شخصیت حضرت خدیجه ناشناخته مانده و درک عمومی از نقش تمدن ساز آن بانو در مقابل واقعیت تاریخی بسیار ناچیز است.
خدیجه بنت خویلد همسر، یار و مشاور پیامبر اکرم (ص) زندگی پر فراز و نشیب و شخصیتی جذاب دارد. او به تمام معنا بانوی انتخاب های خوب است. کسی که در ۱۷ سالگی به پدرش پیشنهاد می کند "حلف الفصول" را به عنوان پیمانی برای صلح و امنیت مکه و بطحا احیا کند. پیشنهادی که نشانگر درک و اشراف او را به شرایط اجتماعی و سیاسی پیرامونش و احساس مسئولیت اجتماعی اش است و اینچنین با تدبیر یک دختر جوان در عصر جاهلیت، آرامشی موقت بر منطقه حاکم می شود.
نابخردان فجار اما چند سال بعد اراده شوم خود را حاکم کرده و در جنگی تمام عیار علیه قوم حنیف که پیروان حضرت ابراهیم (ع) به شمار می آمدند، پدر، عمو و برادران خدیجه را می کشند. بنابراین آن بانو در جوانی داغ سنگینی می بیند و عزای عزیزانش را که در مبارزه با ظلم و برای امنیت مردم ایستادگی می کردند، تجربه می کند.
او که در این فاصله فعالیت اقتصادی اش را آغاز کرده با مدیریتی توام با آگاهی و دانش و مشرف بر شرایط اجتماعی، تجارتش را از شمال فلسطین تا مصر و حبشه گسترش می دهد و موفق به ایجاد راسته های تجاری می شود. جالب است که از اقلام مورد علاقه آن بانو در تجارت، کتاب های خطی ارزشمند از حکما و ادبا بود. در عین حال همواره در مدیریت اموال و ثروتش، کمک به محرومان و یتیم داری از برنامه های اصلی به حساب می آمد.
هوش، مطالعه و دنیادیدگی خدیجه باعث شد تا امتیازات وجودی و شخصیت متفاوت محمد امین را در میان سایر جوانان آن روزگار تشخیص دهد و او را به عنوان امین و مشاورش در تجارت برگزیند و سپس با وجود آن که به لحاظ سنی چند سالی هم کوچک تر بود به خواستگاری اش برود. اینجا می بینیم که چگونه این بانوی انتخاب های خوب، با سنت شکنی در آن دوران، محمد (ص) را در تداوم مسیر زندگی اش انتخاب می کند و یک بار دیگر تاریخ ساز می شود. ثروتمندترین زن عرب به سراغ شخصیتی می رود که از مال دنیا چندان بهره ای نداشته، ولی گنجینه ای از معرفت و عشق است. برخی شواهد تاریخی برخلاف باور رایج، سن حضرت خدیجه هنگام ازدواج را بین ۲۵ تا ۲۸ سالگی نشان می دهد.
زندگی مشترک این زوج ادامه می یابد تا آنگاه که نوبت بعثت فرا می رسد و آخرین پیامبر مبعوث می شود. محمد امین که چندی است به کوه حرا می رود، این بار پس از چهل روز با پیامی متفاوت مواجه می شود و سنگینی وحی و رسالت را تجربه می کند.
حالا خدیجه بار دیگر با انتخابی متفاوت روبروست... و انتخاب می کند. انتخابی که او را بر کرسی اولین مسلمان تاریخ می نشاند. او این انتخاب را نه از باب دلبستگی به همسر که بر مبنای دل روشن و فطرت زلالش برای تغییر مسیر تاریخ انجام می دهد و تمام ثروتش را نیز در راه این انتخاب بزرگ خرج می کند.
مفهوم نام خدیجه "گسسته از ناپسندی ها" است؛ مفهومی که در زندگی او واقعیت یافت.
پس از بعثت حمایت از نو مسلمانان از مهم ترین رویکردهای خدیجه (س) بود، تا جایی که پیشنهاد اولین مهاجرت مسلمانان به حبشه را مطرح و هماهنگی های لازم را انجام داد تا مهاجران بتوانند از کشتی خود او برای سفر از طریق دریا استفاده کنند.
آن بانو اما همواره سختی ها را به جان خرید و در کنار پیامبر ماند... همو انتخاب کرد تا در شرایط سخت محاصره اقتصادی و اجتماعی مسلمانان در شعب ابیطالب بماند و جان بسپارد... باشد تا برای همیشه تاریخ، ایستادگی و فداکاری زنان در دفاع از حق و مقابله با ظلم، در تکثیر توحید و مبارزه با شرک ثبت شود.
فرزندان خدیجه به خصوص زهرایش تمام و کمال از مهر مادری و ظرفیت های تربیتی او بهره بردند و تا آخرین نفس در راه مبارزه با ظلم و شرک و حمایت از مظلوم و یکتاپرستی تلاش کردند.
به گواهی تاریخ زندگی و شخصیت شگفت انگیز حضرت خدیجه (س) مدلی تمام عیار از یک انسان و نیز یک زن مستقل، معنوی، فعال اجتماعی و اقتصادی و مدیر و مدبر است با بهترین انتخاب ها.
نقش محوری او در دوران بعثت و پایه ریزی تمدن اسلامی و گسترش فرهنگ اسلام غیرقابل انکار است. جذابیت او اینک اما بیشتر در وحدت بخشی به جهان اسلام کارآمدی دارد و نوریست که برای همه انسان های آزاده در عمق تیرگی روابط و مناسبات دنیای امروز می درخشد.