توجه به وضعیت خوابگاه های دانشجویان و خواسته های آنها در دستور کار دولت است. همچنین مجوز هایی که برای انجمن ها و تشکل ها داده شده است نشان از اقدامات مناسب دولت است.
دانشجویانی که درگیر با این فضا هستند، این مسائل را خوب میدانند. مخصوصا وقتی با وضعیت فضاهای دانشجویی را با دولت آقای احمدی نژاد مقایسه می کنیم این تلاش ها مشخص تر نمود می یابد. در آن زمان وضعیت دانشگاه ها امنیتی شد و بارها فعالیت تشکلهای دانشجویی را متوقف کردند. با نشریات دانشجویی برخورد قهری داشتند و آنها را تعطیل کردند. همچنین امکان چندصدایی در دانشگاهها محدود، یک طیف خاص محروم شد و برای طیف دیگر، شرایط کاملاً فرق کرد.
اعتراضات دانشجویی، وضعیت زندانیان سیاسی در ایران، مشکلات زنان،بحث حجاب ،گفتمان بین نسلی و خانواده، بخش هایی از مباحث مهم امروزی در جامعه ایران هستند که در گفتگوی یکساعته ای که روز گذشته معاون رییس جمهور در امور زنان با رکنا داشت به بحث و گفتگو گذاشته شد که بخش اول این گفتگو به مناسبت روز دانشجو و 16 آذر در ذیل انتشار یافته است .
روز دانشجو، در ایران به ۱۶ ماه آذر اطلاق میشود. این روز، به یاد سه دانشجو (مصطفی بزرگنیا و احمد قندچی و آذر شریعترضوی) که هنگام اعتراض به دیدار رسمی ریچارد نیکسون معاون رئیسجمهور وقت ایالات متحده آمریکا و همچنین از سرگیری روابط ایران با بریتانیا، در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۳۲ (حدود چهار ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد همان سال) در دانشگاه تهران کشته شدند، گرامی داشته میشود.
این نامگذاری خود تاکیدی بر این اصل است که اعتراض ، انتقاد و تلاش برای بهبود وضعیت کشور و جامعه در ابعاد مختلف از اصل های تفکری دانشجویان باید باشد که اگر نباشد جامعه از پویایی دور شده و مسیر رشد فساد و اشتباه هموار تر می شود
در روزهای انقلاب ، شاهد حضور موثر دانشجویان بودیم و پس از پیروزی انقلاب نیز تاکید بر آزادی بیان دانشجویان و فعالیت آزاد جنبش های دانشجویی بود ، اصلی که در دوره های مختلف در این چهاردهه با فراز و نشیب ها و بعضا با بن بست هایی مواجه شد و حتی به ستاره دار شدن دانشجویان رسیدیم و برخورد های تند و تیز که از هدف آزادی بیان و آزادی فعالیت های دانشجویی در مقاطعی دور ماند.
