز دولتی به دلیل بافت سیاسی - قانونی ، شناسایی مشکلات مربوط به زنان را به منزله قبول ضعف و نارسایی در عملکرد سیستم دولتی تلقی می کنند . بنابراین گرد آوری اطلاعات در مورد مسائل زنان را در اولویت برنامه ریزیهای خود قرار نمی دهند و غالبا ترجیح می دهند از کنار مسائل زنان به آرامی بگذرند . به خصوص مدیریت مردانه به طور طبیعی روی مساله کنجکاوی ندارد .   -    ادارات ، سازمانها و دوایر دولتی ونهادهایی که با مراجعین عمومی سرو کار دارند ، به دلیل بافت مدیریت مردانه ، نسبت به مسائل زنان حساس نیستند . بنابراین ، علی رغم اینکه می توانند از مراجعین زن به عنوان نیروی بالقوه کسب اطلاعات و تحقیقات بهره مند گردند ، از کنار آن می گذرند . از جمله این مراکز می توان بسیاری از وزارتخانه ها ،نهادها ، نیروی انتظامی ،دادگستریها و ... را نام برد (منبع قبل ) . -    جناح بازی های سیاسی در حوزه پژوهش: جریان پژوهش نمی تواند رنگ سیاسی به خود بگیرد و در خدمت سیاست مداران و جناح ها و احزاب درآید . روزی که چنین اتفاقی بیفتد ، روز افول پژوهش و پژوهشگری است . از این رو لازم است روند تحقیقات و پژوهشگران از بازی های سیاسی به دور بماند . -    نوگریزی ( نادیده انگاشتن موضوعات درجه اول ):برخی پژوهشگران خود را با موضوعات کهنه ، تکراری و سنتی سرگرم می نمایند و در حوزه های نوین تحقیق نمی کنند. این یک آسیب روانی و جدی است که مانع پیشرفت پژوهش می باشد و به ویژه از تحقیقات نوین ( در حوزه زنان) جلوگیری می کند . -    سنت گریزی:ذخایر علمی ملت ها و مکتب ها ، از سرمایه های ملی و دینی به شمار می آیند که لازم است مورد توجه پژوهشگران و مورد نقد ، نوسازی و بازسازی قرار گیرند. نوگرایی به معنای پشت پا زدن به ذخایر معتبر و صحیح گذشتگان نیست ، اگر چنین باشد موجب انقطاع نسل ها و جدا شدن نسل نو از گذشته پر ارزش خودشان می شود و نسل نو از سرمایه ای عظیم محروم می گردد . این امر آسیبی بزرگ برای تحقیقات زنان است . -    منفی بافی به جای تحقیق و نقد سازنده:جهت گیری تحقیق و نقد ، باید سازنده باشد تا جامعه علمی را به پیش ببرد . متاسفانه برخی افراد روحیه ای منفی باف دارند ، همواره روح یاس و ناامیدی را در جامعه و دانشمندان می دمند و به جای نقد سازنده آثار آنان و ارائه راهکارهای سازنده ، به تخریب می پردازند . دلیل چنین حالتی نبودن روحیه سازنده و احیاگری است . این افراد با فرهنگ صحیح نقد آشنا نیستند . این ، یکی دیگر از آسیب های پژوهش به طور عام و پژوهشهای زنان به طور خاص است. -    افراط و تفریط در برخورد با افکار دیگران:در حوزه تحقیقات زنان ، رعایت اعتدال و انصاف اصل اساسی است که زمینه ساز شکوفایی استعدادها می شود . برخی افراد این اصل را رعایت نمی کنند و با برخوردهای تند موجب دلسردی محققان این حوزه و کند شدن روند تحقیقات زنان می شوند . برخی دیگر با سهل انگاری در نقد و بررسی ، موجب ضعیف شدن نتیجه ی تحقیقات می گردند هر دو مورد یعنی تندروی و سهل انگاری ، به پژوهشهای زنان آسیب می رسانند . -    تعصب های قومی:برخی پژوهشگران به خاطر دلبستگی های قومی ، و ... گرفتار تعصب شده و از واقع نگری در مورد آسیب های زنان دور می شوند (رضایی اصفهانی،1383 ). -    غیبت زنان از حوزه ی فقاهت و اجتهاد:در مسائل استنباطی واجتهادی حضور زنان به عنوان فقیه و مجتهد، بسیاری از مشکلات این حوزه را حل خواهد کرد ( رجوع شود به پایگاه اطلاع رسانی حوزه، 1384 ) .   Ø     نقاط قوت 1.       افزایش اعتبار ات به حوزه پژوهش در برنامه های توسعه 2.       توجه به تربیت نیروهای پژوهشگر وتوانایی برگزاری دوره های تربیت نیروی پژوهشگر در بخش زنان توسط نهادهای آموزشی 3.       افزایش تعاملات روزافزون مراکز پژوهشی زنان با سایر مراکز علمی و حوزوی در کشور 4.       وجود امکا نات لازم جهت انتشار و ترویج دستاورهای علمی 5.       گسترش تاسیس مراکز مطالعات زنان در بخش های دولتی و غیردولتی 6.       اهتمام مراکز پژوهشی  در از بین بردن نگرش های سطحی‌انگارانه به مسائل زنان 7.       انتشار کتاب ، مجله وارائه برنامه های آموزشی از سوی مراکز پژوهشی 8.       تغییر نگرش مدیران مراکز علمی – پژوهشی نسبت به لزوم برنامه ریزی برای اجرای تحقیقات مرتبط با زنان 9.       ارائه برنامه های اجتماعی فرهنگی آگاهی دهنده از سوی مراکز پژوهشی 10.    ارائه برنامه های درسی با ملاحظات جنسیتی در نهادهای دولتی مانند آموزش عالی و آموزش و پرورش 11.    وجود تحقیقات علمی معتبر در حوزه مطالعات زنان 12.    وجود مبانی نظری مبتنی بر رویکرد اسلامی در حوزه مطالعات زنان 13.    اهتمام مراکز پژوهشی دانشگاهی و حوزوی درشناسایی و تبیین مسائل مربوط به زنان در ابعاد مختلف (سیاسی ،اقتصادی ،حقوقی و...) 14.    اهتمام به استفاده از شیوه های پژوهشی نوین در این حوزه Ø     ضعف ها 1.        بی توجهی به  سیاست های تحقیقاتی حوزه زنان (مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی )به عنوان سیاست های موجود این حوزه   2.       فقدان برنامه جامع درازمدت متناسب با سیاست های مصوب 3.        عدم وجود نظام نیازسنجی و اولویت گذاری 4.       پراکنده بودن پژوهش های انجام شده در این حوزه 5.       نارسایی در مسئله شناسی نسبت به موضوعات، معضلات و آسیب ها در حوزه زنان 6.       پیچیدگی کشف روابط علمی میان متغیرها در رابطه با مسائل زنان 7.       ناتوانی ابزارهای معمول تحقیق برای درک و استنباط برخی مسائل زنان 8.       پایین بودن مبانی نظری ومطالعات پایه ای در حوزه زنان در کشور 9.       کمبود پژوهش های علمی قابل استناد در سطح بومی و ملی 10.    فقدان عقبه علمی پژوهشی با رویکرد ارزش های دینی 11.    ضعف در شناسایی منابع و امکانات و استفاده بهینه از آنها 12.    کمبود توان جمع آوری اطلاعات درست مربوط به زنان به دلایل مختلف از جمله تمایل به پنهان کردن مسائل و مشکلات از سوی خود زنان 13.    بی توجهی به ارائه اطلاعات درست مربوط به مشکلات زنان از سوی نهادهای دولتی 14.    پایین بودن تعداد مقالات علمی 15.    نارسایی نظام ارتباطی درون‌و برون‌سازمانی مناسب 16.    نارسایی شبکه اطلاع رسانی همکاری‌های علمی و پژوهشی در کشور  17.    نارسایی نظام ارزشیابی و ارائه گزارش عملکرد پژوهشی در حوزه زنان 18.    ضعف در حوزه ی  مدیریت پژوهش 19.    عدم تنوع تخصصی و علمی زنان بویژه در حوزه‌های فقهی و اجتهاد 20.    ضعف درارائه آموزش های (رسمی و غیررسمی) نهادهای آموزشی دولتی و غیر دولتی درتبیین مسائل مربوط به عدالت جنسیتی Ø     فرصت ها   1.       وجود سیستم های نظارتی و کنترلی در کشور 2.       روند رو به افزایش تشکیل و تاسیس موسسات غیردولتی 3.       گسترش روزافزون شبکه اینترنت و فناوری های نوین 4.       گسترش دوره های تحصیلات دانشگاهی در زمینه مطالعات زنان در دانشگاه‌های معتبرکشور و جهان 5.       وجود پژوهش های انجام شده و سمینارهای برگزارشده پیرامون موضوعات زنان در کشور 6.       اشتیاق زنان به آگاهی از مسایل و موضوعات مبتلا به و تلاش برای حل آنها 7.       افزایش نسبی اعضای هیات علمی زن در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی 8.       توجه ویژه به مسائل زنان در اسناد فرادستی 9.       ارتقاء بینش فرهنگی زنان جامعه به جهت افزایش سطح تحصیلات تکمیلی 10.     وجود برنامه های رسانه ای پیرامون مسائل زنان 11.    وجود مبانی نظری و مطالعات پایه ای زنان در حوزه پژوهش و علوم در جهان 12.    وجود پژوهش های علمی قابل استناد در سطح بین المللی و جهان اسلام 13.    وجود اساتید روش شناس در کشور 14.    امکان برگزاری دوره های کوتاه مدت و بلند مدت روش تحقیق 15.    وجود ابزارهای تحقیق پیشرفته برای درک و استنباط برخی از مسائل زنان

