مجری: در خصوص شاپرک شجری زاده که به دختر خیابان انقلاب معروف شده و به پارلمان کانادا رفته‌اند‌ و در آنجا به زعم خودشان علیه جمهوری اسلامی در خصوص اقداماتشان افشاگری کرده‌اند‌ نظری دارید؟

 ابتکار: مردم ایران تحریم‌ها را خیلی تجربه کردند و خدا را شکر به لطف خدا و همت مردم همیشه از این تحریم‌ها علی رغم سختی‌ها و دشواری‌ها سربلند بیرون آمده‌ان‌د و همیشه این تحریم‌ها کمک کرده که مردم ایران بیشتر به توانمندی‌ها و استعداد‌ها و سرمایه اجتماعی خودشان بیشتر اتکا داشته باشند. اتفاقا سوال خوبی پرسیدید. ما طی این یک ماه گذشته که دولت برای بحث تحریم‌ها، برنامه‌ریزی ویژه‌ای داشته، ما یک کارگروه زنان برای مقابله با تحریم تشکیل دادیم. این کارگروه هم جنبه مدنی دارد؛ یعنی سازمان‌های غیر دولتی که زنان عضو هستند، هم دستگاه‌های دولتی عضو این کارگروه هستند و هم یک برنامه‌ریزی خوبی انجام گرفته برای اینکه چه کارهایی می توانیم انجام دهیم از مسئله اصلاح الگوی مصرف گرفته تا خرید کالای ایرانی تا بتوانیم جریان اجتماعی زنان در برابر تحریم را داشته باشیم. ما هم در اینجا در برابر تحریم‌ها کار می‌کنیم.

 در مورد حرکت آن خانم هم آدم متاسف  می‌شود. اینکه چرا یک ایرانی باید به جایی برسد که یک همچین حرکت نادرستی را انجام بدهد. جای تاسف زیادی دارد.

اما از این طرف فکر می‌کنم اتفاقات خوبی در حال شکل گیری است و خانم‌های ایرانی خیلی در مقابل تحریم‌ها آمادگی خوبی دارند. برای اینکه هم بتوانند الگوهای فعلی مصرف را اصلاح کنند و هم هزینه‌های جاری را کاهش بدهند و اتلاف را کم کنند. مثلا مسئله غذا و الگوی مصرفمان در خانواده‎ها یکی از زمینه‌هایی است که در آن مشکل داریم.

 تقریبا یک سوم مواد غذایی ما در مسیر حمل و نقل و فرآوری هدر می رود. این عدد بسیار بالایی است و این غذایی است که می‌تواند 9 میلیون نفر را سیر کند.

 حدود 28 میلیارد متر مکعب آب هدر می رود همان آبی که ما در آن کمبود و مشکل داریم. بخشی از آن در همین غذای دور ریز ما هدر می‌رود. ما می‌توانیم همین موارد را اصلاح کنیم و چه در داخل خانه چه خارج از خانه، غذای دور ریزمان را به حداقل برسانیم. مثلا درشهرها که بیرون غذا خوردن متداول است، اگر غذای ما اضافه آمد با خودمان ببریم یا از رستوران بخواهیم که این غذای دست نخورده را جدا کنار بگذارند.

مجری: خانم دکتر همه این موارد شاید متوجه شهروندان ما نشود. در حوزه نان قبلا گفتند که اگر نان گران بشود کیفیت نان بالا میبرود و دور ریزش کم می‌شود، اما همچنان شما اگر نان لواش بگیرید یک جور دور ریز دارد، نان تافتون یک جور دور ریز دارد و... می‌خواهم بگویم بعضی مواقع کیفیت آرد و نوع طبخ یا حتی نوع حمل و نقل و فرآوری محصولات کشاورزی هم در این دور ریزها اثر دارد.