در بخشی از این گفتگو معصومه ابتکار- معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده به مناسب مصادف شدن با 16 آذر و روز دانشجو و اینکه خود ایشان از دانشجویان فعال دوره انقلاب بودند به مبحث آزادی بیان و آزادی فعالیت های جنبش های دانشجویی پرداختیم که در ادامه می خوانید:
خانم ابتکار، مهمترین هدف از باقی نگه داشتن نام روز دانشجو در 16 آذر شاید این باشد که تاکید شود دانشجویان بازوی دولت و حکومت در مسیر بهبود و رشد هستند . دانشجویان از اقشار مختلف جامعه می توانند صدای مردم برای مسئولان باشند و دراین سالها هم شاهد بودیم که دانشجویان سعی داشتند مشکلات را یادآور و متذکر شوند آنهم با زبان منتقدانه از نوع بیان جوانان ، ولی با برخورد های تند و تیز مواجه شدند و این سوال مطرح می شود که آزادی بیان برای دانشجویان تا کجاست ؟
ما هم خودمان دانشجو بودهایم و از هیچ بعدی گریزی نداشتیم .از فعالیتهای قبل از انقلاب گرفته تا زمان نهضت سواد آموزی یا کارهایی که برای آموزش و همراهی کارگران انجام دادیم تا ۱۳ آبان که کاملاً فضای دانشجویی را حس کردهام. دانشجو به معنای واقعی کلمه آزاده است ! چرا که تعلقات زندگی دست و پای دانشجو را نبسته است و خیلی راحت میتواند مطالبه گری کند. واقعیت این است که دولت یازدهم و دوازدهم با حضور شخص آقای روحانی با اعتقاد تامین فضایی برای همه آحاد جامعه خصوصا دانشجویان تلاش کرد. همه وزرای دولت آقای روحانی در عرصه آموزش عالی تلاششان این بوده است که فضایی در دانشگاه ایجاد کنند تا دانشجویان بتوانند در یک فضای آزاد و آرام با وجود تضارب آرا و دیدگاه ها هم به کسب علم و هم معرفت وجودی که دستمایه اصلی زندگی فرد است، برسند. دانشجوها باید بتوانند در دوران دانشگاه به یکسری مهارت های زندگی، فکری، رفتاری و آن معرفتی که دل و جان انسان نسبت به آن زندگی میکند، برسند.
تاکید دولت روحانی بر کاهش دانشجویان ستاره دار
معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده ادامه داد: باید تاکید کنم توجه دولت در راستای حمایت از دانشجویان است .دولت تمام تلاش خود را در کم کردن و حذف دانشجویان ستاره دار انجام داده است . توجه به وضعیت خوابگاه های دانشجویان و خواسته های آنها در دستور کار دولت است.همچنین مجوز هایی که برای انجمن ها و تشکل ها داده شده است نشان از اقدامات مناسب دولت است . دانشجویانی که درگیر با این فضا هستند، این مسائل را خوب میدانند. مخصوصا وقتی با وضعیت فضاهای دانشجویی را با دولت آقای احمدی نژاد مقایسه می کنیم این تلاش ها مشخص تر نمود پیدا می کند. در آن زمان وضعیت دانشگاه ها امنیتی شد ! بارها و بارها فعالیت تشکلهای دانشجویی را متوقف کردند. با نشریات دانشجویی برخورد قهری داشتند و آنها را تعطیل کردند. همچنین امکان چندصدایی در دانشگاه ها محدود شد. خصوصاً یک طیف خاص محروم شدند و برای طیف دیگر، شرایط کاملاً فرق کرد. اما در حال حاضر شرایط تغییر کرده است دانشجویان و تشکل ها با توجه به نیاز های مردم خیلی فعال شده اند و هم اکنون چند صدایی در دانشگاه ها خیلی بیشتر از قبل است. دولت نیز برای ایجاد یک فضای سالم در حال تلاش است.
سفیران گفتگو طرح مشترک معاونت زنان و وزارت علوم
ابتکار ادامه داد: در این دوره ما چند کار را برای برای دانشگاه ها انجام داده ایم که یکی از آنها خوابگاههای متاهلین بوده است . این کار را به صورت مشترک با وزارت علوم پیش برده ایم. این مسئله به وضعیت خوابگاه ها کمک می کند و از سوی دیگر نیز ما یک طرح مشترک با وزارت علوم تحت عنوان سفیران فرهنگی یا سفیران گفتگو داریم که ارتقای یکسری مهارت ها برای تشکل های دانشجویی است تا بتوانیم در شرایطی که جامعه مان نیاز به همدلی و همنوایی و رفتارهای مدنی بیشتری دارد اثر گذار باشد. باید تشکل ها بتوانند در مقابله با آسیبها تاثیر گذار باشند و خوشبختانه دوره اول طرح صورت گرفته است. یعنی باید ۳۰۰ تشکل آموزش ببینند که تا کنون حداقل ۷ تشکل این آموزش را دیدهاند و تشکلهای دیگر نیز در نوبت هستند.