Ø     تهدیدها   1.     کمبود نیروی انسانی ماهر و پژوهشگر نسبت به حوزه مطالعات زنان 2.     نارسایی در ارائه آمارهای دقیق 3.     بی توجهی به کاربست نتایج پژوهش ها 4.     نقص در ساختارهای پژوهشی 5.     پایین بودن تعامل و میزان تاثیرگذاری علمی و فرهنگی در سطح بین المللی بویژه منطقه و جهان اسلام 6.     نارسایی قوانین و مقررات پژوهشی  7.      نداشتن سازو کار ارتباطی میان دولت ،صنعت و دانشگاه 8.     پایین بودن سرانه پژوهش 9.     کمبود  اعتبار ویژه پژوهش در امور زنان 10.                        وجود دیدگاه های افراطی و تفریطی در زمینه مطالعات فرهنگی 11.                        گرایش به مطالعات غربی در انجام پژوهش های زنان 12.                        پنهان ماندن مسائل زنان به دلایلی مانند ترس از مواجهه با فقر، بی آبرویی و ... 13.                        وجود سوگیری ها و گرایش های سیاسی در موسسات پژوهشی 14.                        پایین بودن آگاهی و حساسیت نسبت به مسائل زنان به دلیل وجود بافت مدیریت مردانه 15.                        نوگریزی و سنت گریزی در انجام پژوهش‌های زنان 16.                        وجود سوگیری قومی در فرایند انجام پژوهش‌های مرتبط با زنان 17.                        ناکافی بودن آگاهی نسبت به موضوع عدالت جنسیتی بر اساس دیدگاه اسلام 18.                        ناکافی بودن اطلاع رسانی از طریق رسانه های گروهی 19.                        پیچیدگی، گستردگی و فراوانی مسائل زنان 20.                        برخورد کلیشه ای و یک جانبه با مسائل زنان در موضوعات پژوهشی 21.                        وجود فرضیه ها و پیشداوری‌های غیرعلمی وغیر پژوهشی در حوزه پژوهش‌های زنان

