
حجت الاسلام و المسلمین سید حسن ربانی رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در هم اندیشی حجاب ، مسئولیتها و اختیارات دولت اسلامی که دهم خرداد ماه سال جاری در شهر مقدس قم برگزار شد گفت: حجاب در کنار ابعاد و ویژگی های مختلف خود دارای دو ویژگی مهم است ،یکی آنکه حجاب از ضروریات دین به شمار می رود و دیگر اينكه بعنوان نماد هویت دینی ما در داخل و خارج از کشور شناخته می شود وی افزود:
تاریخ نشان می دهد که جوامع اسلامی توجه بیشتری به حجاب داشته اند و در حقيقت مساله بدحجابی و بی حجابی مساله اي تحمیلی در ایران و اغلب کشورهای اسلامی بوده و اين امر با دسیسه های استعمار به مرور زمان در جوامع اسلامی ریشه دوانده است. وی خاطر نشان کرد: برای بازگشت به هویت اسلامی خود نیاز به حرکتي مضاعف و گسترده ای هستیم . رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم خاطر نشان کرد:
مبارزه با بدحجابی نیاز به بسیج همه جانبه درابعاد علمی و معرفتی و فرهنگ سازی و در کنار آن ابعاد اجرايي دارد آیت الله جعفر سبحانی استاد برجسته حوزه علمیه قم نیز در این مراسم با بیان اینکه تمامی اعمال انسان ، ریشه در عقاید وی دارد گفت: رفتار خاص جوامع اسلامی در مقابل جوامع غربی ، ناشی از جهان بینی اسلامی در این جوامع است. وی ادامه داد: بررسی پوشش به عنوان یکی از مظاهر اسلامی نیازمند توجه ویژه به جهان بینی بانوان و جوانان است و نمی توان بدون توجه به این اصل مهم به شاخه ها و توابع آن توجه نمود.
آیت الله جعفر سبحانی با اشاره به آیات قرآن کریم اظهار داشت. ستر و پوشش برای آدمی بعنوان یک زینت برشمرده شده است و بشر از ابتدای خلقت خود با این مساله همراه بوده و حتی در بهشت نیز که جایی از تکلیف نیست به مساله ستر و پوشش اشاره شده است. وی افزود: در تمامی تمدن های بشری ، مرد و زن ، به ویژه زنان با پوشش همراه بوده و در حقیقت یکی از مظاهر عفاف، پوشش بوده است. وی ادامه داد:
فقط دين اسلام بر حجاب تاکید ندارد بلکه در تمامی جوامع انسانی حتی قبل از اسلام حجاب مورد توجه بوده است. وی تصریح کرد: در بررسی تاریخ ملل گذشته و کتب الهی تورات، انجیل و اوستا دعوت به پوشش زنان وجود دارد این مسئله حاکی از فطری بودن مساله پوشش در زنان و تاکیدبر حفظ گوهر عفت اوست. وی افزود: دعوت به پوشش خلاف فطرت بشر نیست بلکه بدحجابی و بی حجابی بر زنان ما تحمیل شده است و در حقیقت فطرت زن همیشه آمیخته با مساله ستر و پوشش بوده است. استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه اسلام نیز همراه با ندای فطری زنان، آنها را به پوشش دعوت می کند اظهار داشت: تاکید بر حجاب به معنای کنار رفتن زنان از عرصه های جامعه نیست زیرا در این صورت حجاب دیگر معنایی نخواهد داشت. وی گفت: زنان ما باید گوهر عفت را که مانع شهوت است به خوبی شناخته و آن را پاس بدارند.