توجه به تربیت هوش عاطفی و مهارت های زندگی در دانشگاه ها
وی با بیان اینکه امروز در کنار درس مساله تخصصهای زندگی مهم است و هم اکنون هر جایی بخواهید درباره اشتغال صحبت کنید، چند مهارت نیاز است خاطر نشان کرد: یکی از این تخصص ها داشتن علم و دانش شغلی در آن موضوع و دیگری مهارت های رفتاری مثل اخلاق اجتماعی است. باید دید که یک فرد چقدر می تواند از هوش عاطفی خود برای به کار بردن توانایی هایش از مهارت های گفت و گو در مدیریت سازمان استفاده کند این مسئله برای ما در دانشگاه ها بسیار حائز اهمیت است چرا که ما با دانشجویان و فضای علمی آنها سر و کار داریم. به این مساله در گذشته خیلی کمتر پرداخته میشد اما امروز در بسیاری از دانشگاه های دنیا روی مهارتهای زندگی تاکید دارند و معتقد هستند که آینده موفقی را برای یک انسان قبل از آنکه دانشمند موفقی باشد ایجاد میکنند به عقیده من یکی از مسائل مهم جنبش دانشجویی با توجه به این مهارت ها است این مهارت ها کمک می کنند تا با ورود به حوزه فرهنگی و سیاسی روش مناسبی را انتخاب کنیم.
اثر شنیدن نقدها در رفتار مسئولان باید دیده شود
معاون رییس جمهور با تاکید بر اینکه دانشگاه فقط برای درس خواندن نیست افرود: در دانشگاه ها مهارت آموزی یک اصل است و یکی از مهمترین مهارت آموزی ها بحث گفتگو است تا بدانیم ما چطور می توانیم با یکدیگر گفت و گو کنیم و به دور از تنش و عصبانیت کنار یکدیگر قرار بگیریم. نقد دولت و حاکمیت می تواند در فضایی رخ دهد که توام با تنش و عصبانیت باشد و آثار منفی را برجای بگذارد یا می تواند با منطق در عین حال نقد جدی را مطرح کند اما با آرامش و ادب باشند گاهی ما نمیتوانیم تضارب آرا و تفاوتها را از یکدیگر تفکیک کنیم بنابراین مشکلات زیادی پیش میآید. ما چاره ای نداریم تا برای مهارتهای زندگی تلاش کنیم، مسئولین باید نقدپذیر باشند و اثر شنیدن نقد ها را در رفتارشان مورد توجه قرار دهند آن کسی که نقد می کند باید تلاش کند تا در یک گفت و گوی موثر اهداف خود را پیش ببرد و نقد او از دست نرود.
تبدیل شدن تفاوت ها به شکاف ها در کشور
ابتکار در پایان به شکاف های نگران کننده در جامعه پرداخت و گفت : یکسری تفاوتها در کشور ما وجود دارند که در حال تبدیل شدن به شکاف هستند. این حقیقت صادق است که در کشور ما تفاوت قومیتی وجود دارد و شکاف نسلی بین جوانان، میانسالان و سالمندان ما ایجاد شده است، شکاف طبقاتی وجود دارد و این نیست که ما همیشه طبقه مرفه را محکوم کنیم. یکدست شدن جامعه به معنای عدالت نیست، بلکه جامعه ای مد نظر ماست که همه انسانها از حقوق یکسان برخوردار باشند و از امکانات اولیه برای زندگی استفاده کنند این نکته مهمی است که ما مسئولان باید به آن توجه کنیم و تشکلهای دانشجویی که در این شرایط پیش می روند باید روی مساله مهارت های زندگی کار کنند
ابتکار: 20 سال است در مدارس حداد عادل دختران بی حجاب هستند / داشتن زندانی سیاسی در قانون منع شده است
معصومه ابتکار گفت: تعداد دانشجویان و خبرنگاران زندانی در دولت یازدهم و دوازدهم به شدت کاهش پیدا کرده است. وزرایی که در کابینه آقای روحانی برای آموزش و ارشاد بودند یکی از دغدغه هایشان این بوده است که هرگاه دستگاه امنیتی تشخیص داد یک دانشجو یا خبرنگاری زندانی شود تلاش کنند تا این مشکل سریع حل شود.