ابتکار: کاملا درست است. یعنی ما در مورد تمام این مراحل باید کار کنیم. در انواع این نان‌ها مخصوصا در نان‌های حجیم که به تنوع نان‌ها اضافه شد. اتفاقا الان دورریز نان ما در سال‌های اخیر کاهش پیدا کرده است. در بحث نان نسبت به دیگر اقلام وضعیت بهتری داریم ولی در مجموع مطلب شما درست است. یعنی کل سیر پخت نان از مزرعه تا سفره همه این ترتیبات باید پیش‌بینی شوند. یک سهمی در دولت و یک سهمی از آن در بخش خصوصی و یک سهم مهمی هم در خانواده‌ها، برای مادران و زنان که مدیریت مصارف خانواده را به عهده دارند باید در نظرگرفته شود. اگر از زاویه ای دیگر بخواهیم نگاه کنیم در بحث آب و انرژی و موضوع غذا عمدتا مدیران این قسمت‌ها خانم‌ها هستند.

مجری: یکی از شنوندگان خانم سوال پرسیدند که از خانم دکتر بپرسید زنی که با حقوق یک میلیون تومان ساعت‌ها کار می‌کند چطور می‌تواند مشارکت کند؟ امروز هم یکی از روزنامه‌ها یک تیتری زده بود که آمار بیکاری در بین خانم‌ها بالا رفته است. بیشتر این مطلب را کوتاه بفرمایید تا من چند سوال در مورد توافق پاریس هم دارم

ابتکار: در اینجا دو سوال مطرح است یک اینکه که آن خانم که با حقوق پایین چطور می تواند مشارکت کند به هر حال پایه حقوق و دریافتی‌ها در بخش دولتی یک شرایط ثابت و مشخص دارد.

مجری: آخه الان با حقوق یک میلیون تومان واقعا میشود در تهران زندگی کرد؟

ابتکار:  ببینید تهران شهرگرانی است ، پایتخت‌ها شهرهای گرانی هستند. ولی همه شهرهای ایران اینقدر گران نیستند. در همه نقاط کشور اینقدر هزینه‌ها سنگین نیست، بله این وضعیت در پایتخت وکلان شهرهای دیگر شدیدتر است برای همین هم نوعا خیلی از خانواده‌ها ممکن است که بیش از یک شغل داشته باشند و یا ممکن است که به کار‌های فرعی رو آوردند.  امروز خیلی از خانم‌ها مشاغل خانگی دارند.

در بحث اشتغال که یکی از جهت‌گیری‌های اصلی دولت و تاکیداتی که آقای دکتر روحانی داشته‌اند‌ اشتغال بوده است که از محل صندوق توسعه ملی حداقل هجده هزار میلیارد تومان تا الان فقط برای اشتغال روستایی هزینه شده است و خانم‌ها توانسته‌اند از تسهیلات قابل توجهی بهره‌مند بشوند.

جالب است بدانید در ارزیابی‌ها مشاغلی که خانم‌ها آن ها را راه‌اند‌ازی کرده‌اند‌ تقریبا دوبرابر موفق‌تر بوده‌‌اند و عمدتا خانم‌ها سراغ مشاغل خانگی رفته‌اند‌. مشاغلی که هم بتوانند نقش خانوادگیشان را ایفا کننند و هم بتوانند فعالیت کنند. در این مشاغل از فناوری‌های نوین خیلی استفاده می شود. این تسهیلات تحت عنوان تحصیلات پایدار هستند که عمدتا برای روستا‌ها در نظر گرفته شده است و تسهیلات فراگیر برای شهر‌ها هم است و اینطوری که پیش بینی شده برای خانم‌ها هم سهمی در نظرگرفته شده است. علاوه بر این یکی از جهت گیری‌های ما توان‌افزایی زنان تحصیلکرده برای ایجاد کسب وکارهای جدید و برای کارآفرینی بوده است. در یک دوره ما به طور کامل در سطح کشور این برنامه را اجرا کرده‌ایم و در سطح اول تسهیلگرهایی در این زمینه تربیت خواهند شد که بتوانند این کار را ادامه بدهند.چون خود این اصول بنگاه داری و اینکه چگونه بتوانند از ابتدای کار تا آن مرحله برای کالاها و خدماتشان بازاریابی خوبی انجام بدهند، نیاز به آموزش دارد و بدون آموزش ممکن است که ضریب موفقیتشان پایین باشد. این کار را ما  با همکاری دستگاه‌های دیگر مثل وزارت کار که در این زمینه خیلی تلاش کردند و اقدامات خیلی خوبی در مراکز آموزش‌های فنی و حرفه ای و بخش سازمان‌های مردم نهاد دارند خیلی خوب کار می‌کنند.