22.وجود ناهنجاری‌های اجتماعی سنتی غلط در ارائه حقایق و نتایج مربوط به پژوهش‌های انجام شده در حوزه زنان چالش ها وتنگناهای اساسی -     بی توجهی به سیاست های مصوب حوزه تحقیقات مسائل زنان  که نتیجه آن نداشتن اهداف استراتژیک، نداشتن برنامه بلند مدت هماهنگ و منسجم است .  (زندکریمی و رسولی، 1381). -       نبود سیستم های نظارتی و کنترل کیفیت تحقیق، -    نبود نظام ارتباطی درون و برون سازمانی مناسب که نتیجه آن موازی کاری و غیر تخصصی شدن پژوهشهای زنان می باشد. همچنین ناهماهنگی در سازمانهای مسئول موجب پراکندگی فعالیتها ، دوباره کاری ، هدر رفتن نیروها و منابع پژوهشی و همچنین تضعیف روند تصمیم سازی مبتنی بر نتایج تحقیق می شود ، -       فقدان برنامة جامع میان‌مدت و کوتاه مدت درحوزه مطالعات زنان (رجوع شود به پایگاه اطلاع رسانی زنان کارآفرین)، -    نبودنظام مناسب نیاز سنجی و اولویت بندی نیازها بر اساس اطلاعات روزآمد از نیازهای اساسی و اولویت‌های مطالعات زنان در جامعه اسلامی ایران (شفیعی سروستانی، 1383) ، -     مشخص نبودن متولی بانک اطلاعاتی پژوهش های زنان، زنان پژوهشگر ، موسسات پژوهشی زنان و ... و در نتیجه موازی کاری در حوزه ی زنان -       عدم تخصیص بودجه مناسب برای تحقیقات -    کمبود مدیر، کارشناس و پژوهشگر مجرب در حوزه مطالعات زنان( رجوع شود به پایگاه اطلاع رسانی شبکه زنان کارآفرین)، -       نارسایی در سازماندهی نیروی انسانی کارآمد در امر پژوهش مرتبط با زنان، -       عدم هماهنگی و تعامل مراکز پژوهشی و نهادهای نظام اسلامی در حوزه مطالعات زنان  (رضایی اصفهانی، 1383 )، -    ضعف شبکه اطلاع رسانی علمی و نارسایی نظام طبقه بندی و نگهداری اطلاعات ،کمبود و محدودیت مراکز اطلاع رسانی،که نتایج زیر را به دنبال دارد: - نقصان دسترسی استادان و پژوهشگران به منابع علمی واستفاده از شبکه های اطلاع رسانی در سطح ملی و جهانی [2]، - ضعف در شناسایی نیروهای کارآمدومحقق در زمینه مطالعات مرتبط با زنان، -نبودآمار مدون و دقیق از پژوهش های اجرا شده در این حوزه (خرسندی، رجوع به پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها)، -       بی توجهی به کاربست نتایج پژوهشها که ناشی از مواردزیر است: -       بی توجهی و بی اعتمادی مدیران نسبت به یافته های به دست آمده از پژوهش -       واقع بینانه نبودن نتایج ، -       شکافهای نگرشی ، ارتباطی و مسئولیتی میان محققان ، تصمیم گیران و مجریان ، -       احساس عدم نیاز به پشتوانه پژوهشی برای برنامه ریزی -    پژوهش وقت گیر است و برای رسیدن به یک جواب منطقی کاری طولانی لازم است و ممکن است نتایج برخی از پژوهشها زمانی به دست مدیران و کاربران برسد که دیگر نتوانند از نتایج به دست آمده استفاده کنند (ملایی نژاد،1385) . -    انجام پژوهش در موضوع زنان با دو رویکرد ، " نظری " و بدون ارائه راه حل های عملی یا" کاربردی " با پیش فرض های غیر دینی، -    توجه به راه حل های مقطعی در آثار مکتوب در موضوع زنان و حداکثر پیشنهاد " ترمیم " وضعیت موجود و کمبود راه حل هایی برای " تغییر " و " اصلاح "، -    فقدان فرصت‌ها و امکانات عادلانه برای انتشار دستاوردهای علمی محققاندر قالب کتاب، مقاله و غیره در عرصه مطالعات زنان، ضعف کمی و کیفی مجلات تخصصی علمیـ پژوهشی در حوزة مسائل زنان (رجوع شود به پایگاه اطلاع رسانی زنان کارآفرین) ، -    بی توجهی به سرمایه گذاری مناسب و روزآمد در ساختمان ، امکانات، تجهیزات و فضای مناسب و ایجاد و گسترش مراکز پژوهشی زنان که این بی توجهی به کمبود موسسات پژوهشی دانشگاهی و دولتی منتهی گردیده است (خطاطی، 1381). -       نارسایی ساختار های پژوهشی موجود -کم بودن تعامل و تاثیر گذاری علمی و فرهنگی مراکز پژوهشی مرتبط با زنان ایران با سایر کشورها       در سطح جهان به ویژه با کشورهای منطقه و جهان                 -بی توجهی به کار بست پژوهش ها   موضوعات راهبردی و پشتیبان در حوزه پژوهش های زنان   موضوعات راهبردی درحوزه پژوهش های زنان به شرح ذیل می باشد : 1.       توسعه پژوهش‌های بنیادی و نظری به منظور تبیین مبانی نظری و ارایه الگوی ایرانی­ـ اسلامی زن و خانواده 2.       توسعه مطالعات و پژوهش‌های راهبردی و کاربردی و مساله‌محور 3.       گفتمان‌سازی، انتشار و اجرایی‌سازی دستاوردهای دانشی و پژوهشی   1-          توسعه پژوهش‌های بنیادی و نظری به منظور تبیین مبانی نظری و ارایه الگوی ایرانی­ـ اسلامی زن یکی از مولفه­های کلیدی در ساماندهی پژوهش در حوزه زنان باید تعیین اولویت­های پژوهشی و جهت­دهی به پژوهش­های بنیادی حوزه زنان و خانواده به منظور نظریه‌پردازی و تدوین الگوی نظری پایه به مباحث مختلف این حوزه است. این دسته پژوهش‌ها زیربنای تدوین الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت در حوزه زن و خانواده بر پایه مبانی غنی معرفتی اسلام و تبدیل آن به گفتمان واحد نظام در سطح ملی و بین المللی است که می‌تواند مبنای تدوین راهبردها و برنامه‌های کشور قرار گیرد.   2- توسعه مطالعات و پژوهش‌های راهبردی و کاربردی و مساله‌محور در این بخش ، حمایت از توسعه دو دسته مطالعات و پژوهش‌های ذیل است: 1.       