وی افزود: برای فرهنگ سازی پوشش و حجاب در جامعه باید مساله عفت جامعه مورد توجه جدی قرار گیرد که این توجه آثار مفید خود را نشان خواهد داد آیت الله جعفر سبحانی گفت: حجاب معرف فرهنگ اسلامی و یک نماد است ودلیل مخالفت غرب با حجاب نيز در همین نكته نهفته است زیرا حضور زن مسلمان با حجاب در غرب نشانه غلبه اسلام در آن جامعه است. وی با بیان اینکه عده ای در داخل کشور در تلاش هستند تا حجاب را تضعیف کنند اظهار داشت: این عده در تلاش هستند تا با کم رنگ کردن عفاف مکتب برهنگی را که در واقع به دنبال زیر سوال بردن تمامی ارزش های اخلاقی و انسانی است جایگزین کنند و لذا دولت اسلامی باید این مساله را مورد توجه قرار دهد. وی در ادامه در پاسخ به شبهات مختلف در مورد اینکه "حجاب مخالف آزادی فردی و اجتماعی زنان است " گفت: حجاب از مسائل مهم فرهنگی و دینی ما ایرانیان است و دخالت در این مساله ازسوی کشورهای خارجی ، در واقع دخالت در امور داخلی کشور دیگر و نقض حقوق بشر به شمار می رود. آیت اله سبحانی در خاتمۀ با اشاره به تفاوت حقوق زن و مرد در ارث گفت : مداخله دراین مساله نیز به نوعی مداخله در قوانین و حقوق ملت هاست و در یک بررسی دقیق مشخص می شود که اسلام براساس یک معیار درست این تفاوت در میزان ارث را نهاده و در اصل دو سوم از ثروت در اختیار زنان و یک سوم در اختیار مردان خواهد بود زیرا نفقه در اسلام بر عهده مرد نهاده شده است. دبیر هم اندیشی حجاب نیز طی سخنانی با اشاره به استقبال گسترده حوزویان و دانشگاهیان از فراخوان هم اندیشی، گزارشی از دبیرخانۀ همایش ارائه داد وگفت: از میان 350 مقاله ارسالی به دبیرخانه همایش و پس از دو مرحله ارزیابی تعداد 38 مقاله برتر انتخاب شده اند که در مجموعه مقالات هم اندیشی عرضه شده اند. ابراهیم شفیعی سروستانی افزود: در کنار مجموعه مقالات مجموعه ای از سیزده گفت و گو با صاحب نظران مسائل فرهنگی، اجتماعی مسئولان مراکز،نهادها و سازمانهای مرتبط با مباحث زنان نیز منتشر خواهد شد. وی گفت: توجه به حجاب یکی از مهم ترین مطالبات جامعه و دولت است و این هم اندیشی در پی تبیین علمی و فقهی مساله حجاب در جامعه است در ادامۀ همایش ازبین مقاله های برگزیده ، مقاله های خانمها : طیبی و حاج عبدالباقی و آقایان :
ضیائی فر ، معیدفر ، ذاکر حسین ارائه شد که در ادامه ، به بیان اهم مطالب آنان می پردازیم : § تشريح اختيارات نظام اسلامي در زمينه جلوگيري از بدحجابي : حجه الاسلام سعيد ضيايي فر گفت : اسلام ديني سياسي و فرهنگي است واگر اقدامات فرهنگي به تنهايي كفايت نكردهوبدحجابي به تهديدي براي امنيت رواني و اخلاقي جامعه تبديل شد،دولت ميتواند بهنمايندگي از مردم ازابزارهاي قانوني استفاده كند. وي گفت:
متاسفانه تاكنون برنامه جامعي براي گسترش فرهنگ حجاب در جامعه تدوين و اجرايي نشده است. ضيايي فر افزود: دراين برنامه بايد عوامل داخلي و خارجي بدحجابي شناسايي و برنامهاي نظامند براي مبارزه با آن ارايه شود. وی يادآورشد:دولت بايد فضايي ايجاد كند كه در آن مردم به صورت عملي بهرعايت حجاب تشويق شوند كهيكي از لازمههاي آن ايجاد شرايطي است كه در آن حجاب در جامعه ارزش والايي پيدا كند.