معصومه ابتکار معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی رکنا در رابطه با مبحث زندانیان سیاسی در ایران ، مسائل زنان و دختران در بعد حجاب ، آزادی زنان زندانی با دستبند الکترونیکی چنین گفت که در ادامه می خوانید :
خانم ابتکار شانزدهم تیرماه اعلام کردید که درخصوص اجرای دستبند و پابند الکترونیکی برای زنان زندانی و ایجاد شرایط خروج آنان از زندان همکاری با قوه قضائیه انجام گرفته است، از آن تاریخ تاکنون چند زندانی زن با این شرایط از زندان ها خارج شده اند ؟
یکی از جهتگیری های ما در دولت دوازدهم توجه به زنان آسیب دیده یا در معرض آسیب از جمله زنان زندانی است. از 15 زندان زنان کشور چند ساعته بازدید کرده و چهره به چهره با زنان زندانی صحبت کرده ام. برای وضعیت کارگاه های آموزشی، خوابگاه زندانیان، مرکز بهداشت و خدمات مشاوره حقوقی که آنجا صورت میگیرد، گزارشی تهیه و برای مراجع ذیربط ارسال شد. بعضی از آنها از ما کمک هایی خواستند که در حد توان برای آنها کارهایی کردیم. از زمان خانم مولاوردی طرحی با نام ارمغان مطرح بود که معاونت آن را پیش میبرد که برای آزادی زندانیان زن جرایم غیر عمد بکار گرفته میشد. در این طرح تصمیمی گرفتیم تا برای زنانی که مادر هستند اما در زندان به سر میبرند در صورتی که حکم آنها اجازه دهد از رای باز استفاده شود و دوره محکومیت خود را در منزل کنار فرزندانشون بگذرانند. چرا که این افراد بیشتر از اینکه نگران وضعیت خود در زندان باشند نگران فرزندانشان در بیرون زندان هستند. با تفاهمنامه ای که با قوه قضاییه به امضا رساندیم قرار شد مواردی که نیاز به دستبند الکترونیک است هزینه آن را معاونت زنان تامین کند. ما یک صحبتی با مقامات قضاییه داشته ایم که آنها استقبال کردند و قرار شد تا جایی که میشود از رای باز استفاده بکنند. در همین رابطه با ریاست محترم قوه قضاییه نیز مکاتباتی داشته ایم که امیدواریم نتایج مثبتی را تا پایان سال شاهد باشیم. تاکنون در بعضی از استان ها این طرح اجرایی شده و در برخی نقاط نیز نیاز به بررسی های بیشتر دارد.
وقتی نامحرم در مدارس وجود نداشته باشد نیازی به حجاب دختران نیست
مدتی پیش در خصوص اینکه دختران در مدرسه حجاب نداشته باشند. پیشنهاد دادید ، آیا این پیشنهاد به اجرایی شدن نزدیک است ؟
این پیشنهاد ما در حال حاضر با آموزش و پرورش مطرح شده و عملا توانستهایم تربیت بدنی و ورزش را به دوره ابتدایی برگردانیم چرا که تربیت بدنی حذف شده بود، قرار است مناسب سازی صورت بگیرد تا بچه ها بتوانند در حیاط مدارس فعالیت ورزشی خود را داشته باشند. خوشبختانه شورای شهر تهران و سایر شهرها شهرداری را مکلف کردند که کارهایی را که برای مدارس انجام میدهد قسمتی از آنها برای مناسب سازی مدارس دخترانه اختصاص داده شود. ما در معاونت زنان کارگروه مشترکی داریم که کارگروه ورزش دختران است و به این مسئله بخصوص میپردازد.