نظام رصد و مطالعات راهبردی:این پژوهش­ها با هدف هوشمندی نظام سیاست­گذاری نسبت به روندها و تغییرات حوزه زنان و خانواده در کشور صورت می­پذیرد و در طی آنها وضعیت موجود و نیز عملکرد راهبردی دستگاهها مورد تحقیق و پژوهش قرار می­گیرد. این گونه پژوهش­ها عموما توسط نهادهای پژوهشی وابسته به دستگاههای سیاستگذاری و برنامه­ریزی انجام می­پذیرند. 2.       پژوهش­های کاربردی مساله­محور: این پژوهش­های کاربردی با هدف شناسایی و رفع مشکلات و کاستی­های موجود زنان و خانواده در حوزه­های مختلف صورت می­پذیرد و عموما توسط مراکز دانشگاهی، نهادهای پژوهشی و سازمانهای مردم­نهاد در حوزه زنان و خانواده انجام می­شود.   3.        گفتمان‌سازی، انتشار و اجرایی‌سازی دستاوردهای دانشی و پژوهشی به منظور بهره‌برداری موثر از دستاوردهای حاصل از پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی و کاربردی که در مولفه‌های اول و دوم به آنها اشاره شده است، لازم است که مجموعه‌ای از فعالیت‌ها در زمینه گفتمان‌سازی و انتشار این دستاوردها و همچنین ایجاد زمینه‌های لازم برای اجرایی‌سازی آنها در سطح کشور فراهم شود.   موضوعات پشتیبان حوزه پژوهش های زنان موضوعات پشتیبان حوزه پژوهش زنان را می‌توان در چند بعد بررسی کرد. یکی از ابعاد کلیدی آن توسعه سرمایه انسانی و دانشی پژوهش زنان است. این توسعه سه جنبه­ی اصلی دارد.: 1.    توسعه پژوهشگران زن حوزوی و دانشگاهی:یکی از جنبه­های توسعه انسانی و دانشی توسعه زن پژوهشگر است که این موضوع خود دو جنبه را در برمی­گیرد: افزایش تعداد زن پژوهشگر و نیز ارتقاء توانایی­های پژوهشی آنها. 2.    ارتقاء نقش زنان در حوزه سیاست­گذاری پژوهش: موضوع مهم دیگر ارتقاء نقش زنان در حوزه سیاست­گذاری پژوهش است، زیرا با درک بهتری که نسبت به مسائل زنان دارند، می توانند در حوزه سیاست­گذاری برای پژوهش زنان فعالیت نمایند. 3.    ارتقاء نقش زنان در حوزه پژوهش زنان و خانواده: موضوع آخر در بحث توسعه انسانی و دانشی، ارتقاء  نقش زنان به عنوان پژوهشگران اصلی در حوزه زنان است. بعد دیگر، چارچوب وضعیت مطلوب نظام و نهادها و فرآیندهای پژوهش در حوزه زنان و خانواده است، که به ارائه الگویی اجرایی برای ساماندهی فرآیندهای پژوهش و ایجاد مسیری برای تعامل فعال بخش‌های پژوهشی و سیاست­گذاری می‌باشد. این چارچوب، با تبیین مهم‌ترین فرآیندهای لازم در مسیر شناخت نیازهای پژوهشی تا دستیابی به دستاوردهای پژوهشی و کاربست و بهره‌برداری از آن نتایج، چگونگی تاثیرگذاری پژوهش در نظام تصمیم‌سازی حوزه زنان و خانواده را روشن می‌کند. هدف اصلی این نظام، ایجاد انسجام و هماهنگی لازم به‌منظور اطمینان از ایفای نقش پژوهش به‌عنوان عاملی توانمندساز در نظام تصمیم‌سازی و حرکت راهبردی حوزه زنان و خانواده است. توسعه زیرساخت‌های سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مالی مورد نیاز برای پژوهش زنان در کشور از یک سو و تصویب  قوانین و مقررات حمایتی و پشتیبان پژوهش زنان از سوی دیگر، به عنوان ابعاد مهم دیگری برای پشتیبانی از پژوهش در این حوزه مطرح می‌باشند.         ·        ابعاد چشم انداز و تصویر مطلوب در زمینه پژوهش زنان و خانواده از دیدگاه مقام معظم رهبری •         ارتقاء منزلت علمی زنان •         پیشرفت علمی و پژوهشی زنان •         تبدیل ایران به الگوی سایر کشورها •         تحول در مبانی و اصول موضوعه علوم انسانی مبتنی بر تعالیم اسلام •         حضور زنان در عرصه پیشرفت علمی و پژوهش •         مشارکت زنان دانشمند و فرزانه و تحصیلکرده در امور کشور •         نوآوری علمی و تولید علم     ·        اصول و ارزش­های ناظر بر توسعه پژوهش در حوزه زنان و خانواده از دیدگاه مقام معظم رهبری •         اهمیت پیشرفت علمی و پژوهشی زنان و ضرورت حضور زنان در عرصه پیشرفت علمی و پژوهش •         پیشرفت علمی کشور مبتنی بر الگوی اسلامی ـ ایرانی •         جدیت خود زنان در علم آموزی و انجام پژوهش •         اولویت نقش مادری و همسری بر نقشهای اجتماعی و علمی •         ارجحیت فعالیت علمی زنان بر سایر فعالیتهای اجتماعی •         لزوم همراهی حضور علمی زنان با ایمان و عفاف •         درک بهتر زنان از مسایل زنان •         لزوم حفظ حرمت و بزگداشت محققین و دانشجویان زن مسلمان •         اهمیت نوآوری علمی و تولید علم •         پرهیز از تقلید و ترجمه   ·         مسائل پیش‌رو و نیازمند توجه بیشتردر زمینه پژوهش در حوزه زنان و خانواده از دیدگاه مقام معظم رهبری •         حاکمیت مبانی غیر اسلامی بر علوم انسانی •         ناکارآمدی نظام علمی و پژوهشی کشور •         خلاء‌های علمی ـ کارشناسی در حوزه زن و خانواده •         عقب ماندگی در تولید نظریه و نوآوری علمی در علوم انسانی •         ممانعت از حضور زنان در عرصه پیشرفت