 موضوع کارآفرینی به یک محور مهم فعالیت‌های مدنی در جامعه ما تبدیل شده است.

ما فکر می‌کنیم اگر این آموزش‌ها و تحصیلات باشد، و ما بتوانیم بخش خصوصی را ترغیب کنیم که از طریق استارت آپ ها، روی کارهای جوانان سرمایه‌گذاری کنند می توان به یک نتیجه و ارزش افزوده و نتایج خوبی رسید.

در مورد این موضوع هم  با معاونت علمی و فناوری همکاری می‌کنیم.

من در بازدید‌ها و سفرهای استانی که به روستا‌ها داشته‌ام از کارگاه‌هایی که خانم‌ها راه‌اند‌ازی کرده‌اند‌ بازدید کردم و متوجه شدم  یک تحرک باور نکردنی در روستاها در حال رخ دادن است. این خیلی امیدوارکننده است. خانم‌ها خیلی با نشاط در این عرصه‌های اقتصادی جلو آمدند.

همان طورکه شما اشاره کردید نرخ بیکاری خانم‌های تحصیلکرده و جوان ما دو تا سه برابر آقایان، است و طبعا باید در این زمینه باید بیشترتلاش کرد.

مجری: دو سوال مهم یکی در مورد تفاهم نامه پاریس. من توئیتر شما را دنبال می‌کنم و دیدم که چند مطلب نوشته‌اید؛  اول گفته بودید این تفاهم نامه هیچ پیوستی ندارد و بعد گفته بودید که هر کشوری مجاز است که قوانین داخلی و مصوبه ملی خودش را در این باره بکار بگیرد. و گفتید که حتی شاید قبلش از آبان 94 قبل از شک گیری توافق نامه پاریس ما سند مشارکت ملی را تصویب کرده ایم اما بعضی‌ها این نگرانی برایشان وجود دارد که در واقع ممکن است که تعهد دادن به توافق نامه پاریس مانع از رشد ما در حوزه کشاورزی بشود بحث‌های آب خیز داری و مسائل مربوط به خاک.  امروز هم سازمان حفاظت  محیط زیست اعلام کرد که بخش زیادی از خاک ایران قاچاق می‌شود به امارات و قطر لطفا راجع به این مورد کوتاه توضیح بفرمایید .

ابتکار: اولا خیلی خوب است که افرادی که در این زمینه‌ها اظهار نظر می‌کنند. چون این ماجرایی که پیش آمده بر سر اظهار نظرهای سیاسی است. کسانی که از دولت انتقاد دارند این را به عنوان یک حربه‌ای برای زیر سوال بردن برخی از اقدامات دولت بکار می‌برند. دولت نه در برابرکنوانسیون‌های خارجی خود باخته است و نه نیازی دارد. سیاست‌های اصلاح الگوی مصرف که من قبل از این به آن اشاره کردم و خوب شد که ما قبل از این بحث توافق پاریس کلا به  اصلاح الگوی مصرف اشاره کردیم، یکی از الزامات جامعه ما است. ما داریم از الگوی مصرف انرژی که به دلیل یارانه بوجود آمده، ضرر می‌بینیم. اشکال هم از خودمان است. چون ما برای انرژی یارانه گذاشته‌ایم ، انرژی مفت است، بنزین مفت است، گاز مفت است.پس انرژی در مقابل قیمت واقعی و ارزشی که دارد و سرمایه ملی ماست مفت است.