ضيايي فر افزود:دراين بخشها برنامهاي، كاربردي و جدي اجرا نشده و برخي برنامههاي فرهنگي و هنري ، روشهايي نادرستي دراين زمينه به كارمي برند. وي سپس با انتقاد از ديدگاه برخي از فيلمهاي تلويزيوني نسبت به موضوع حجاب افزود: متاسفانه در اين فيلمها، جايگاه اجتماعي افرادباحجاب،پايين تراز ديگران نمايش داده ميشود. ضيايي فر ناآگاهي مردم از فلسفه وجود حجاب را از مهمترين تهديدات براي جامعه اسلامي ارزيابي كرد و گفت : متاسفانه تاكنون برنامهاي منسجم و متناسب با سنين و فرهنگهاي مختلف در جامعه، اجرايي نشده است. § نگاهتطبيقي بهرويكردقرآن كريم و سياست جمهوري اسلامي در طرح موضوع حجاب. مريم حاج عبدالباقی گفت : قرآن كريم ابتدا درسوره احزاب، به طرح مساله حجاب در ميان زنان پيامبر(ص) پرداخته است به اين معني كه ابتدا دايره طرح آن از خانواده آغاز شده و سپس به جامعه اسلامي گسترش يافتهاست.
وي اضافه كرد:احكام عفاف و حجاب در سوره احزاب با توضيح، تفهيم و آهنگ نرم و تشويق آميزي ارايه شده اما پس از آن در سوره نور، قاطعيت اين موضوع مورد تاكيد قرار گرفته است. حاج عبدالباقی روش تدريجي بيان احكام حجاب را از مهمترين ويژگيهاي قرآن دانست و افزود:اين موضوع نيز در برنامههاي جامعه اسلامي مورد توجه قرار گيرد.
عبدالباقي رعايت نكردن هم آهنگي در طرح احكام اسلامي را از مهمترين ضعف هاي سياستگذاران دانست. و خاطرنشان كرد : در جامعه اسلامي بايد پيش از اهميت دادن به ضرورت كاربرد روسري و پوشش، بهموضوع تحريك آميز نبودن رفتار و پوشش توجه شود در غيراين صورت برخي افراد به رفتارهاي منفي مانند آرايشهاي غليظ روي ميآورند.
ويگفت:ناهماهنگي در تصميمگيري ها و اختلاف سليقه ميان اعضاي حاكميت نظام اسلامي،سببآسيب پذيري اجراي قاطع حجاب در جامعه شده است به گونهاي كه گاهي بر ضرورت چادر و رنگ خاصي تاكيد شده و گاه به شيوه اي ديگر برخورد ميشود.
عبدالباقي بيان داشت: نظام اسلامي درگام نخست بايدحدود حجاب را ازديدگاه قرآني براي مردم تبيين ميكرد سپس آنهارادر پذيرش شكل حجاب آزاد ميگذاشت. وي يادآورشد: بر اساس مباني اسلامي، رعايت حجاب كامل به مسلمانان جامعه محدود ميشود و زنان اهل كتاب و غيرمسلمان را دربرنمي گيرد.
دستگاه های دولتی آیین نامه حجاب و عفاف را بدون محافظه کاری اجرا کنند
رئیس مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نيز در اين همايش طی سخنانی از حضرت زهرا(س) به عنوان الگویی بی نظیر و دارای تمام خصلت های نیک انسانی یاد کرد و گفت: حضرت زهرا(س) عفت و پاکدامنی زن مسلمان را عالی ترین زینت و موهبت الهی را دوری از اختلاط با نامحرمان می دانستند. دکتر زهره طبیب زاده حضرت زهرا(س) را الگوی زن مسلمان دانست و گفت:
اکنون جای این سوال است که چرا با وجود چنین الگوی برجسته ای در جامعه اسلامی ایران بدیهی ترین اصل و حدود الهی مورد سوال واقع شده است. وی با اشاره به خط سیر حجاب در کشور از ابتدای پیروزی انقلاب تاکنون گفت: به دنبال تشکیل حکومت جمهوری اسلامی و بعد از آن در دوران 8 سال دفاع مقدس با تقویت ارزشهای دینی و اسلامی در کشور هیچگاه مشکلی به عنوان حدود پوشش زنان برای جامعه مطرح نگردید.
وی گفت:با پایان جنگ همت مدیران نظام به بازسازی کشور براساس برنامه های توسعه با بهره گیری از الگوهای پیش ساخته غربی باعث به وجود آمدن برخی از ناهنجاریها گردید و تعارض میان آرمان های توسعه به سبک غربی و آرمان های نظام اسلامی در نزد برخی از مسئولان، منجر به تغییر بافت شهری و فرهنگی شهرهای بزرگ کشور در دوران سازندگی گردید.