علمی و پژوهش •         ممانعت از نوآوری   ·         راهبردها و برنامه­های مرتبط با توسعه پژوهش در حوزه زنان و خانواده از دیدگاه مقام معظم رهبری •         ارایه الگو و پیام جهانی زن مسلمان •         الگوسازی و تببین ویژگی‌های زنان نمونه •         ایجاد دانشگاه مخصوص زنان •         پژوهش در تعالیم اسلام در خصوص زنان •         پژوهش زنان در رشته پزشکی •         پژوهش‌های قرآنی بانوان •         پژوهش و بیان گذشته علمی کشور •         پیشرفت علمی کشور مبتنی بر الگوی اسلامی ـ ایرانی •         تجلیل علمی از زنان محقق •         تحول در مبانی و اصول موضوعه علوم انسانی مبتنی بر تعالیم اسلام •         تحول در نظام علمی و پژوهشی کشور •         تربیت و پرورش زنان عالم و پژوهشگر •         ترویج روحیه پژوهشگری و کنجکاوی علمی در کشور •         تقدیر از علما و پژوهشگران و توجه بهنخبگان •         جهاد علمی همه جانبه و جنبش نرم‌افزاری •         شناسایی حوزه‌ها و مسایل مهم برای خلاقیت و نوآوری •         فضاسازی و گفتمان‌سازی •         نظریه‌پردازی در حوزه و دانشگاه •         نوآوری علمی و تولید علم     ·        . چشم‌انداز، تصویرمطلوب و اهداف توسعه پژوهش در حوزه زنان و خانواده از منظر اسناد بالادستی و مطالعات مرتبط •         ارتقاء جایگاه علمی کشور •          ایجاد نظام سیاست‌گذاری منسجم و کارا •         افزایش سهم پژوهش از منابع •          انجام پژوهش‌های کاربردی برای رفع نیازها و تنگناهای موجود •         معرفی زن مسلمان ایرانی  از طریق پژوهش •         تعامل بین مراکز تحقیقاتی و برنامه ریزی   ·         . اصول و ارزش­های ناظر برتوسعه پژوهش در حوزه زنان و خانواده از منظر اسناد بالادستی و مطالعات مرتبط •         حق پژوهش و تألیف •         حق آگاهی از اطلاعات و نتایج تحقیقات •         مسئولیت مشارکت در پژوهش •         حاکمیت ارزشها بر عرصه پژوهش     ·     . مسائل پیش‌رو و نیازمند توجه بیشتر در زمینه توسعه پژوهش در حوزه زنان و خانواده ازمنظر اسناد بالادستی و مطالعات مرتبط   •     فقدان یک نظام سیاستگذاری واحد و منسجم تحقیقاتی و به تبع آن عدم سازماندهی مناسب منابع انسانی و مالی و فقدان برنامة جامع میان‌مدت و کوتاه مدت درحوزه مطالعات زنان •         عدم تخصیص بودجه مناسب برای تحقیقات •         نبود سیستم‌های نظارتی و کنترل کیفیت تحقیق •         نبود نظام ارتباطی درون و برون سازمانی مناسب که نتیجه آن موازی کاری و غیر تخصصی شدن پژوهشهای زنان می باشد •         نبود نظام مناسب نیاز سنجی و اولویت بندی نیازها بر اساس اطلاعات روزآمد از نیازهای اساسی و اولویت‌های مطالعات زنان در کشور •         کمبود مدیر، کارشناس و پژوهشگر مجرب در حوزه مطالعات زنان •     ضعف شبکه اطلاع رسانی علمی و در نتیجه عدم دسترسی مناسب اساتید و پژوهشگران به منابع علمی، نارسایی نظام طبقه بندی و نگهداری اطلاعات، نبود آمار مدون و دقیق از پژوهشهای اجرا شده،و کمبود و محدودیت مراکز اطلاع رسانی •         احساس عدم نیاز به پشتوانه پژوهشی برای برنامه ریزی و بی توجهی و بی اعتمادی مدیران نسبت به یافته‌های به دست آمده از پژوهش •         بی توجهی به سرمایه گذاری مناسب و روزآمد درساختمان، امکانات، تجهیزات وفضای مناسب و ایجاد و گسترش مراکز پژوهشی زنان •     کم بودن تعامل و تاثیر گذاری علمی و فرهنگی مراکز پژوهشی مرتبط با زنان ایران با سایر کشورها در سطح جهان به ویژه با کشورهای منطقه و جهان اسلام     ·         . راهبردها و برنامه­های مرتبط با توسعه پژوهش در حوزه زنان و خانواده ازمنظر اسناد بالادستی و مطالعات مرتبط •         توسعه نهادهای پژوهشی •         توسعه فرایندهای پژوهشی •         توسعه منابع و امکانات پژوهشی •         توسعه نیروی انسانی و دانشی و تقویت نقش آنها در پژوهش •         هدایت و جهت‌دهی پژوهش‌ها •         رصدگری و تصمیم‌سازی •         مفهوم‌سازی در حوزه زن مسلمان ایرانی •         توسعه و بهره‌برداری از پژوهش‌های کاربردی مساله‌محور •         توسعه تعاملات بین‌المللی •         اصلاح قوانین و مقررات •          اجرای قوانین و مقررات پژوهشی ·         . پژوهش در حوزه زنان و خانواده در تجربیات جهانی امروزه موضوع توسعه امور زنان و خانواده به یکی از دغدغه­ها و فعالیت­های اصلی دولت­ها و نهادهای بین­المللی تبدیل شده است. کشورها برنامه­های پژوهشی متنوعی را به منظور شناسایی مشکلات و سیاستگذاری مناسب در عرصه­های مختلف حوزه زنان تدوین کرده اند از آن جمله : ·         . ارتقاء نقش زنان در حوزه پژوهش ·         توسعه پژوهشگران زن و ارتقا توانایی‌های آنان ·         الگوسازی و تشویق زنان به حضور در عرصه پژوهش ·         توازن کارـ زندگی برای زنان پژوهشگر ·         توسعه نهادها و فرایندهای پژوهشی           وضعیت موجود توسعه پژوهش در بخش نیروی  انسانی جدول وضعیت موجود توسعه پژوهش در بخش توسعه انسانی تا سال 85

