تیرماه ۶۶ شهر سردشت مورد حمله شیمیایی قرار گرفت. حملهای که مردم آن حتی به درستی نمیدانستند چه گازی را استنشاق کردهاند و آنچه طی چند دقیقه رخ داده، طی دهها سال چه بر سر آنها و فرزندانشان خواهد آورد. چندین هزار نفر گاز خردل را استنشاق کردند؛ بویی شبیه لیمو و در میان این چندین هزار نفر، بانوان بارداری بودند که بچههایی بیمار به دنیا آورند و تأسفبارتر اینکه دختربچههایی که آن زمان شیمیایی شدند، با سقط جنینهای مکرر یا به دنیا آوردن بچههایی بیمار مواجه هستند.
در این مراسم که به صورت لایو در اینستاگرام با معصومه ابتکار، معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده و خبرگزاری ایکنا پخش شد، فیلم «سپیدهدمی که بوی لیمو میداد» ساخته آزاده بیزار گیتی، که روایت زندگی پنج بانوی شیمیایی سردشت است، نیز به نمایش درآمد.
در ابتدای این مراسم کریمی، معاون امور ایثارگران معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، با تأکید بر اینکه به هر میزان در جامعهای کرامت انسانی، احترام به انسانیت و رشد اخلاق و تربیت بیشتر باشد، در آن جامعه جنگ و تمایل به جنگ کاهش پیدا خواهد کرد، گفت: جنگ از اندیشه انسانها آغاز میشود، پس باید به صلح اندیشید. صلح، ارتباط و هماهنگی قویای با توسعه پایدار و حفظ محیط زیست دارد و زنان نقش کلیدی در ترویج این فرهنگ دارند. این مراسم نیز با هدف ترویج فرهنگ قدرشناسی و قدردانی از ایثارگریهای بانوان شیمیایی سردشت برگزار شده است.
آزاده بیزار گیتی، کارگردان فیلم سپیدهدمی که بوی لیمو میداد، نیز در این مراسم خطاب به بانوان جانباز شیمیایی سردشت که به صورت ویدئو کنفرانس فیلم وی را تماشا کرده و سخنان او را میشنیدند، گفت: من به عنوان یک فیلمساز حرفهایم را با آثارم میزنم. دلیل اصلی من در ساخت این فیلم، روحیه پرسشگرانه من بود تا بپرسم در برابر قربانیان جنگ چه کردهایم؟ من زنان و مردان زیادی را دیدهام که فاقد درصد جانبازی هستند و از نظر قانون به عنوان جانباز شناخته نمیشوند و باید هزینه دارو و درمانشان را خودشان بپردازند.
بیزار گیتی ادامه داد: با ساخت این فیلم تلاش داشتم سیاستمداران و مردم را برانگیزم تا دیگر حوادث مشابهی رخ ندهد و به صلحی پایدار برسیم. روزی که این مستند را ساختم تلاش کردم صدای بیصدای مردم سردشت باشم و نشان دهم جنگ شاید به نوعی تمام شود اما در زندگی مشقتبار جانبازان اعصاب و روان، شیمیایی و درد و اندوه انسانهایی که عزیزانشان را از دست دادهاند، ادامه پیدا میکند. میخواهم فیلم من مبارزه علیه فراموشی و دعوتی برای صلح باشد، چراکه جهانی بدون جنگ را آرزو میکنم؛ جهانی پر از صلح، مهر و آرامش.
عثمان مزین، دبیر کمیته حقوقی انجمن دفاع از حقوق مصدومان شیمیایی سردشت، نیز با انتقاد از اینکه هر سال در سالروز بمباران شیمیایی سردشت به یاد این قربانیان میافتیم و بعد آنها را تا سال آینده فراموش میکنیم، گفت: ۳۳ سال پیش این اتفاق افتاد اگر قبول داریم که این فاجعه بزرگ است، نباید قربانیان آن را فراموش کنیم، اگر این کار را کردیم با گذشتگانی که برای این افراد کاری نکردهاند فرقی نداریم. باید از مسئولانی که با افتخار میگویند در فاجعه سردشت حضور داشتند، بپرسیم که چه کردهاند؟
وی ادامه داد: در سردشت فقط یک کلینیک برای بیماران شیمیایی وجود دارد که از امکانات لازم هم برخوردار نیست و تاکنون پنج بار افتتاح شده است. این کلینیک با تعدادی از پزشکان قرارداد امضا میکند و به دلیل عدم پرداخت حقوق این پزشکان تعطیل میشود.
مزین با تأکید بر اینکه قربانیان شیمیایی سردشت نیاز به کمک فوری دارند، گفت: بیماران شیمیایی گلایه دارند که حق بیمه آنها پرداخت نمیشود و چون پول شرکتهای بیمه پرداخت نمیشود، آنها قرارداد بیمه دفترچههای این مصدومان را تمدید نمیکنند. بسیاری از مصدومان شیمیایی نیز دفترچه ندارند و هزینههای خود را به صورت آزاد پرداخت میکنند.