در مدارس دخترانه اگر به موضوع حجاب شرعی یا آموزش دینی باشد باید چهارچوب حدود شرعی را آموزش دهیم و نباید به غیر از آن مطلب یا شیوه ای را مطرح کنیم که فراتر از ضوابط شهری باشد که این ضوابط بسیار روشن است و با حضور نامحرم دختران باید حجاب خود را رعایت کنند زمانی که در یک مدرسه نا محرمی وجود ندارد، میتوان شرایط دیگری را محیا کرد. خوشبختانه مدارس مذهبی ما در تهران مثل مدارس آقای حداد عادل که الگویی برای اقشار مذهبی است، بیش از 20 سال است که این مسئله را رعایت میکنند. ما بررسی کردیم که نزدیک 20 سال مدرسه این شرایط را محیا کرده است تا حجاب در کلاس نداشته باشند.
مبحث حجاب از موضوعات سخت نیست که با بخشنامه و اجبار گفته شود
تلاش های معاونت زنان ریاست جمهوری در فضای گفتمان بین نسلی در مورد حجاب چقدر موفق بود؟
گفتوگوی بین نسلی ما خیلی فراتر از بحث حجاب است چرا که حجاب میتواند یکی از موضوعات گفتوگوی بین نسلی ما باشد. نزدیک دو سال است که معاونت، گفتوگوی بین نسلی را با همکاری نهاد ها غیر دولتی در غالب بزرگتری تحت عنوان گفتوگوی ملی خانواده در دست گرفته است. محور مسئله مهارت های ارتباطی و گفتوگو است ، نیاز داریم تا این مهارت ها را تقویت کنیم. با یک جامعه در حال گذار روبرو هستیم که میخواهد با معادلات جهانی شدن زندگی کند. یکی از مهم ترین مهارت های عصر کنونی بحث ارتباطات است.
در آستانه سال جدید میلادی در خیلی از مجامع بین المللی بر روی مهارت های ارتباطی تلاش می کنند و تفکر مهارت حل مشکلات پیچیده، تفکر نقادانه، گفتوگو و ارتباط موثر مد نظر است که بسیار مهم است. بخشی از مسائل در داخل خانواده است که اگر با یکدیگر ارتباط موثر، انسانی، عاطفی و معنوی برقرار کنند میتوانند یک خانواده پویا و فضایی برای رشد و پیشرفت همه اعضا فراهم کنند. مهم ترین بحث نیز گفتوگوی بین نسلی است چراکه تفاوت نسلی از نظر زمانی کم شده است. در گذشته هر 30 سال یک نسل بود اما هم اکنون هر 5 سال یک نسل است و افراد از نظر مهارت فکری، رفتاری و نقشه ذهنشان در هر دهه با دهه دیگر تفاوت بسیار زیادی دارد. هدف شبکه های اجتماعی نیز از ابتدا این بود که جوامع مختلف دنیا را با یکدیگر مرتبط کند و فیسبوک نیز به همین دلیل ساخته شد اما بعد از مدتی مشاهده کردیم که چه آسیب هایی دارند و هم اکنون بزرگترین اتهامات متوجه فیسبوک، توییتر و... در همان جوامع است.