رئیس مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری ادامه داد: در این دوران فقدان برنامه ریزی صحیح و بلند مدت در حوزه فرهنگ تحت نظارت مقام عظمای ولایت و غیر وابسته به برداشت ها و سلیقه ها سبب شد که علیرغم تصویب طرح توسعه عفاف و حجاب توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 76، متاسفانه وزارت کشور وقت این طرح را غیر قابل اجرا دانست.
وی با اشاره به تلاش دولت های پس از جنگ در پیشگیری و مقابله با برخی منکرات گفت : توسعه سیاسی و مشارکت اجتماعی به شیوه غربی در دوره اصلاحات و پیاده کردن اهداف سلطه گران بین المللی در جهت جهانی سازی سبب ایجاد بدعت هایی در تفکر دینی در ذهن جوانان تعارض ایجاد کرد.
طبیب زاده با بیان اینکه تخطی از تفکرات امام (ره) در این دوره بسیاری از مشکلات و ابتذال فرهنگی را در کشور گسترش داد اظهار داشت: در کنار مشکلات مختلف فرهنگی عدم روز آمد کردن شیوه های تبلیغی دینی و تبیین درست احکام اسلامی و احساس عدم نیاز جامعه برای تبیین مبانی دینی و تنها پرداختن به سخنرانی های تکراری و وجود اعتقادات تسامح و تساهل در امور فرهنگ دینی در جامعه سبب شد که وضعیت جامعه به شکل کنونی درآید. وی تصریح کرد: متاسفانه نگاه مسئولان کشوری نیز به امر تبلیغ فرهنگ دینی، نگاهی توسعه ای بود و نه نگاه فرهنگی و نیز حوزه های دینی نیازهای تئوریک جوانان را در حد انتظار پاسخ ندادند و عقب نشینی کردند.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: گره خوردن منافع نظام سرمایه داری با مقوله زن و استفاده ابزاری از او و نحوه حضور و نقش آفرینی زن در عرصه سود آوری توسط قدرت های اقتصادی شاه کلید ابتذال فرهنگی دوران معاصر است.
رئیس مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری اظهار داشت: در واقع ویژگی های ذاتی زن به انضمام منافع شرکت های بزرگ نساجی، لوازم آرایشی، صنعت فیلم و بسیاری دیگر از عوامل، سبب تدوین سناریوی سقوط اخلاق و منزلت انسانی در دنیای امروز شد.
وی تاکید کرد: مبارزه با حرکت های سازمان یافته برای ایجاد نگاه ابزاری به زن و رویکرد کالایی به او، ترویج مصرف زدگی و ابتذال در پوشش اقدامی اساسی و تلاش گسترده جهانی را می طلبد. طبیب زاده خاطر نشان ساخت :
اقدامات حکومتی با نگرش اولویت اقتصاد بر فرهنگ در عصر سازندگی زمینه ای جهت عملکرد عامل بیرونی در دوران اصلاحات فراهم گردید و تغافل نسبت به موضوع فرهنگ دینی و حجاب و تغییر آشکار در سیاست های فرهنگی انقلاب مستقیماً اخلاق، تربیت و نظام آموزشی رسمی و خانواده را نشانه گرفته و به ابتذال در پوشش و روابط اجتماعی دامن زد. وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری مبنی بر شبیخون فرهنگی دشمنان، گفت: ایشان در جای جای بیانات خود خطر امروزی جامعه را گوشزد می نمودند اما افسوس گوش شنوایی برای این بیانات ارزشمند وجود نداشت.
وی با تاکید بر عبرت گیری در گذشته و برنامه ریزی بهتر برای آینده خاطر نشان کرد: بایستی کلیه دستگاههای حکومتی به صورت واحد و یکپارچه به وظایف تعیین شده خود در آیین نامه اجرایی عفاف و حجاب بدون سیاسی کاری و محافظه کاری عمل کنند. رئیس مرکز امور زنان و خانواده اصلاح نظام آموزشی و تربیتی، برخورد اصولی با تکنولوژی های جدید رسانه ای وارد شده به عرصه خانواده و مدیریت صحیح آن، افزایش نظارت خانواده به نسل جوان، اصلاح سیاست های صدا و سیما در مقوله زن و پوشش، بازگرداندن مقررات خاص در محیط های آموزشی، علمی و استانداردهای پوششی و رفتاری در این محیط ها و آرمان پردازی و الگو سازی برای نسل جوان با توجه به گنجینه شهدای ارزشمند انقلاب و جنگ را از جمله محورهای اجرایی شدن طرح عفاف و حجاب در جامعه برشمرد.