در آغاز انقلاب، تقریبا یک سوم پذیرفته شده گان در آموزش عالی را زنان تشکیل می دادند، ولی از سال 1375 نسبت پذیرفته شده گان مرد به زن رو به کاهش بوده تا در سال های 1380 و 1385 این نسبت عکس شده و تعداد پذیرفته شده گان زن از مردان بیش تر شده است. به طوری که در سال 1385 تعداد پذیرفته شده گان زن 4/1 برابر مردان می باشد.
در آغاز انقلاب، تقریبا یک سوم دانشجویان در تمام مقاطع تحصیلی را زنان تشکیل می دادند در سال 86-85 بیش از نیمی از جمعیت دانشجویان در حال تحصیل را زنان تشکیل می دادند.
در مقطع کارشناسی ارشد تعداد زنان در بین سال های 65 تا 75 حدود 7 برابر شده است، لیکن نسبت این تعداد به تعداد مردها رشد نداشته است، ولی این نسبت از سال 75 تا 85 دو برابر شده است. با این حال هنوز جمعیت این گروه کمتر از نصف می باشد. نرخ رشد زنان برای این مقطع طی 20 سال برابر با 4% می باشد. در مقطع دکترا نیز تعداد زنان در دوره اول بیش از 3 برابر شده است و نسبت زنان به مردان نیز رشدی جزیی داشته است. در دوره دوم این نسبت از 33 درصد به 39 درصد رسیده است، این در حالی است که تعداد زنان دانشجو در مقطع دکترا در این فاصله به شدت کاهش یافته و از حدود 20 هزار نفر به کمی بیش از 11 هزار نفر رسیده است.
در سطح کارشناسی ارشد، دانش­آموختگان زن در کلیه گروه­های عمده رشته تحصیلی به جز فنی و مهندسی بیش از مردان بوده اند. این اختلاف به ویژه در گروه علوم پایه و پزشکی بارزتر بوده است.
از سال 1355 تا 1385 تعداد زنانی که عضو هیئت علمی بوده اند با سرعت زیاد همواره سیر صعودی داشته است. هر چند که نسبت زنان به مردان در این شاخص رشد چندانی نداشته و از 14 درصد به 20 درصد رسیده است.
در فاصله سالهای 1360 تا 1388، 24800 نفر در سطح دو و 1200 در سطح یک در مدارس علمیه خواهران مشغول به تحصیل بوده اند و مجموعا 21 هزار نفر فارغ­التحصیل شده اند. همچنین در این مدارس 3700 استاد خواهر و 800 نفر استاد برادر مشغول به تدریس بوده اند.