 ثانیا سال 86 مقام معظم رهبری سیاست‌های کلی‌ را تحت عنوان اصلاح الگوی مصرف ابلاغ کردند. در آنجا گفتند باید تا 50 درصد شدت انرژی را کاهش دهیم. کاهش شدت انرژی یعنی کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای. یعنی کاهش تولید آلودگی هوا. این‌ها با هم مترادف هستند. یعنی یک محاسبه ریاضی قابل ارائه دارد که نشان می‌دهد چگونه با هم مترادف هستند. یعنی شما الگوی مصرفتان در انرژی را اصلاح بکنید به این مفهوم که شدت انرژی را کاهش بدهید. اینکه  ترموستات‌ها را در خانه  در زمستان روی 24 درجه تنظیم بکنید و با تیشرت در اتاق بگردید این یعنی سوزاندن سرمایه‌های ملی. این یعنی حقوق نسل‌های آینده را رعایت نکردن. فرض کنیم توافق پاریس نبود آیا ما باید منابعمان را بسوزانیم و هدر بدهیم بریم چون ما نفت دارم چون ما تولید کننده دوم گازدر جهان هستیم ؟کدام آدم عاقلی چنین تحلیلی می‌کند! اولا توافق پاریس یک توافق داوطلبانه است نه جریمه دارد نه تحریم دارد هیچی ندارد یک حرکت داوطلبانه است. یک المپیکی به نام المپیک مقابله با تغییر اقلیم در دنیا  در حال برگزار شدن است ،کشورها با هم رقابت می‌کنند، جایزه گذاشته‌اند‌ و می‌گویند ما برای اینکه این اتفاق برای دنیا رخ ندهد این کار‌ها را با هم و به کمک هم انجام می دهیم. در انرژی‌های نو ایران یکی از بزرگترین کشور‌ها از نظر بهره‌مندی از انرژی خورشیدی و انرژی باد است و خوشبختانه با سرمایه گذاری‌های که انجام شده ما الان تولید پنل‌های خورشیدی و تولید توربین‌های بادی داخل کشور داریم.  قطعا از انرژی‌های نو باید استفاده کنیم و این هم باز فرمایش مقام معظم رهبری است که گفته‌اند‌ نفت را این قدر نسوزانیم و ببرید روی سرمایه گذاری‌های اساسی و تبدیل کنید به کالاهایی که ارزش افزوده داشته باشد. این‌ها و این موانعی که ما داریم  با توافق پاریس همخوانی پیدا کرده است. توافق پاریس میگوید اصلا نیاید اصلا نپیوندید و از منافعش بهره‌مند نشوید و جامعه جهانی را هم همراهی نکنید. این به نفع کی هست؟ این به نفع کشور ماست؟ ببینید اولا دولت تصویب کرده است، منتقدین دوست دارند که القا کنند که خانم ابتکار امضا کرده. خانم ابتکار که نمی‌تواند بدون اجازه دولت این کار را انجام بدهد اولا خانم دکتر امضا نکرده و آقای ظریف امضا کرده است. آقای دکتر ظریف هم با اجازه دولت امضا کرده‌اند. دولت بر اساس رشد 8 درصدی و دستوری که مقام معظم رهبری دارند که باید 50 درصد کاهش شدت انرژی داشته باشیم این کار را انجام دادند. دولت گفته ما برای اینکه رشد اقتصادی تا 15 سال آینده تامین بشود باید حد اقل 34 درصد کاهش مصرف داشته باشیم.  ولی این 34 درصد  را نمی گوییم .ما می گوییم 4 درصد، ما آن چیزی که در توافق پاریس اعلام میکنیم 4 درصد است  و 8 درصد را هم منوط می‌کنیم به اینکه اگر ایران تحریم نشد و توانست در رقابت‌های تجارت جهانی رقابت کند ، می توانید 8 درصد روی نقش ایران حساب کنید. الان همه اظهار نظر می‌کنند اینکه منفعت کشور ماست. ما قرار نیست چیزی را از دست بدهیم. قرار نیست رشد اقتصادیمان را کند کنیم. همین که اشاره کردید، یکی از دلایل فرسایش خاک ما عدم مدیریت منابع خاک است عدم مدیریت آب است. ما باید به این برگردیم و اتفاقا خوب شد که اول بحثمان هم گفتیم که زنان در این موضوع بسیار نقش دارند و اصلاح الگوی مصرف انرژی، اصلاح الگوی مصرف آب، اصلاح الگوی مصرف که به هدر رفت و اسراف غذا منتهی نشود. زنان و مردان و کل جامعه هم نقش دارند و هم تاثیر دارند.