وی گفت: نظارت و شدت عمل به جریان های سیاسی، امنیتی درگیر در مفاسد اخلاقی و عفت عمومی، حمایت از منکر به صورت تقویت مهارت ها، تغییر ساختار در کادر نهادهای فرهنگی کشور رعایت اصول تقلیل اختلاط در محیط، تاکید بر اجرایی شدن طرح عفاف و حجاب به صورت کلان و همه جانبه و کنترل اماکن تحت نظر دولت در ارتباط با نوع پوشش کارمندان و مراجعین از دیگر محورهای اجرایی شدن طرح عفاف و حجاب در جامعه است.
طبیب زاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به شعار عدالت گستری، مهرورزی و خدمت به خلق دولت نهم، از حجاب و عفاف به عنوان پدیده های مذهبی ارزشی بسیار مهم در تعالیم اسلامی یاد کرد و گفت: توجه به زمینه های فرهنگی ـ اجتماعی به عنوان بستر آن امری ضروری و اشاعه و تعمیق آن نیز نیازمند آموزش های بنیادین و مداوم در خانواده، مدرسه، دانشگاه و اجتماع می باشد. رئیس مرکز امور زنان و خانواده اجرای طرح های پژوهشی از جمله طرح بررسی وضعیت امنیت اجتماعی زنان؛ تاکید بر پوشش و حجاب، تالیف کتب مختلف با موضوعات چرایی عفاف و حجاب در سطوح مختلف و حمایت از همایش هایی که با تکیه به موضوع حجاب و عفاف برگزار می شود را از جمله اقدامات این مرکز در اشاعه و تعمیق فرهنگ حجاب و عفاف در جامعه عنوان کرد.
در ادامه میزگردی با حضور حجج الاسلام و المسلمین احمد مبلغی ، ضیاء مرتضوی و حسنعلی علی اکبری با موضوع مبانی فقهی حجاب برگزار شد.
حوزه های علمیه جنبه های مختلف حجاب را در جامعه تبیین کنند حجت الاسلام و المسلمین مصطفی پور محمدی وزیر کشور در مراسم اختتامیه هم اندیشی حجاب، مسئولیت ها و اختیارات دولت اسلامی گفت: حجاب و عفاف از مقوله های مهم اجتماعی می باشد که با سلامت اجتماعی و اخلاقی جامعه رابطه تنگاتنگی دارند.
وی ادامه داد: مساله حجاب در تمامی ادیان، سنت ها و فرهنگ های بشری مورد توجه و اهتمام بوده است. وی با بیان اینکه حجاب از سه مقوله مباحث تحلیلی و موضوعات تربیتی و روانشناسی و جامعه شناسی، برون دینی درون دینی و رفتار اجتماعی قابل بررسی است ادامه داد: از حوزه های علمیه انتظار می رود که به این مساله و فروعات آن توجه نشان دهند. وی گفت: در مقوله های درون دینی و برون دینی کارهای خوبی و فوق العاده ای صورت گرفته است ولی در حوزه تبیین و تبلیغ و ترجمه برای عموم جامعه کاستی های دیده می شود. وزیر کشور در قسمت دیگری از سخنان خود ادامه داد:
مخالفان اجرای طرح مبارزه با بدحجابی استدلال هایی دارند که به نظر من استدلال های قوی تری برای لزوم اجرایی این طرح وجود دارد. وی گفت: چرا غرب در مورد دو موضوع حجاب و مواد مخدر که بحران های عظیم اجتماعی می باشند برخوردهای دو گانه ای را در پیش گرفته است؟ در نگاه انسان گرایانه غرب دیگر بحث حجاب زن مطرح نیست بلکه کارکرد زن در جامعه به لحاظ ثروت و اقتصاد مورد توجه غرب است.