البته من با جامعه خودمان کاری ندارم. در همان جوامعی که قرار بود این شبکه ها کارکرد های خیلی موثری را در انسجام اجتماعی داشته باشند هم اکنون مقصر هستند که نه تنها نتوانستند روابط را مستحکم کنند بلکه غالب این بود که به سمت دروغ پراکنی رفته اند. در خصوص حجاب ، خود جوانان از ما خواستند گفتگوی بین نسلی داشته باشیم. اعمال ما ریشه های فکری دارند که باید با گفتوگو میان نسل ها انتقال داده شود و نمیتوان با اجبار به افراد منتقل کرد. پرداختن به مباحث حجاب از موضوعات سخت نیست که با دستورالعمل، بخشنامه و اجبار گفته شود. شاید این یکی از چالش های دولت های دینی است که چگونه این ارزشها و مفاهیم را که بر مبنای عقل انسان هاست با بخشنامه پیاده کنند. جوامع اسلامی چهارچوب های خود را دارند اما در مجامع بین المللی مسئله سو استفاده های جنسی از زنان و دختران یک معضل مهم شده است. یکی از شبکه های بین المللی گزارشی را در ارتباط با یک پزشک آمریکایی در المپیک ژیمناستیک منتشر کرد که آن فرد از دختران سواستفاده جنسی میکرده است. این گزارش درباره دختری بود که طلای المپیک را به دست آورده و روی آن خیلی حساب میکردند. آن فرد مورد سو استفاده و آزار قرار گرفت در حالی که تنها او نبود و مشخص شد فدراسیون ژیمناستیک آمریکا، سالها روی این مسئله سرپوش گذاشته است. در همان گزارش اعلام شد که مسئله فقط فدراسیون ژیمناستیک نبوده و در سایر فدراسیون ها مانند شنا نیز وجود داشته است.
همچنین گزارش هایی نیز بعد از «نهضت می تو» که در ارتباط با سو استفاده جنسی در آمریکا بود مطرح شد ولی ما در ایران به این اخبار زیاد نپرداختیم . رفتارهایی که در فضای حجاب در جامعه دیده می شود و انتقادها، بیشتر از خارج شکل گرفته است ، ما در گفتگوهای بین نسلی در مبحث حجاب به نتایج خوبی رسیده ایم و امیدوار هستیم که ادامه این گفتگوها نتیجه های موثری را در جامعه شکل بدهد.
نباید زندانی سیاسی و عقیدتی داشته باشیم
خانم ابتکار ، آقای ظریف مکررا در مصاحبه با رسانه های خارجی اعلام کرده اند که ما زندانی سیاسی نداریم. نظر شما در این رابطه چیست؟
از زمان دولت اصلاحات، لایحه ای در رابطه با جرم سیاسی مطرح بود که اصلا جرم سیاسی چیست. یعنی این مسئله قانونی شود که افرادی برای ابراز عقیده یا فعالیت سیاسی که داشته اند از بحث تهدید امنیت بتوانیم جدا کنیم. هدف اصلی قانون جرم سیاسی تفکیک بین جرم سیاسی و امنیتی است.
این تفکیک را نیز باید دستگاه های امنیتی و دستگاه هایی که در قضاوت نقش دارند، انجام دهند. در قانون اساسی و رویکرد های عمومی کشور، آزادی بیان و فعالیت سیاسی را تضمین میکند و ما قاعدتا نباید زندانی سیاسی و عقیدتی داشته باشیم. دستگاه امنیتی تشخیص میدهد که یک مورد صرفا بحث آزادی بیان است یا مواردی وجود دارد که تهدید امنیت ملی به حساب میآید. قضاوت برای آنها و طبعا آن چیزی که ما رسما به آن اعتقاد داریم این است که نباید هیچ کس به خاطر بیان حرف و فعالیت سیاسی به زندان بیافتد.
دولت دوازدهم با همین رویکرد روی کار آمد و تعداد دانشجویان و خبرنگاران زندانی در دولت یازدهم و دوازدهم به شدت کاهش پیدا کرده است. وزرایی که در کابینه آقای روحانی برای آموزش و ارشاد بودند یکی از دغدغه هایشان این بوده است که هرگاه دستگاه امنیتی تشخیص داد یک دانشجو یا خبرنگاری زندانی شود تلاش کنند تا این مشکل سریع حل شود. باید به مصادیق تهدید امنیت و آسیب به امینت ملی با سعه صدر نگاه کرد. دولت نیز تلاشش بر این بوده که آزادی بیان باشد اما قطعا نمیتوان گفت که همه موارد حل شده اند. دولت در حوادث اخیر تلاش کرد تا حداکثر بازداشتی ها آزاد شوند. همه نگاه دولت نیز این است که هیچ فردی برای فعالیت های سیاسی در زندان نباشد. برای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.
خبرنگار: علی چاهه
منبع: رکنا