  وضعیت موجود و مسائل پیش رو در توسعه دستاوردهای پژوهشی   وضعیت موجود توسعه پژوهش در بخش توسعه دستاوردهای پژوهشی تا سال 85

در فاصله سالهای 75 تا 85 تعداد مقالات و کتاب‌های ترجمه و تالیف شده توسط زنان بیش از 3 برابر شده است.
تعداد کتب چاپ­شده در موضوع زنان در فاصله سالهای 75 تا 85 3 برابر شده است.
تعداد زنان صاحب امتیاز در طی سالهای پس از انقلاب رشد چشمگیری داشته است و حدود 20 برابر شده است.
تعداد نشریات مربوط به زنان در فاصله سالهای 66 تا 86 از 1 به 40 عدد رسیده است.

    تعداد ناشران تا سال 91          

سال ناشران فعال
جمع زن مرد
1381 3015 409 2606
1382 3151 474 2677
1383 3247 495 2752
1384 3539 557 2982
1385 3457 552 2905
1386 3427 541 2886
1387 3284 542 2742
1388 3429 568 2861
1389 4558 725 3833
1390 3865 678 3187
1391 3854 712 3142

        تعداد مولفان تا سال 91

سال جمع زن مرد
1381 15223 1956 13267
1382 16242 2268 13974
1383 19008 2796 16212
1384 17899 2564 15335
1385 15251 2061 13190
1386 22327 3738 18589
1387 25037 4464 20573
1388 28227 5020 23207
1389 32177 5844 26333
1390 34444 6293 28151
1391 34720 7316 27404

      تعداد عناوین نشریات منتشرشده با گروه بندی زنان وخانواده

سال تعداد
1381 29
1382 34
1383 41
1384 41
1385 42
1386 42
1387 42
1388 45
1389 45
1390 45
1391 45