وزیر کشور گفت: ما بعنوان مجری موظف به اجرای قانون هستیم باید پرسید که چرا دیگران به قانون تاکنون عمل نکرده اند و چرا ما دیر شروع کرده ایم؟ وی ادامه داد: باید حرمت قانون را حفظ و یا قانون شکنان برخورد کرد می توان گفت چون ممکن است اجرای قانون تبعاتی داشته باشد آن را اجرا نکنیم.
مقالات رسیده به هم اندیشی " حجاب، مسئولیتها و اختیارات دولت اسلامی "
1مقالات فقهی حقوقی173630644713
2مقالات فرهنگی اجتماعی 41142628630387
3کل مقالات رسیده 581729283350100
1مقالات فقهی حقوقی1482318175/42
2مقالات فرهنگی اجتماعی 13571043235/57
3کل مقالات رسیده 275/67135/3240100
گفتنی است موضوعات این همایش بر مبنای ضرورت کاوش پیرامون موضوع حجاب در حکومت اسلامی ، به همت پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم ، برگزار شده بود ، در دو شاخه فرهنگی – اجتماعی و فقهی – حقوقی به شرح ذيل اعلام كرد :
الف: مباحث فرهنگی ـ اجتماعی: آسيبشناسی عملكرد دستگاههای پژوهشی، آموزشی، تبليغی و فرهنگی نظام اسلامی در زمينه توسعه و ترويج فرهنگ حجاب و عفاف، ارزيابی و تحليل سياستها و رويكردهای نظام اسلامی در زمينه گسترش حجاب و مقابله با بدحجابی از ابتدای پيروزی انقلابی اسلامی تاكنون، بررسی و تحليل زمينهها و عوامل سياسی، فرهنگی، اقتصادی و گسترش بدحجابی سالهای گذشته، نقد و برسی گرايشهای موجود در زمينه چگونگی برخورد با پديده بدحجابی، گزارش تحليلی وضعيت موجود حجاب در كشور، بايستههای فرهنگی و اجتماعی توسعه و ترويج فرهنگ حجاب و عفاف در جامعه، آسيبهای بهرهگيری از راهكارهای قضايی و انتظامی در برخورد با پديده بدحجابی، بررسی مقايسهای شيوههای گسترش حجاب اسلامی در ايران و ساير كشورها، بررسی آثار و پيامدهای فرهنگی و اجتماعی گسترش بدحجابی در جامعه، وظايف و مسئوليتهای نهادها و سازمانهای و مؤسسات دولتی و غيردولتی در زمينه گسترش و ترويج حجاب و عفاف در جامعه و مقابله با بدحجابی.
ب: مباحث فقهی و حقوقی: مبانی فقهی مسئوليتهای نظام اسلامی در زمينه فراهم آوردن شرايط حجاب و عفاف در جامعه، مبانی فقهی و حقوقی اختيارات انظام اسلامی در زمينه جلوگيری از بدحجابی درجامعه، حدود و بهرهگيری از راهكارهای قضايی و انتظامی در جلوگيری از رشد و گسترش پديده بدحجابی، محدوده حجاب اقليتهای دينی و اهل كتاب، محدوده حجاب جهانگردان و اتباع بيگانه در كشور اسلامی، نقد و بررسی مبانی فقهی و حقوقی سياستها در رويكردهای نظام اسلامی در زمينه گسترش حجاب و مقابله با بدحجابی از ابتدای پيروزی انقلابی اسلامی تا كنون، نقد و بررسی الگوهای ارائه شده در زمينه حجاب اسلامی در سه دهه گذشته و الگوی رعايت حجاب و عفاف در ايران. فهرست مقالات پذیرفته شده جهت انتشار در مجموعه مقالات هم اندیشی «حجاب؛ مسئولیتها و اختیارات دولت اسلامی»
عناوین مقالات نیز به شرح ذیل است :
1 مقایسه روش قرآن و روش نظام جمهوری اسلامی در طرح مسأله حجاب و واکاوی نقاط قوت و ضعف آن مریم حاج عبدالباقی