در ادامه اقصی نخشی پور فرماندارشهرستان سردشت با بیان اینکه سردشت نماد مقاومت، ایثار و سرزمین اسطورههای ماندگار تاریخ و نماد حقانیت نظام جمهوری اسلامی ایران در رویارویی با آمریکای جنایتکار و سیستم پلید غرب است، افزود: سردشت تابلویی از ادعای دروغین حقوق بشر غربی است.
فرماندار سردشت گفت: این شهر دارای انسانهای شریف و مهربانی است که با وجود تحمل درد ناشی از بمب های شیمیایی برای حفظ دستاوردهای نظام اسلامی و دفاع از میهن خویش تلاش میکنند.
وی با اشاره به مشکلات جانبازان سردشتی گفت: شبانه روزی شدن کلینیک مصدومین شیمیایی از مهمترین مسائلی است که باید در این شهرستان مورد توجه جدی قرار گیرد.
نخشی پورافزود: تجهیز کلینیک جانبازان شیمیایی با استاندارهای لازم، تامین دستگاه ام آر ای برای کلینیک مصدومین شیمیایی و توسعه و تجهیز بیمارستان سردشت نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
فرماندار سردشت در ادامه اظهار داشت: در شرایط حاضر جنگ تحمیلی اقتصادی پارامتر دیگری از برنامههای شوم آمریکای جنایتکار است که با ایادی اش فشارهایی را هر روز بر مردم ما تحمیل میکنند و ضرورت دفاع مقدس در حوزه اقتصادی با همراهی و همگرایی را دوچندان میکند.
وی افزود: ایجاد زمینههای اشتغال پایدار و استفاده از ظرفیت اشتغال زا و درآمد آفرین مرزی، استفاده از توانمندی نیروی انسانی شهرستان و بهره گیری درآمد زا از منابع طبیعی و همچنین بررسی وضعیت مدعیان مصدومیت شیمیایی، اختصاص بودجه لازم برای تکمیل پروژه راکد پارک بانوان شهرسردشت و ایجاد کانون بازنشستگی بانوان از دیگر درخواستها و مطالبات مردم سردشت است.
در ادامه این مراسم، بانوان شیمیایی سردشت بخشی از مطالبات و نیازهای خود را با معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در میان گذاشتند. بانوانی که تعدادی از آنها هم خود جانباز شیمیایی بودند و هم مادر کودکان جانباز شیمیایی.
حضور پزشک زنان متخصص در سردشت به دلیل مشکلات و بیماریهای زنان، سقطهای مکرر و بارداریهای خطرناک بانوان شیمیایی، تأمین داروهای مورد نیاز بانوان شیمیایی، تکمیل پارک ویژه بانوان در سردشت که بودجه آن تأمین شده بود اما نیمه کاره رها شده است، حمایت از بانوان سردشتی برای ایجاد اشتغال، حمایت از بانوان تحصیلکرده سردشتی که به دلیل نبود امکانات و شغل خانهنشین شدهاند، تأمین فضای مناسب آموزشی و ... بخشی از مطالبات به حق بانوان سردشتی بود که در این نشست مطرح شد.
مسئول کلینیک سردشت نیز از پزشکان متخصص برای حضور در این کلینیک و کمک به بیماران شیمیایی سردشت دعوت کرد.
معصومه ابتکار معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده ، آخرین سخنران این مراسم بود. وی با تأکید بر اینکه درد و رنج بیماران شیمیایی را هیچکس نمیتواند عمیقاً درک کند، گفت: مشکل این عزیزان را میشناسم، چراکه پایاننامه دوره کارشناسی ارشد من در خصوص گاز خردل و تأثیر آن بود و اولین مقاله در این خصوص را منتشر کردهام. همچنین در پژوهشی حضور داشتم که پنج هزار نفر از مصدومان شیمیایی در آن مورد مطالعه قرار گرفتند و نتایج این مطالعه موجب تغییر رویکرد درمانی در خصوص این بیماران شد.
وی با اشاره به اینکه رئیسجمهور به سعید اوحدی، رئیس جدید بنیاد شهید، دستور دادهاند تمام تلاششان را برای پرداخت همه حقوق جانبازان به کار گیرند، پیشنهاد کرد مشکلات سردشت در قالب دو نامه خطاب به رئیس بنیاد شهید و وزیر بهداشت تهیه و ارائه شود و قول داد شخصاً این دو نامه را پیگیری کند.
ابتکار در خصوص افرادی که هنوز به عنوان جانباز شیمیایی شناسایی نشدهاند و یا دفترچه بیمه آنها تمدید نشده است نیز قول همکاری داد و گفت: این مشکلات نیز به صورت مکتوب اعلام شود تا آنها را پیگیری کنم.
وی برای رفع مشکل اشتغال بانوان سردشتی نیز پیشنهاد کرد: تشکلهای بانوان ثبت شده این شهر، پیشنهادها و طرحهای خود را که در راستای اهداف معاونت از جمله در زمینه اشتغال زنان سرپرست خانوار، تقویت بنیان خانواده، ارتقای تابآوری و ... است در پرتال معاونت امور زنان بارگذاری کنند.