  *برگرفته از سالنامه آماری فرهنگ و هنر-1391:   ماموریت  معاونت درحوزه پژوهش در زمینه زنان و خانواده  مطابق ماده 230 نظریه‌پردازی و گفتمان‌سازی اسلامی زن مبتنی بر مبانی معرفتی اسلامی و انجام مطالعات راهبردی و پژوهش‌های کاربردی برای پشتیبانی از سیاستگذاران و مدیران اجرایی در جهت دستیابی به اهداف نظام در حوزه زن و خانواده در سطح ملی و بین‌المللی   اهداف راهبردی حوزه پژوهش در زمینه زنان و خانواده مطابق ماده 230  هدف :ارتقاء وگسترش پژوهش‌های نظری، راهبردی و کاربردی در راستای جنبش نرم‌افزاری با تعامل هم‌افزای حوزه و دانشگاه راهبرد 1. ارتقاء و گسترش پژوهش‌های مرتبط با نظریه‌پردازی در راستای تحول علوم انسانی جهت تدوین الگوی اسلامی ـ ایرانی زن و خانواده با محوریت حوزه‌های علمیه راهبرد 2. توسعه پژوهش‌های راهبردی و کاربردی در چارچوب اهداف برنامه جامع توسعه امور زنان و خانواده  هدف :گفتمان‌سازی و افزایش انتشار دانش و اجرایی‌سازی پژوهش‌‌ها و دستاوردهای دانشی در حوزه زن و خانواده راهبرد 1. انتشار دانش و ترویج و اجرایی‌سازی دستاوردهای پژوهشی و دانشی در حوزه زنان و خانواده راهبرد 2. توسعه همکاری های علمی و پژوهشی داخلی و بین‌المللی در حوزه زن و خانواده  هدف :ارتقا توانایی‌های انسانی و دانشی و توسعه زیرساخت‌های سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مالی در زمینه پژوهش زنان و خانواده راهبرد 1. توسعه و تقویت زیرساخت‌های سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مالی پژوهش زنان و خانواده راهبرد 2. توسعه سرمایه انسانی و دانشی تخصصی در حوزه زن و خانواده  هدف :ارتقا سازماندهی و نهادسازی و حمایت‌های قانونی موثر بر پژوهش در حوزه زنان و خانواده راهبرد 1. طراحی و سازماندهی موثر نظام یکپارچه پژوهش و نهادهای سیاست‌گذار و مجری پژوهشی و حمایت‌های قانونی در حوزه زنان و خانواده    اقدامات حوزه پژوهش معاونت امور زنان و خانواده 1-   انجام هماهنگی های لازم با وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری در راستای تحقق اهداف و راهبردهای سند توسعه و ساماندهی پژوهش های زنان ماده 230 از طریق تهیه تفاهم نامه همکاری و ارائه پیش نویس به وزارت مذکور جهت بررسی و اعلام نظر 2-      اقدام جهت تهیه تفاهم نامه همکاری با معاونت علمی – فناوری و بنیاد نخبگان در جهت تحقق مفاد سند برنامه جامع امور زنان و خانواده 3-    تهیه و تدوین مهمترین اولویت های پژوهشی و انجام هماهنگی های مورد نیاز با دبیر خانه کمیسیون فرهنگ و تمدن شورای عالی علوم ، تحقیقات و فناوری به جهت بررسی اولویت ها و لحاظ در ذیل کمیسیون مذکور 4-     انجام اقدامات مقتضی جهت راه اندازی شورای پژوهش در معاونت به شرح : ·         تهیه فهرستی از اعضای هییت علمی و متخصص و صاحبنظر جهت همکار ی با شورا ·         تهیه آیین نامه شورای پژوهش ·          تهیه شیوه نامه حمایت از طرح های پژوهشی ·           تهیه فایلی از مهمترین طرح های قابل ارائه به شورای پژوهش  5-      آماده سازی بخش پژوهش در پورتال معاونت و طراحی آیتم های مورد نظر در این حوزه 6-       حمایت از انجمن جامعه شناسی ایران در راستای اجرای همایش پژوهش های فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی 7-      حمایت از انجمن روانشناسی ایران در جهت برپایی کنگره ای دراین خصوص .  و...      


[1]-اکراه زنان از ارائه پاسخ می تواند به چند دلیل صورت گیرد . گاهی همسر آنان مخالف چنین مسئله ای است . گاهی ترس از برملا شدن اسرار مگوی زندگی را دارند ومهمتر از همه اعتقاد به بی فایده بودن این تحقیقات دارند. [2]-یکی از ویژگی های تحقیق سهولت دسترسی به اطلاعات است که پژوهشگران گاه برای یافتن اطلاعات مورد نیاز با محدودیتها و موانع زیادی مواجه شده و در نتیجه به اطلاعات ناقص بسنده می کنند . با وجود تلاش فراوان هنوز از نظر تعداد مراکز اطلاع رسانی و بانکهای اطلاعاتی ، نارسایی وجود دارد ، چه به صورت نرم افزارهای رایانه ای و چه متون چاپی که کمتر از حد انتظار محققان و نیازهای زمان هستند ، مشکل ما تنها این نیست که در عرصه تولید اطلاعات ضعیف هستیم ، بلکه مشکل بزرگتر این است که آنچه در عرصه ملی و جهانی تولید می شود ، به دلیل ناتوانی در گردآوری ، مستند سازی ، سازماندهی ، ذخیره سازی و اشاعه به موقع اطلاعات کامل و درست به بازار مصرف نمی رسانیم . در نتیجه به افت کمی و کیفی پژوهشها می انجامد و بخشی از تلاشها بیهوده و بخشی تکراری خواهند بود : در نتیجه تصمیم گیری ها نیز تحت تاثیر ضعف یا فقدان اطلاعات با اطمینان و قوت کافی صورت نمی پذیرد .  


ﺳﻪشنبه 28 بهمن 1393 - 16:56

دیدگاه شما

نام :
پست الکترونیکی :
دیدگاه شما :
کد امنیتی را وارد نمایید :
Captcha