2 جایگاه حجاب در برنامه ریزی اجرایی نظام سیمیندخت بهزادپور
3 نگاهی به هستها، آسیبها و بایستههای فرهنگ حجاب، حیا و عفاف در جامعه سید حسین اسحاقیش
4 مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت دولت در زمینه فراهمآوری شرایط مطلوب حجاب و پاکدامنی سید حسین همایون مصباح
5 نقد سیاست جنایی ایران در برخورد با معضل بدحجابی سید حسین هاشمی
6 فرهنگ عفاف و حجاب؛ تعمیق، ترویج و تحفیظ باورها با رویکرد بر اختیارات و وظایف دولت اسلامی ناهید طیبی
7 آیین دادرسی بزه عدم رعایت حجاب محمدهادی ذاکرحسین
8 بررسی قوانین کیفری ایران در امر پوشش مردم مهشید پنبه وایقان
9 بررسی مفاد فقهی حقوقی جرم بیحجابی فائزه عظیم زاده اردبیلی
10 حجاب، هویت ملی و تحولات سیاسی در ایران سعید زاهد زاهدانی
11 مبانی فقهی و حقوقی اختیارات نظام اسلامی در زمینه جلوگیری از بدحجابی در جامعه رمضانعلی رفیعی
12 بررسی جامعهشناختی علل بدحجابی سید حسین شرفالدین
13 نگرش جرمشناختی به پدیده بیحجابی قدرت الله خسروشاهی
14 نقد و بررسی ادله فقهی الزام حکومتی حجاب سید محمد علی ایازی
15 مبانی فقهی ـ حقوقی اختیارات نظام اسلامی در زمینه جلوگیری از بدحجابی سعید ضیائی فر
16 وظیفه حکومت اسلامی در مسأله پوشش بانوان محمد هادی مفتح
17 کارکردها و بایسته های حجاب و عفاف در صدا و سیما خانمها رضایی، رضائیان و پیشوایی
18 مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت و اختیارات دولت اسلامی سید جواد ورعی
19 مبانی مسئولیت دولت اسلامی در ترویج حجاب حسنعلی علی اکبریان
20 مبانی کلی فقهی حجاب و مسئولیت دولت اسلامی سید ضیاءمرتضوي
۲1 نگاهی دوباره به پوشش زنان جهانگرد سهیلا صلاحی اصفهانی
22 آسیب شناسی نهادهای فرهنگی در زمینه فرهنگ حجاب مسعود پورفرد
23 حجاب؛ حوزه عمومی، حوزه خصوصی مصطفی میراحمدیزاده
24 اخلاقی یا حقوقی بودن پوشش اسلامی زنان سید حمید مشکات
25 تحلیل برخی از زمینه ها و عوامل فرهنگی اجتماعی اشاعه بدحجابی سعید معیدفر
26 بررسی آثار و پیامدهای فرهنگی ـ اجتماعی گسترش بدحجابی در جامعه اعظم السادات سیدی تبار
27 بررسی نگرش دانشجویان دختر نسبت به حجاب امیر رستگار خالد
28 محدوده حجاب جهانگردان و اتباع بیگانه در کشورهای اسلامی محمد روشن
29مبانی و راهکارهای قرآنی توسعه حجاب و عفاف فراروی نظام اسلامی سید جعفر حق شناس
30 نقد و بررسی الگوهای حجاب اسلامی در سه دهه اخیر فروغ نیلچی زاده
31 آسیبشناسی تربیتی مسئله حجاب در دانشگاه فرشته ندری ابیانه
32 جامعهشناسی حجاب مهدی مالمیر
33 بررسی اجمالی رابطه حجاب با تکامل اجتماعی شیده صادقی
34 بایستههای فرهنگی ـ اجتماعی توسعه و ترویج فرهنگ حجاب فریبا ابتهاج
35 تحلیلی جامعه شناختی از موقعیت پوشش زنان در جمهوری اسلامی ایران رضا عیسینیا
36 ارزیابی عملکرد دستگاههای ذیربط در ارتباط با گسترش حجاب محمد ابراهیم شمس ناتری
37 حجاب و نظام اسلامی، آسیب ها و بایستهها محمد رضا زیبایی نژاد
38 نقش حاکمیت اسلامی در تربیت دینی حوزه حجاب مهدیه السادات مستقیمی