مجری: فقط یکی از شنوندگان پرسیدند که اگر خانم دکتر مایل هستنند بگویند که حقوق ماهیانه‌شان چقدر است؟

ابتکار: کسانی که از اعضای علمی هیئت دولت هستند که من هم خودم عضو هئیت علمی هستم و اخیرا هم با اجازه شما بعد از هشت سال معطلی استاد تمام شدم حقوقشان معلوم است.

مجری: یعنی چقدر است؟

ابتکار: شما از یک هئیت علمی سوال کنید.

ابتکار: وقتی که شخصی، مسئولیت ریاست دانشکده و یا دانشگاه میگیرد حقوقش معلوم است. مثلا رییس دانشگاه تهران حقوقش معلوم است. در قانون آمده که اعضای هیئت علمی که انتصاب پیدا کرده  و مقام می شوند و مثلا عضو هئیت وزیران می‌شوند حقوقشان چقدر است. حقوقشان به اندازه حقوق رییس دانشگاه تهران می‌شود و بیشتر از آن هم نمی‌شود. اما با نگاه و سیاستی که دکتر روحانی داشتند و اینکه بالاخره ما حقوق‌ها را در دولت با مردم نزدیک کنیم تقریبا حقوق ما نصف شده است. یعنی بنده اگر الان هیئت علمی یا رییس دانشکده بودم قطعا حقوق بهتری می‌گرفتم.البته ما برای گرفتن حقوق نیامده‌ایم. ما برای گرفتن دریافت و بالاخره جنبه مادی کار نیامده‌ایم. یقینا اگر دنبال حقوق و دریافتی بودیم گزینه‌های بهتری برای ما بود. بالاخره مسئولیت است وگرفتاری‌های مسئولیت.

مجری: خانم دکتر این طورکه من دارم میگردم البته حقوق رییس دانشگاه تهران بالای پانزده میلیون شده

ابتکار: بله تقریبا نصف شده است. یعنی همه اعضاء هیئت دولت زیر ده میلیون تومان می‌گیرند. تقریبا نصف شده است.

البته آقای ضرغامی هم اعلام کرده‌اند حقوقشان نه میلیون و ششصد هزار تومان است.

من خیلی از برنامه‌های استانی که می‌روم نزدیک صبح به خانه می‌رسم  ودوباره صبح هم سرکار هستم. خیلی از جمعه‌ها دوتا سه برنامه دارم. خیلی از اوقات کارهایی است که نیمه شب نمیشناسد، صبح زود نمیشناسد، تعطیلی نمی شناسد. من به جرات میتونم بگویم در این پنج سالی که مسئولیت دولتی دارم تقریبا هیچ برنامه تفریحی نداشتم. باید هم این گونه باشد. مسئولیتمان است و وظیفه‌مان است و اینکه بالاخره سر بحث حقوق مسائلی پیش آمد که خلاصه دولت را ببرند زیر سوال که جوانمردانه و یا جوان زنانه نبود.

مجری : ما البته از قول خودتان اعلام کردیم

ابتکار: این بحث اساف غذا را پیگیری کنید

مجری: بله حتما هم سعی می‌کنیم با خودتان صحبت بکنیم و یا کارشناسانی که معرفی می‌فرمایید.

ابتکار: لطفا پیگیری کنید. ما آمادگی داریم از روش‌ها و کارهایی که می‌شود انجام داد تا اسراف غذا و اتلاف انرژی و آب در جامعه ما کم بشود ،که برای تحریم خیلی مهم است، حمایت کنیم. ما امروز باید از موضع قدرت در برابر این تحریم‌های ظالمانه و ظلمی که دولت آمریکا علیه ما اعمال میکند بایستیم. با قدرت جلو بیایم و یکی از موارد قدرت ما اصلاح الگوی مصرف وکاهش هزینه‌های ما است.